غلامعلي سليماني - مرتضي باقيان زارچي

قفقاز، موزائيك اقوام؛ علل و عوامل

دو فصلنامه ایراس، سال چهارم، شماره پنجم، پاییز و زمستان 1388، صص: 140-121
تاریخ انتشار : شنبه ۲۸ فروردين ۱۳۹۵ ساعت ۰۷:۵۲
Share/Save/Bookmark
 
 
ایراس - چکیده:
منطقه قفقاز يكي از قديمي ترين مراكز تمدن بشري است و اقوام گوناگون با زبانها و اديان مختلف در قفقاز زندگي مي كنند. به نوشته استرابو، در حدود دو هزار سال قبل حدود 70 قبيله، در اين منطقه زندگي مي كردند. هزار سال پس از استرابو، مسعودي جغرافيدان مسلمان در «مروج الذهب» مي نويسد: تعداد گروهاي قومي در قفقاز آنقدر زياد است كه گاه مردم، زبان روستاي مجاور را هم در نمي يابند. در حال حاضر در اين منطقه حدود 50 گروه قومي وجود دارد كه به سه خانواده زباني تقسيم مي شوند: خانواده زبانهاي قفقازي، هند و اروپايي و آلتايي.
تنوع قومي در منطقه قفقاز در نوع خود بي نظير است و درست به همين دليل است كه از اين منطقه با عنوان موزائيك اقوام ياد مي شود. پيچيده ترين وضعيت در منطقه مربوط به قفقاز شمالي است. اين منطقه با دارا بودن بيش از 19 گروه قومي و محلي و نيز عده قابل توجهي از افراد روس تبار و نيز اقليت هاي قزاق، نوگاي و برخي گروههاي ديگر به يكي از متنوع ترين مناطق جهان از نظر زباني و قومي بدل شده است. البته اين سخن به اين معنا نيست كه قفقاز جنوبي، فاقد اين تنوع قومي هست بلكه اقليتها زيادي در اين منطقه وجود دارند و در مواقعي باعث بروز مشكلات جدي- نظير خطر تجزيه طلبي- دراين كشورها شده است كه آخرين نمونه آن را مي توان در بحران گرجستان با روسيه كه در پي حمله گرجستان به اوستياي جنوبي صورت گرفت، مشاهده كرد.
پژوهش حاضر قصد دارد با تمركز برموضوع تنوع قومي در قفقاز و اشاره به نقش عوامل موثر در اين تنوع، در نهايت به بررسي همزيستي مسالمت آميز اين اقوام در طول ساليان دراز در منطقه قفقاز بپردازد.

کليدواژگان
تنوع قومي، شرايط اقليمي، هند واروپايي، آلتايي، قفقاز، همزيستي

دریافت متن کامل/ دانلود PDF
 
WWW.IRAS.IR
کد مطلب: 1043