همدان؛ تقویت همکاری نظامی مسکو و تهران

تاریخ انتشار : سه شنبه ۲ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۱۷
Share/Save/Bookmark
 
نیکلای بُبکین: نیروی هوایی روسیه امکان یافت تا از پایگاه هوایی همدان در غرب ایران، ضرباتی را به اهداف تروریست‌ها در سوریه وارد نماید. هواپیماهای روسیه از این پایگاه نظامی اولین ضربه هوایی مشترک را به مواضع گروه‌های تروریستی داعش و جبهه‌النصره وارد کرد. بمب‌افکن‌هایی که از ایران به پرواز درآمده‌اند جنگنده‌های پایگاه هوایی «حمیمیم» روسیه را در آسمان سوریه پوشش داده‌اند. اهداف اصلی، مواضعی در منطقه حلب است که انتظار می‌رود آزادی آن به درهم شکستن گروه‌های تروریستی بینجامد و حتی در نهایت مسیر جنگ سوریه را به نفع بشار اسد تغییر دهد ...
 
ایراس:انتشار خبر پرواز بمب افکن­های روسیه از پایگاه هوایی نوژه همدان به منظور انهدام مواضع گروه­های تروریستی در سوریه، در روزهای اخیر توجه بسیاری از تحلیلگران سیاسی جهان را به خود جلب کرده است. در این میان، تحلیل و ارزیابی تحلیلگران سیاسی روسیه در این باره نیز جالب توجه است. مطلب زیر نوشته نیکلای بُبکین از کارشناسان بنیاد فرهنگ راهبردی روسیه است که در تاریخ 18 اگوست 2016 در سایت اندیشکده مذکور انتشار یافت. گفتنی است، ببکین پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات سیاسی و نظامی «موسسه ایالات متحده آمریکا و کانادا» و همچنین از پژوهشگران مجله اینترنتی «تفسیر شرقی نوین» روسیه می­باشد.
 
 همدان؛ تقویت همکاری نظامی مسکو و تهران
نیروی هوایی روسیه امکان یافت تا از پایگاه هوایی همدان در غرب ایران، ضرباتی را به اهداف تروریست‌ها در سوریه وارد نماید. هواپیماهای روسیه از این پایگاه نظامی اولین ضربه هوایی مشترک را به مواضع گروه‌های تروریستی داعش و جبهه‌النصره وارد کرد. بمب‌افکن‌هایی که از ایران به پرواز درآمده‌اند جنگنده‌های پایگاه هوایی «حمیمیم» روسیه را در آسمان سوریه پوشش داده‌اند. اهداف اصلی، مواضعی در منطقه حلب است که انتظار می‌رود آزادی آن به درهم شکستن گروه‌های تروریستی بینجامد و حتی در نهایت مسیر جنگ سوریه را به نفع بشار اسد تغییر دهد.   
   
این‌که رهبر جمهوری اسلامی ایران با درخواست مسکو در استفاده از فرودگاه همدان برای افزایش پشتیبانی ارتش سوریه در نبرد حلب موافقت کرده، تعجب زیادی ندارد. در وهله اول بحث بر سر ضرورت نظامی است. (چرا که) در نبرد حلب مستشاران نظامی ایرانی در بخشی از ارتش سوریه حضور دارند؛ به‌علاوه یگان‌های حزب الله لبنان که متحد تهران است به طور مستقیم در عملیات نظامی درگیرند. در این اوضاع دراختیارقراردادن حریم هوایی برای حملات موشکی روسیه به اهداف تروریست‌ها در سوریه از طرف ایران، همانند اجازه استقرار بمب‌افکن‌های راهبردی نیروی هوایی روسیه در پایگاه هوایی حمیمیم از جانب سوریه، کاملاً منطقی به نظر می‌رسد.

در این باره، علی اکبر ولایتی مشاور ارشد آیت‌الله خامنه‌ای رهبر ایران در امور بین‌الملل در 17 اگوست اظهار داشت: «همکاری­های دفاعی صورت‌گرفته به هیچ عنوان دور از انتظار نبوده است». وی اشاره کرد مسکو و تهران در ارتباط با قرارداد همکاری در حوزه دفاعی اقدام می‌کنند؛ روسیه و ایران در ژانویه 2015 توافقنامه‌ای را در خصوص همکاری نظامی منعقد کردند که در تاریخ مناسبات روسیه و ایران، اولین توافق نظامی در سطح روابط دوجانبه به شمار می‌آید. برای ایران چنین توافقی با یک دولت خارجی نه تنها اولین نمونه، بلکه تنها نمونه آن است.  

مشاور رهبر ایران در ارتباط با واکنش امریکا نیز به طور جامع این‌گونه بیان کرده است: «آمریکایی‌ها فضای کنونی را به نفع خود تفسیر می‌کنند، اما ایران علاقه‌ای به نظرات آنها ندارد».

شدت حملات بمب‌افکن‌های استراتژیک روسیه با استقرار در همدان می‌تواند به نحو چشمگیری افزایش یابد. دست کم از فاصله اصابت به اهداف تا 60 درصد کاسته می‌شود و همچنین استفاده از این پایگاه امکان امتناع از سوخت‌گیری در هوا و استفاده حداکثری حمل بمب تا 24 تن را فراهم می‌آورد. گفتنی است، بمب‌افکن Ту-22М3 اهداف را با موشک‌های هدایت‌شونده، مافوق صوت کوتاه‌برد و بادقت بالا مورد اصابت قرار می‌دهد.    
   
بحث درباره توافق با ایران است، با این حال توافق در ارتباط با پایگاه همدان به‌جا و مناسب‌تر است. اگر به دلیل اوضاع دشوار نظامی در سوریه و نیاز حاد به همکاری یگان­های خارجی در ایران نبود، امکان نداشت رهبر ایران با این امر موافقت نماید. در هرصورت می‌توان از استفاده موقت روسیه از این پایگاه هوایی در ایران صحبت کرد، با این حال به نظر نمی‌رسد که بمب‌افکن‌های استراتژیک روسیه صرفاً برای پرش از پایگاه هوایی همدان استفاده کنند. تصور می‌شود چنین گزینه‌ای برای نیروی هوایی روسیه غیر قابل قبول باشد.      
 
در شرایط امروز نیاز نیروی هوایی روسیه به پایگاه هوایی همدان تنها برای یک بهره‌برداری و استفاده اتفاقی کوتاه‌مدت نیست، بلکه به منظور دستیابی به ادوار باثبات پشتبانی هوایی از ارتش سوریه و نه تنها در منطقه حلب می‌باشد. اهمیت ویژه استقرار بمب‌افکن‌های دوربرد Ту-22М3 در همدان به این دلیل است که برای چنین اقدامی، استفاده نیروی هوایی روسیه از پایگاه حمیمیم در سوریه بر اساس مولفه‌های فنی غیرممکن بود. علاوه بر این، بازگشت جنگنده‌های سوخو-25 به این پایگاه هوایی که در مارس 2016 متوقف گردید، منظور نشده است. با توجه به این‌که روسیه قصد دارد در آینده عملیات هوایی پیچیده‌ای در سوریه در برابر ترویست‌ها انجام دهد، ضربات وارده از پایگاه هوایی غرب ایران به طور قابل ملاحظه‌ای اثربخشی این مبارزه را افزایش خواهد داد. به گفته کارشناسان، قدرت تخریب بمب‌هایی که از بمب‌افکن Ту-22М3 پرتاب می‌شوند، با انفجار بمب اتمی برابر است.  

بدیهی است نیروی هوایی ایران از چنین ظرفیتی برخوردار نیست. طبق اظهارات علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، «ایران در اتحاد با روسیه برای مبارزه با تروریسم در سوریه آگاهانه گام برمی‌دارد و در این رابطه همکاری تهران مسکو راهبردی است». شمخانی بدون اشاره دقیق به پایگاه هوایی همدان، اظهار داشت تهران آمادگی دارد «زیرساختی را برای مبارزه با تروریسم در سوریه» در اختیار مسکو قرار دهد. چنین تفسیری بیانگر نگرش مبهم جامعه ایران نسبت به حضور نظامی خارجی در کشور است. اولین نشانه‌های چنین مواضعی در مجلس ایران مشاهده شده است.    

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در جلسه 17 آگوست از تریبون مجلس نسبت به استقرار بمب‌افکن‌های روسیه در پایگاه همدان اعتراض نمود. به گفته وی حضور نظامی روسیه در پایگاه همدان ناقض قانون اساسی است که بر مبنای آن استقرار پایگاه‌های نظامی خارجی در خاک ایران منع شده است. وی همچنین سیاست خارجی روسیه را در سال‌های اخیر مورد انتقاد قرار داده است. 

در پاسخ به اظهارات وی، علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: «هیچ پایگاهی در اختیار قوای نظامی خارجی قرار نگرفته است». وی همچنین افزود ایران در رابطه با مسائل منطقه به ویژه سوریه با روسیه همکاری می‌کند. علاءالدین بروجردی نیز علناً اظهار داشت روسیه از پایگاه هوایی همدان تنها برای سوخت‌گیری هواپیماهای جنگی استفاده می‌نماید. ظاهراً رفع انتقاد نسبت به در اختیارقراردادن موقت بخشی از پایگاه هوایی همدان به نیروی هوایی روسیه در مجلس شورای اسلامی دست کم تا زمانی که آیت‌الله خامنه‌ای رهبر ایران سخنی نگوید حاصل نخواهد شد.

این قابل تصور است که مجوز آیت‌الله خامنه‌ای دریافت شده است و ایرانی‌ها حاضر به پذیرش هواپیماهای روسیه در پایگاه هوایی همدان شده‌اند. اخیراً علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران ملاقاتی با کریم سنجاری وزیر کشور کردستان عراق و فالح الفیاض مشاور امنیت ملی نخست‌وزیر عراق داشته است. ایران به سیاستمداران عراقی که مسئول امنیت مرزها هستند هشدار می‌دهد که «امنیت مرزهای غربی ایران خط قرمز دولت ایران است». این بیم‌ها بیهوده نیست.

طبق اظهارات محمود علوی وزیر اطلاعات ایران، نیروهای امنیتی و پلیس کشور (ایران) یک سری عملیات را برای شناسایی شبکه تروریستی «داعش» در استان هم‌جوار همدان یعنی کرمانشاه انجام داده‌اند. طی این عملیات 4 نفر از اعضای این گروه به هلاکت رسیدند و 6 نفر دستگیر شدند. یکی از کشته‌شدگان از سرکردگان نظامی داعش در پایگاه این گروهک در عراق بوده است. محمود علوی خاطرنشان کرد، این شبکه تروریستی مسلحانه عملیاتی را در شهرهای بزرگ غرب کشور برنامه‌ریزی کرده است.

فعلاً برای قضاوت درباره میزان اثربخشی استقرار نیروی هوایی نظامی روسیه در پایگاه هوایی ایران زود است؛ به منظور تحول در جنگ داخلی سوریه، برای ایران و روسیه متقاعدکردن ترکیه در امتناع از موضع سرسختانه و ناسازگار نسبت به بشاراسد بسیار حیاتی است. در روزهای اخیر کارهای زیادی انجام شده و از جانب ترکیه نیز تحرک دیپلماتیک قابل اعتنا است. اردوغان با پوتین و وزیر امور خارجه ایران ملاقات کرده است؛ به نظر می‌رسد یخ این مناسبات آب شده باشد.

روسیه و ترکیه سازوکار دوجانبه‌ای را به‌واسطه مسئولان اطلاعاتی، دیپلماسی و نظامی هر دو طرف ایجاد کرده‌اند. در حال حاضر مذاکراتی انجام گرفته و بر بسته‌شدن مرزهای ترکیه و سوریه توافق شده است تا مسیرهای انتقال نیرو (عناصر داعش) و مهمات به سوریه قطع شود.   

نقشه کار مشترک مسکو و تهران بر روی رئیس جمهور ترکیه، سلب امکان پشتیبانی عربستان سعودی از حامیان خود در سوریه از خاک ترکیه است. ایالات متحده امریکا در حال بررسی وضعیت پیدایش بمب‌افکن‌های استراتژیک روسیه در ایران است و سعی دارد این موضوع را با نقض قطعنامه سازمان ملل متحد پیوند دهد، با این حال از جانب واشنگتن، پاسخ مناسب و مشخصی به وضعیت جدید وجود ندارد. کاخ سفید ناگزیر است با این واقعیت کنار بیاید که هر آنچه پیرامون سوریه اتفاق می‌افتد تحت کنترل امریکا قرار ندارد.
 
پایان/
 
منبع اصلی:
http://www.fondsk.ru/news/2016/08/18/hamadan-moskva-i-tegeran-ukrepljajut-voennoe-sotrudnichestvo-42095.html

 
کد مطلب: 1820