متن کامل سند «تدبیر سیاست خارجی روسیه 2016»

تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۴۹
Share/Save/Bookmark
 
سند جدید تدبیر سیاست خارجی روسیه در 30 نوامبر سال جاری (2016) به فرمان ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به تصویب رسید. این سند تنها 3 سال پس از انتشار نسخه آن که در سال 2013 به تصویب رسیده بود، با توجه به الزامات و به اقتضای زمان و با در نظرگرفتن تغییر شرایط و واقعیت‌های جاری به تصویب رسیده است. این سند که برخلاف بسیاری از ادوار گذشته، یک ماه پیش از اتمام سال میلادی به تصویب رسیده و منتشر شده، جایگزین سند قبلی شده است. اگرچه برخی موضوعات در این نسخه مانند سند پیشین به قوت خود باقیست، اما برخی موضوعات اخیر مانند مسئله «داعش» در این سند مورد توجه قرار گرفته است.
 
ایراس: متن کامل سند «تدبیر سیاست خارجی روسیه 2016»:

فرمان رئیس جمهور فدراسیون روسیه
درباره تصویب مفهوم سیاست خارجی فدراسیون روسیه


به منظور به روزرسانی جهات، اهداف و وظایف اولویت‌دار فعالیت سیاست خارجی فدراسیون روسیه مقرر می‌شود:

1- تصویب مفهوم ضمیمه‌شده سیاست خارجی فدراسیون روسیه.
2- فاقد اعتبارشدن مفهوم سیاست خارجی فدراسیون روسیه که توسط رئیس جمهور فدراسیون روسیه در تاریخ 12فوریه 2013 به شماره 251 به تصویب رسیده بود.
3- این فرمان از روز امضای آن به اجرا گذاشته می‌شود.

رئیس جمهور فدراسیون روسیه
و. پوتین

مسکو، کرملین
30 نوامبر 2016
شماره 640

 
 دریافت متن کامل (PDF) 
 
----------
مفهوم سیاست خارجی فدراسیون روسیه
 
فصل اول. مفاد عمومی
 
1. این مفهوم به مثابه مجموعه ای از دیگاه‌ها نسبت به اصول زیربنایی، جهات، اهداف و وظایف اولویت‌دار سیاست خارجی فدراسیون روسیه است.
2. پایه حقوقی این سند، قانون اساسی فدراسیون روسیه، اصول و هنجارهای مسلم حقوق بین‌الملل، قراردادهای بین‌المللی فدراسیون روسیه، قوانین فدرال، فرمان شماره 605 رئیس جمهور فدراسیون روسیه مورخ 7 می 2012 «درباره اقدامات مربوط به تحقق خط مشیء سیاست خارجی فدراسیون روسیه»، سند راهبرد امنیت ملی فدراسیون روسیه، دکترین نظامی فدراسیون روسیه و آیین‌نامه‌های حقوقی فدراسیون روسیه است که فعالیت نهادهای فدرال قدرت ملی در حوزه سیاست خارجی را تنظیم می‌نماید و همچنین، دیگر مقررات و آیین‌نامه‌های حقوقی فدراسیون روسیه در این زمینه، مبنای حقوقی این سند به شمار می‌آیند.
3. به منظور تأمین منافع ملی و اجرای اولویت‌های ملی و راهبردی فدراسیون روسیه فعالیت سیاست خارجی دولت بر اجرای وظایف اصلی زیر تمرکز دارد:
الف) تأمین امنیت کشور، حاکمیت و تمامیت ارضی آن، تحکیم حاکمیت قانون و نهادهای دموکراتیک؛
ب) ایجاد شرایط خارجی مطلوب برای توسعه پایدار و افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد روسیه، نوسازی تکنولوژی آن، ارتقاء سطح و کیفیت زندگی مردم؛ 
پ) تحکیم موقعیت فدراسیون روسیه به عنوان یکی از قدرت های صاحب نفوذ در جهان معاصر؛
ت) تحکیم موقعیت روسیه در نظام روابط اقتصادی جهان، ممانعت از اعمال تبعیض نسبت به کالاها، خدمات و سرمایه‌گذاری‌های روسیه، بهره‌برداری از امکانات سازمان‌های مالی و اقتصادی بین‌المللی و منطقه‌ای در این اهداف؛
ث) پیشبرد بیش از پیش خط مشیء تحکیم صلح بین‌المللی، تأمین ثبات و امنیت عمومی با هدف تثبیت یک نظام بین‌المللی عادلانه و دموکراتیک مبتنی بر اصول جمعی در حل و فصل مسائل بین‌المللی و بر اساس حاکمیت قانون، که پیش از هر چیز بر مفاد منشور سازمان ملل متحد و همچنین بر روابط منصفانه و مشارکت‌آمیز میان دولت‌ها استوار بوده و بر نقش محوری هماهنگ‌کننده سازمان ملل متحد به عنوان سازمان اصلی حل وفصل کننده روابط بین‌المللی مبتنی باشد؛
ج) شکل‌گیری مناسبات حسن همجورای با دولت‌های همسایه، کمک به برچیده شدن کانون‌های تنش و درگیری در سرزمین‌های خود و پیشگیری از وقوع کانون‌ها و درگیری‌های مشابه؛ 
چ) توسعه روابط دوجانبه و چندجانبه توأم با شراکت و همکاری منصفانه و متقابلا سودمند با دولت‌های خارجی، موسسات بین‌المللی، سازمان‌های بین‌المللی و در قالب انجمن‌هایی مبتنی بر احترام به اصول استقلال و حاکمیت، عمل‌گرایی، شفافیت، چندجانبه گرایی، قابل پیش‌بینی بودن، پافشاری غیرخصمانه بر اولویت‌های ملی؛ گسترش همکاری‌های بین‌المللی غیرتبعیض‌آمیز، کمک به استقرار اتحادیه‌های شبکه‌ای و حضور فعال روسیه در آنها؛
ح) دفاع موثر و همه‌جانبه از حقوق و منافع قانونی شهروندان روسیه و هموطنان مقیم خارج از کشور، ازجمله در مجامع مختلف بین‌المللی؛
خ) تقویت نقش روسیه در فضای انسانی جهانی، ترویج و تحکیم موقعیت زبان روسی در جهان، تعمیم دستاورهای فرهنگ ملی، میراث ملی و تاریخی و هویت فرهنگی مردمان روسیه، تعمیم آموزش و علوم روسیه، متحد ساختن جامعه مهاجران روسی؛
تحکیم موقعیت رسانه‌های گروهی خبری و ارتباطی روسیه در فضای اطلاعاتی جهان و رساندن دیدگاه‌های روسیه به عرصه های گسترده جامعه جهانی در فرآیندهای بین‌المللی؛
کمک به ترویج گفتمان سازنده و همکاری به نفع تحکیم و تقویت هماهنگی و غنی‌سازی متقابل فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون.
 
فصل دوم. جهان معاصر و سیاست خارجی فدراسیون روسیه
 
دنیای امروز و سیاست خارجی فدراسیون روسیه
 
4. دنیای امروز دستخوش تغییرات جدی و تحولاتی شده است که به دنبال شکل گیری سیستم بین المللی چندمرکزی رخ می دهند. پیکره روابط بین الملل در مسیر پیچیده تر شدن به پیش می رود. در نتیجه فرایند جهانی سازی، مراکز جدید نفوذ اقتصادی و سیاسی شکل می گیرند. ظرفیت های جهانی قدرت و توسعه از مرکز توجه به کنار رفته و در منطقه آسیا – اقیانوسیه در هم ترکیب می شوند. امکانات غرب برای قدرت و نفوذ بر اقتصاد و سیاست جهانی کمتر شده و تنوع فرهنگ ها و تمدن ها در جهان، تعدد الگوهای توسعه حکومت ها هر روز بیشتر می شود.
5. تناقض حاصل از عدم برابری توسعه جهانی، تعمیق شکاف بین سطح رفاه کشورها، تقویت رقابت بر سر منابع، دسترسی به بازار مصرف، کنترل بر شاهراه های مواصلاتی حمل و نقل بیش از پیش نمایان می-شود. رقابت از مرز ظرفیت های انسانی، علمی و فناوری فراتر رفته، ویژگی های مدنی به خود می گیرد و به شکل رقابت خصمانه بر سر جهت گیری های ارزشی درمی آید. در این شرایط تلاش برای تحمیل الگوهای ارزشی شخصی به رشد بیگانه هراسی، رفتارهای افراطی و درگیری در امور بین الملل و در نتیجه آشوب و از دست رفتن کنترل بر روابط بین الملل منجر می شود. بر همین اساس، امروز وظیفه ما این است که مانع از بروز شکاف بین تمدن ها شده و نوعی دوستی و شراکت بین فرهنگ ها، ادیان و تمدن ها ایجاد کرده و زمینه توسعه آرام و پایدار را برای تمام بشریت فراهم کنیم. تلاش دول غربی برای حفظ مواضع خود از جمله به واسطه تحمیل نقطه نظرات خود بر فرایندهای تمام جهان و اعمال سیاست در جهت ممانعت از تشکیل مراکز جایگزین قدرت، منجر به رشد بی ثباتی در مناسبات بین المللی، تقویت آشوب و نابسامانی در سطح جهانی و منطقه ای شده است. مبارزه برای اعمال نفوذ بر فرایند شکل گیری اصول اساسی نظام بین الملل در آینده، به یکی از جریان های مورد توجه دنیای امروز تبدیل شده است.
6. در شرایطی که اختلاف نظرهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شدت گرفته و بی ثباتی در سیستم جهانی سیاسی و اقتصادی افزایش پیدا می کند، نقش عامل «قدرت در مناسبات بین الملل» نیز بیشتر از قبل می شود. گسترش و نوسازی ظرفیت های قدرت، تشکیل، بسط و گسترش انواع جدید تسلیحات به تضعیف ثبات راهبردی انجامیده، تهدیدی برای امنیت جهانی خواهد شد که زاییده توافقات برای کنترل بر تسلیحات است. با وجود خطر برافروخته شدن جنگ هایی با ابعاد بزرگ و حتی جنگ و مواجهه هسته-ای، احتمال وقوع چنین حوادثی بین دولت های بزرگ چندان زیاد نیست، اما احتمال ورود این دولت ها به درگیری های منطقه و بحران ها، بالا است.
7. اتحادیه های نظامی – سیاسی قادر به مقابله با طیف وسیع چالش ها و تهدیدهای امروز نیستند. در شرایط امروز که وابستگی و ارتباط بین اقوام و دول، پیوسته بیشتر می شود، چشم انداز تلاش های جامعه بین الملل برای تامین ثبات و امنیت در هر منطقه از جهان چندان امیدوار کننده نیست. رعایت اصل برابری و امنیت همگانی برای منطقه اروپا – آتلانتیک، اوراسیا، آسیا – اقیانوسیه و دیگر مناطق امروز بیش از هر زمان اهمیت پیدا می کند. شرایط کنونی مستلزم دیپلماسی شبکه ای با برخورداری از ابزارهای نرم مشارکت در سازمان های چندجانبه به منظور جستجوی موثر راه حل مسائل است.
8. در کنار قدرت نظامی، فاکتورهای مهم سیاست بین الملل از جمله اقتصادی، حقوقی، فناوری و اطلاعاتی برای نفوذ و تاثیرگذاری بر سایر کشورها از اهمیت برخوردارند. تلاش برای استفاده از این فاکتورها در راستای تحقق منافع ژئوپولتیک به جستجوی راه های حل و فصل اختلافات و حل مشکلات امروز بین الملل از طریق ابزارهای صلح آمیز و با تکیه بر موازین حقوق بین الملل خدشه وارد می کند.
9. استفاده از ابزار «قدرت نرم» و فرصت ها و امکانات جوامع مدنی، شیوه های اطلاعاتی – ارتباطی، انسانی و دیگر روش ها و همچنین بهره گیری از فناوری در کنار شیوه های مرسوم دیپلماتیک، بخش جدایی ناپذیر سیاست های امروز بین الملل هستند.
10. در اقتصاد جهانی و در شرایط انباشه شدن علایم ظهور بحران، واقعیت جدیدی شکل می گیرد که کند شدن آهنگ رشد، نوسانات بازار پولی و منابع خام، تجزیه فضای اقتصادی جهانی به شکل سازمان های منطقه ای با تعرفه های قابل رقابت و محدودیت های غیرمتعارف است. در این وضعیت، همگرایی منطقه ای با تکیه بر موازین و حقوق سازمان تجارت جهانی و تقویت نقش ارز ذخیره منطقه ای فاکتورهایی برای بالابردن قدرت رقابت، امنیت و ثبات پولی – اقتصادی فراهم خواهد کرد. موضوع مهم دیگری که می-بایست توجه شود، پیشبرد راهکارهای جمعی برای مدیریت اقتصاد جهانی و حل و فصل مسائل آن، شفاف سازی در فضای تجاری – اقتصادی جهانی و ایجاد سیستمی است که تمامی جوانب را در برگرفته، از شفافیت و توازن برخوردار بوده و پاسخ گوی واقعیت های تجاری جهان و سیستم ارزی – پولی امروز باشد.
11. در حوزه انرژی تحول مطلوبی روی داده است و دلیل آن در وهله اول، استفاده از فناوری جدید استخراج ذخایر هیدروکربنی (ذخایری که استخراج آنها مشکل است) و همچنین گسترش استفاده از منابع قابل احیای انرژی است.
در شرایطی که تامین امنیت انرژی کشورها با متنوع سازی حضور آنها در بازارهای جهانی ارتباط مستقیم دارد، شاهد افزایش محدودیت های غیرمستدل و اتخاذ سایر تدابیر تبعیض آمیز در این حوزه هستیم.
12. تغییرات صورت گرفته در فناوری شاخه های مختلف اقتصاد در جهان امروز منجر به تشدید رقابت-های اقتصادی و تسریع در فرایند توزیع مجدد قدرت در صحنه بین الملل خواهد شد.
13. در عصر جهانی شدنِ جریان اطلاعات و مهاجرت، فرایندهای اجتماعی در داخل هر کشور بر مناسبات بین الملل تاثیر قابل توجه می گذارد. مسائلی همچون تامین رفاه مردم، توسعه علمی و اخلاقی و همچنین بالابردن سطح سرمایه گذاری در حوزه های انسانی در سیاست جهانی جایگاه ویژه ای پیدا می کند.
14. تروریسم بین المللی یکی از خطرناک ترین واقعیت های دنیای امروز است. انتشار افکار افراط گرایانه و فعالیت سازمان های تروریستی در مناطق متعدد (در وهله اول در خاورمیانه و آفریقای شمالی) که در نتیجه فرایندهای جهانی شدن مشکلات سیستماتیک و یا در نتیجه دخالت خارجی شکل گرفته اند، منجر به تخریب سازوکارهای سنتی مدیریت کشور و تامین امنیت، و همچنین اشاعه غیرقانونی سلاح  و مهمات شده است. ارزش های ایدئولوژیک و نسخه های مدرن سازی نظام سیاسی حکومت ها که از بیرون تجویز و تحمیل می شود، واکنش منفی جامعه را نسبت به چالش های امروز برانگیخته است. این جریانات به ابزاری در دست گروه های افراطی تبدیل شده و با تکیه بر تحریف ارزش های دینی، همه را به استفاده از روش-های خشونت آمیز برای دستیابی به اهداف سیاسی و یا رقابت های قومی و دینی خود می کشانند.
15. با ظهور سازمان تکفیری «داعش» و تشکلات مشابه آن که قساوت و بی رحمی را به بالاترین حد خود رسانده و داعیه تشکیل حکومت و بسط نفوذ خود بر مرزهای جغرافیایی سواحل آتلانتیک تا پاکستان را دارند، تهدیدهای تروریستی شکل تازه ای به خود گرفته است. در مبارزه با تروریسم باید تشکیل ائتلاف بین المللی مقابله با تروریسم بر مبنای قوانین و موازین موجود و تعاملات موثر و سیستماتیک حکومت ها را محور کلیدی قرار داده، بدون سیاسی کردن مساله و یا استفاده از استانداردهای دوگانه از امکانات جوامع مدنی به طور مطلوب بهره گرفته و مانع از انتشار تروریسم و افراطی گرایی و یا انتشار ایده ها و افکار رادیکال در جوامع شد.
16. ابعاد جرم و جنایت سازمان یافته فراملی بزرگتر شده است و مراکز جدید جرم و جنایت شکل گرفته اند که از منابع قابل توجهی تغذیه می شوند و حوزه نفوذ خود را از طریق نفوذ در برخی سازمان های حکومتی دولت های مختلف، نهادهای اقتصادی و پولی و یا ایجاد ارتباط با سازمان های تروریستی و افراطی گسترش می دهند.
17. در دنیای امروز خطر انتشار غیرقانونی سلاح های کشتار جمعی و راه های دسترسی به آن، قاچاق غیرقابل کنترل اسلحه، مهاجرت غیرقانونی، تجارت انسان، قاچاق مواد مخدر و روان گردان و فراورده-های آن، اختلاس، دزدی دریایی، جنایات سایبری، فقر جهانی، تغییر شرایط جوی و همچنین مشکلات در بخش امنیت مواد غذایی، محیط زیست و بیماری های واگیردار از نظر ابعاد جغرافیایی و سطح پیوسته رو به رشد هستند.
18. برای رهایی از تهدیدها و چالش های جهانی نیاز به مجموعه اقدامات و تدابیر جدی از سوی جامعه جهانی و متحد کردن تلاش ها با رهبری سازمان ملل و با احتساب ارتباط متقابل سه موضوع مهم «دفاع از حقوق بشر، تامین امنیت و توسعه پایدار» وجود دارد.
19. برای متحد کردن تلاش های جامعه بین الملل بایستی ابتدا پایه و مبنای ارزشی آن را به صورت مشترک و با تکیه بر ظرفیت های مشترک اخلاقی و دینی ادیان اصلی جهان و همچنین اصول و مفاهیمی همچون تلاش برای دستیابی به صلح و عدالت، شایستگی، آزادی، مسئولیت، صداقت، مهربانی و سختکوشی گذاشت.
20. فدراسیون روسیه به عنوان عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل و عضو چندین سازمان بین المللی دارای نفوذ و همچنین سازمان های منطقه ای و تدوین کننده سازوکار گفتگو و همکاری های بین دولت ها از منابع قابل توجهی در تمامی عرصه های زندگی برخوردار بوده و در چارچوب سیاست خارجی کشور پیوسته در حال توسعه مناسبات و ارتباطات با دولت های پیشرفته، سازمان های بین المللی و اتحادیه ها در اقصی نقاط دنیا می باشد که همین مساله به تدوین دستور کار مطلوب، متوازن و گردآورنده همه کشورها مساعدت می کند.
21. سیاست خارجی روسیه مستقل و کاملا غیروابسته  بوده، بر احترام بی قید و شرط نسبت به حقوق بین-الملل مبتنی می باشد. روسیه تمامی مسئولیت های خود را در موضوع حمایت از امنیت چه در سطح جهان و چه در سطح منطقه به خوبی می داند و هدف خود را بر اقدام مشترک با تمامی دولت ذینفع و در راستای حل مشکلات و مسایل مشترک گذاشته است.  
22. سیاست خارجی فدراسیون روسیه کاملا آشکار و قابل پیش بینی است. این سیاست روندی مستمر و پایدار داشته، نمایانگر نقش منحصربفرد روسیه در تمام دنیا به عنوان فاکتور حافظ تعادل در امور بین الملل و توسعه تمدن جهانی است.
 
فصل سوم. اولویت های فدراسیون روسیه در حل مسایل جهانی
 
برقراری عدالت و نظم پایدار جهانی
 
23. محور اصلی سیاست خارجی فدراسیون روسیه را ایجاد سیستم باثبات و پایدار در مناسبات بین الملل مبتنی بر حقوق بین الملل و اصل برابری، احترام متقابل و عدم دخالت در امور سایر کشورها تشکیل می-دهد و روسیه هدف خود را بر تامین امنیت برابر و قابل اعتماد برای هر یک از اعضای جامعه جهانی قرار داده است. 
24. سازمان ملل باید مرکز حل و فصل مناسبات بین الملل و هماهنگی سیاست های جهانی در قرن 21 باشد، زیرا این سازمان از سوی تمام دنیا مورد تایید بوده و عملا گزینه جایگزینی برای آن وجود ندارد. روسیه از تلاش های سایرین در جهت تقویت نقش مرکز هماهنگ کننده ی سازمان ملل حمایت کرده و موارد زیر را پیشنهاد می کند:

ادامه دارد ...

 دریافت متن کامل (PDF)


----------
این سند به سفارش مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، گروه بررسی محیط پیرامونی و بین الملل توسط  گروه مترجمین موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)، خانم ها: دکتر فرزانه شفیعی و رقیه کرامتی نیا ترجمه شده است.

 
کد مطلب: 2479