«  ويژه گي هاي قومي »

نژاد: قزاق ها از قبايل ترك و مغول هستند كه تقريباَ پايان قرن اول قبل از ميلاد در منطقه قزاقستان فعلي استقرار يافتند. در قرن ششم بعد از ميلاد اين منطقه بخشي از خان نشينان ترك به شمار مي آمد.

اين خان نشينان كه بر اساس اتحاد آزاد قبائل چادرنشين بوجود آمده بود تا قرن هشتم دوام يافت.

قزاق ها كه در حال حاضر حدود 44% جمعيت كشور را تشكيل مي دهند از اختلافات تركاني كه حدود قرن هشتم به ماوراء النهر آمده بودند و مغولاني كه در قرن سيزدهم و اين نواحي رسيدند، ناشي شده اند قزاق ها زندگي چوپاني و بيابانگردي داشتند و تا سال 1920 همچنان به زندگي چادرنشيني و قبيله اي خود ادامه مي دادند.

قزاق ها بيشتر در نواحي خشك و نيمه خشك جنوب و جنوب غربي سكونت دارند و در امور كشاورزي و دامپروري فعاليت مي كنند. در اواخر قرن نوزدهم روسها به اين منطقه مهاجرت كردندو در پي آن مهاجرين ديگري به ويژه از بخش اروپايي روسيه به اين نواحي مهاجرت كردند. آلماني ها و تاتارها نيز در خلال جنگ دوم جهاني اجباراً به اين نواحي كوچانده شدند روس هاي قزاقستان و ساير جوامع اقليت عمدتاً در نواحي شمال و شمال شرقي و شرق ساكنند و به كارهاي فني و تخصصي اشتغال دارند. علاوه بر اين ها اقوام ديگري از جمله ازبكها، تاتارها، وايغورها، روسهاي سفيد، كره اي ها، تركمنها و لهستاني ها نيز در اين كشور بافت جمعيتي را تشكيل مي دهند. بطور كل جمهوري قزاقستان داراي متنوع ترين قوميت ها و نژادها در جهان است كه بيش از 120 قوم در اين كشور زندگي مي كنند 56% قزاقها، 30% روس تبار، 4% اوكرايني، 3% ازبك، 2% آلماني هستند. همچنين اقوام و نژاد هاي گوناگوني همچون كره اي، تاجيك، ازبك، بلاروس، تركمن، اينگوش، لهستاني، ارامنه، يوناني، آذربايجاني، كرد، مولداوي، استوني، تاتارها، ايغور « آسي» از اقوام ايراني قفقاز«موردوا» از اقوام سيبري و دها قوم و نژاد ديگر زندگي مي كنند.

« خط »

قزاق ها به دليل نداشتن پشتوانه فرهنگي( فرهنگ آنها ريشه در مشي زندگي قبيله اي داشته و بيشتر مبتني بر سنت شفاهي بود تا بر سنت مكتوب) بسرعت پذيراي  فرهنگ روسيه شدند آبراي آلتين سرين( 89-1841) از نويسندگان و انديشمندان بزرگ اين قوم به ابلاغ الفباي قزاق برپايه خط سيريليك روسي پرداخت ولي الفباي او عموميت نيافت و تا زمان ايجاد حكومت شوروي سابق خط ادامه يافت و روس ها پس از تصرف هر ناحيه مسلمان نشين خط آن را تبديل به لاتين و در آخرين مرحله درسال 1939 از لاتين به روسي تبديل گرديد و هم اكنون خط، همان خط سيريليك با 42 حرف مي باشد.

« زبان »

زبان يكي اين قوم، زبان قزاقي از گروه  زبان هاي تركي مركزي است مي توان آن را جزو گروه زبان هاي قبچاق و گروه فرعي قبچاق ـ يفكاي يبق طبقه بندي كرد تنوع گويش هاي زبان قزاقي اندك است واژگان آن اساساً تركي و بسياري از واژگان آن قرض گرفته از زبان هاي گوناگون نظير عربي، فارسي، مغول و مخصوصاً روسي مي باشد.

زبان رسمي جمهوري قزاقستان تا سال 1993 روسي بوده است .تقريباً صد درصد قزاقها و مليتهاي ديگر ساكن اين جمهوري زبان روسي را به خوبي تكلم مي كنند شمار جوانان قزاقي كه زبان قزاقي را نمي دانند يا بسختي تكلم مي كنند بسيار است. توجه به زبان و فرهنگ قزاقي اينك به عنوان يكي از راه هاي احياء مليت قزاقها مورد توجه قرا گرفته است . در قانون اساسي جمهوري قزاقستان، زبان رسمي قزاقي و زبان ارتباط بين ملتها روسي ثبت شده است در قانون اساسي نيز تمامي دستگاه هاي اداراي و سازمان هاي دولتي يا وابسته به دولت موظف به استفاده از زبان قزاقي در امور اجرايي و تشريفات رسمي هستند ولي طبق آمار در سال 1994 در سطح كشور تنها 6/16% از زبان قزاقي و 3/70% از زبان روسي بهره مي گيرند با توجه به آمار و ارقام به خوبي مشاهده مي شود كه زبان رسمي تفوق كامل و گسترده اي بر زبان قزاقي  دارد و زمان زيادي لازم است تا زبان قزاقي بتواند جايگاه واقعي خود را در جامعه قزاقستان تثبيت نمايد.

« جمعيت »

قزاقستان چهارمين جمهوري در بين جمهوري هاي مستقل مشترك المنافع  از لحاظ جمعيت مي باشد. اين جمهوري بيش از 100 مليت در خود جاي داده است كه بعضي از اين مليتها از چند صد نفر تجاوز نمي كنند بر اساس آخرين سرشماري ( 12 ژانويه 1989) جمعيت قزاقستان 464/464/16 نفر بود كه 004/974/7 نفر را جمعيت ذكور 460/490/8 نفر را اناث تشكيل مي دادند. برآورد رسمي جمعيت در سال 1999 100/796/14 نفر بوده است نرخ رشد جمعيت در اين كشور سالانه 3%مي باشد 56% مردم شهر نشين و 44% روستانشين مي باشند.

« اديان و مذاهب »

در قزاقستان روند گرايش به مذهب، با افزايش جمعيت ها و نهاد هاي ديني ( كليساها، مساجد، معابد) نمود يافته است. در حالي كه در سال 1986 قزاقستان شاهد رشد بيست نحله ايدئولوژيك در سطح كشور بود. در سال 1995 به 35 مورد رسيد كه درميان آنها مسيحيت، اسلام، ارتدوكس و ديگر فرقه هاي مسيحي همچون باتيسم، ليو تراني كاتوليك و پروتستان از همه مشهورترند همچنين برخي فرقه هايي كه براي مردم قزاقستان چندان مأنوس نيست در اين مدت مجال خود نمايي يافتند مانند كريشنائيسم، بودائيسم، كليساي تئوآپوستول، حيات نوين و حتي فرقه بهائيت. اسلام و مسيحيت بزرگترين جوامع ديني كشور را تشكيل مي دهند از اين رو تا به حال 556 اتحاديه اسلامي و 177 اتحاديه مسيحي ارتدكس در كشور به ثبت رسيده است بطور كل 47% مردم قزاقستان مسلمان، 44% مسيحي ارتدكس، 2% پروتستان و بقيه از ديگر مذاهب و فرقه ها مي باشند.

« اسلام »

قزاقها مسلمانان سني مذهب و پيرو مكتب حنفي هستند و در قلمرو مركز روحاني آسياي ميانه و قزاقستان قرار دارند. قزاقها نسبتاً خيلي دير ( بيشترشان در قرن نوزدهم) مسلمان شدند و حتي پس از قبول اسلام، عقايد و شعائر بت پرستي در ميان آنها رواج داشت و شناخت محدودي نسبت به اسلام داشتند. پس از استقلال قزاقستان تجديد حيات اسلامي شدت گرفت تا اواخر سال 1990 مسلمانان قزاقستان تحت قلمرو روحاني مفتي اعظم آسياي مركزي و قفقاز بودند كه مقر آن در تاشكند بود . در سال 1991 قدرت مسلمانان قزاقستان منجر به منصوب شدن مفتي مستقل براي اين جمهوري شد. مفتي قزاقستان در حال حاضر «راتبك نيسان باي» مي باشد.

« يهوديان»

يهوديان در كشور قزاقستان تاريخ كوتاهي دارند .درقزاقستان گروهي از يهوديان ساكنندكه معروف به يهوديان بخارايي مي باشند كه اوايل قرن 17 ميلادي از بخاراي ازبكستان به اين سرزمين آمده اند. و قبل از اين تاريخ كنيسه اي در قزاقستان وجود نداشته است. در حال حاضر گفته مي شود بين 12 هزار تا 30هزار يهودي كه همگي به زبان روسي تكلم مي گفتند و فرهنگ روسي دارند در قزاقستان ساكن مي باشند.

« سياست مذهبي حكومت »

به موجب قانون اساسي قزاقستان كشور تابع مذهب خاصي نمي باشد ولي همه اديان و مذاهب در انجام مذاهب امور مذهبي خود آزادند. دخالت مذهب در سياست ممنوع است و احزاب نمي توانند در چهارچوب و تحت عنوان مذهب فعاليت داشته باشند همچنين مجامع و انجمن هاي مذهبي نيز نبايد داراي اهداف سياسي باشند.

« فرهنگ و آموزش عالي »

اكثريت مردم قزاقستان باسواد و تنها 5/2% از جمعيت اين كشور بي سواد مي باشد.

·     فرهنگستان علوم قزاقستان يكي از مهمترين دانشگاه هاي قزاقستان بوده و در سال 1946 تأسيس شده و در زمينه هاي مختلف علوم فيزيك، رياضي، جغرافي، شيمي، بيولوژي، فيزيولوژي و جامعه شناسي فعاليت دارد.

·     دانشگاه دولتي الفارابي: دانشگاه دولتي قزاقستان در سال 1934 تأسيس گرديد و از سال 1991 به « الفاربي» تغيير نام داد در اين دانشگاه 130 دانشكده وجود دارد تعداد اساتيد اين دانشگاه 1530 نفر و دانشجويان نيز حدود 14000 نفر مي باشد كه بصورت روزانه،شبانه و مكاتبه اي به تحصيل مشغولند.

دانشگاه فارابي عضو سازمان بين المللي دانشگاه ها مي باشد.

از ديگر دانشگاه هاي مهم قزاقستان مي توان: دانشگاه دولتي كاراگاندا، دانشگاه زبان هاي خارجي قزاق، دانشگاه خواجه احمد ياسوي و بسياري از مؤسسات آموزش عالي ديگر نام برد.

« كتابخانه ها »

1. كتابخانه عمومي پوشكين ( دولتي) ـ آلماتي ـ 3458700جلد كتاب
2. كتابخانه علمي و فني قزاقستان ـ آلماتي ـ 9806000 جلد كتاب
3. كتابخانه مركزي دانشگاه دولتي قزاقستان ( الفاربي)ـ 1275000 جلد كتاب
4. كتابخانه مركزي فرهنگستان علوم قزاقستان ( مدرسه عالي علوم قزاقستان) ـ 1511038 جلد كتاب
5. كتابخانه دانشگاه دولتي كاراگاندا ـ 400000 جلد كتاب

« موزه ها »

1. موزه دولتي قزاقستان واقع در آلماتي كه شامل نود هزار اثر تاريخي مربوط به تاريخ گذشته و تاريخ طبيعي اين كشور است.
2. موزه دولتي كاسيتو شامل 20 هزار اثر تاريخي مربوط به آثار هنرمندان معاصر اين كشور و آثار هنري  قزاق ها، روس ها و هنرمندان اروپاي غربي مي باشد.
3. باغ گياه شناسي وابسته به بخش علوم  زيست شناسي  فرهنگستان علوم قزاقستان واقع در آلماتي

« مطبوعات »

تا ژوئيه 1996، تعدادروزنامه ها و هفته نامه هاي منتشر شده در اين كشور 1048 عنوان و تعداد مجلاتي كه بصورت ماهانه يا فصلنامه منتشر شده اند 174 عنوان بوده است بر طبق قانون مطبوعات هر شخص حقيقي يا حقوقي مي تواند نشريه و روزنامه منتشر كند.

به موجب گزارش يونسكو نشريات منتشر شده در اين كشور از آوريل 1990 تا آوريل 1992 افزايش قابل توجهي داشته است و در 28 ژوئن 1991 امضاي قانون مطبوعات توسط دولت به تاريخ طولاني سانسور در اين كشور رسماً پايان داد و اين روز را روز ملي مطبوعات ناميدند.

مهمترين عناوين نشريات در قزاقستان شامل آناتيلي، آراشمل، آراي ـ زاريا، آزياكينو، اقتصاد و زندگي، ادبيات قزاق، اخبار اوكرايني، پانوراما، بالديرگان، جهان اقتصاد، زمان، زن قزاقستان و... مي باشند.

« خبرگزاري ها »

كازتاگ معتبرترين آژانس خبري كشور است كه در سال 1920 تأسيس گرديده و در 19 استان كشور نيز نمايندگي دارد. آژانس خبري قزاق نيز از سال 1997 با مسئوليت وزارت فرهنگ قزاقستان فعاليت خود را آغاز نموده است همچنين غير از آژانس هاي خبري، كاروان، آسياپرس، داناپرس نزديك به بيست خبرگزاري داخلي و خارجي درقزاقستان، فعاليت دارند.