موسسه مطالعات ایران اوراسیا 22 مرداد 1399 ساعت 16:02 http://www.iras.ir/fa/doc/note/4000/ناتوانی-مطلق-چرا-وزیر-خارجه-آلمان-روسیه-می-رود -------------------------------------------------- از برجام هم صحبت خواهد شد عنوان : ناتوانی مطلق: چرا وزیر خارجه آلمان به روسیه می رود؟ -------------------------------------------------- متن : وزیر خارجه آلمان هایکو ماس برای گفتگو در مورد موضوعات کلیدی دستور کار روسیه و آلمان با سرگئی لاوروف به مسکو می رود. این دو دیپلمات درباره اوکراین، درگیری لیبی، سوریه و همچنین وضعیت روابط روسیه و اتحادیه اروپا بحث خواهند کرد. به گفته کارشناسان، یکی از موضوعات اصلی جستجوی گامهایی برای برقراری گفتگو بین مسکو و بروکسل در زمانیکه روابط اتحادیه اروپا و ایالات متحده دچار مشکل شده است خواهد بود. علاوه بر این حل و فصل مناقشه دانباس نیز مورد توجه طرف آلمانی است. وزیر خارجه آلمان برای گفتگو با همتای روس خود سرگئی لاوروف به روسیه می رود. در این دیدار وزرا در مورد موضوعات اصلی در دستور کار روسیه و آلمان بحث خواهند کرد، برنامه های خود را برای قراردادهای آینده در حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تا پایان سال هماهنگ می کنند. به گفته معاون مدیر دپارتمان اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه روسیه آلکسی زایتسف سفر ماس 11 آگوست و در آستانه پنجاهمین سالگرد امضای پیمان مسکو بین اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری فدرال آلمان (در واقع این پیمان یک معاهده صلح بین طرفین است) انجام خواهد شد. طرف آلمانی مطابق یکی از مفاد این پیمان، از ادعاهای خود در مورد قلمرو پروس شرقی صرفنظر کرد: در درجه اول منظور منطقه فعلی کالینینگراد است. وی گفت: "در نیمه اول روز مذاکرات بین سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه و هایکو ماس برگزار می شود. تبادل نظر عمیق در مورد مهمترین مشکلات بین المللی از جمله وضعیت اوکراین، سوریه و لیبی پیش بینی شده است. و همینطور وضعیت برنامه جامع اقدام مشترک برنامه هسته ای ایران یا همان برجام. علاوه بر این طرفین قصد دارند که با در نظر گرفتن ریاست آلمان در شورای اتحادیه اروپا، درباره وضعیت روابط روسیه و اتحادیه اروپا بحث کنند و موضوعات ثبات جهانی و امنیت استراتژیک را مورد بررسی قرار دهند. بعد از ظهر، ماس عازم سن پترزبورگ خواهد شد: بخشی از برنامه سفر کاری وزیر امور خارجه آلمان به یادبود قربانیان محاصره لنینگراد در زمان جنگ جهانی دوم اختصاص خواهد داشت. در اطلاعیه وزارت امور خارجه آلمان، به طور جداگانه یادآوری می شود كه سال گذشته ماس و لاوروف توافق كردند كه دولت آلمان به محاصره شدگانی که هنوز زنده اند کمکی ارائه دهد. مفاد این توافق در حال اجراست. مسئله دانباس و اروپا از دیدگاه دانشمند سیاسی آلمانی، مدیر علمی همایش روسیه و آلمان، الكساندر رارا اوضاع اوکراین به یكی از مباحث اصلی نشست وزیران خارجه روسیه و آلمان تبدیل خواهد شد. وی گفت: "دولت آلمان که فقط یک سال دیگر در راس کار باقی خواهد ماند می خواهد در توافقات مینسک پیشرفت کند: حداقل اینکه این توافقات از حالت مرده خارج شوند و یک سری اقدامات برای صلح انجام شوند. اگر در اینجا چیزی حاصل نشود آلمان در زمینه امنیت اروپا بعنوان یک ناتوان مطلق شناخته خواهد شد". درمورد موضوع دانباس اخیراً یک پیشرفت جدی مشاهده می شود: توافقنامه جامع آتش بس بین طرفین مناقشه، یعنی اوكراین و جمهوری های خودخوانده دونتسک و لوگانسک، فرصتی برای گذار به حل و فصل مسالمت آمیز مناقشه است. فعلاً رژیم سکوت برقرار است، اگرچه طرفین متناوبا یکدیگر را به نقض توافقات متهم می کنند. برای مسکو صلح و فصل مناقشه جنوب شرق اوکراین به منزله لغو تحریم های اقتصادی اتحادیه اروپا است، اما حل این مناقشه بستگی به کیف و جمهوری های دانباس دارد و نه روسیه. آلمان نیز مانند طرف روسی، امکان حل و فصل مناقشه را فقط از طریق توافقات مینسک می بیند، اما فعلا طرف اوکراینی عجله ای برای پرداختن به اجرای بخش سیاسی توافقات ندارد که در حقیقت بن بستی در این مسیر ایجاد می کند. اینکه لاوروف و ماس در مورد این موضوع دقیقا چه چیزهایی را بحث خواهند کرد سؤالی بسیار پیچیده است. احتمالاً آنها در مورد پیشبرد روند صلح در اوکراین صحبت خواهند کرد و به احتمال زیاد مسئله سازماندهی اجلاس سران گروه چهار نرماندی مطرح خواهد شد: کیف اصرار زیادی بر این اجلاس دارد، اما مسکو بدون پیشرفت در توافقات مینسک برگزاری اجلاس را بی معنی می داند. الکساندر رارا مطمئن است که دومین مسئله مهم در گفتگو بین ماس و لاوروف روابط دو جانبه و تعامل مستقیم بین روسیه و اروپا است. او می گوید: "آلمان یکی از کشورهای اروپایی است که شاهد تغییراتی در روابط اروپا و ایالات متحده است. آلمانی ها می دانند که اختلافات طرفین بیشتر و بیشتر می شوند، بنابراین اروپایی ها دیگر نمی توانند مناقشات مداوم و رو به رشد با روسیه داشته باشند. احتمالاً یكی از وظایف هایكو ماس به این موضوع مربوط خواهد شد، البته بعید است که او پیشنهاد جدیدی داشته باشد اما سعی خواهد كرد تا برای عادی سازی روابط با مسكو راههایی را پیدا كند". اگر وضعیت روابط مسکو با اتحادیه اروپا را بررسی کنیم به سختی می توان این روابط را خوب خواند: نکته اصلی منفی در اینجا تحریم ها و عدم تمایل کشورهای غربی برای به رسمیت شناختن کریمه به عنوان جزئی از سرزمین روسیه است با وجود اینکه شبه جزیره کریمه از طریق یک همه پرسی به روسیه پیوست که با همه هنجارهای بین المللی مطابقت داشت. نگرش منفی برخی از کشورهای اروپایی به روسیه نیز تنشی مضاعف ایجاد می کند. به عنوان مثال در کشورهای بالتیک یا لهستان طرف روسی را بارها و بارها تهدید اصلی برای اروپا خوانده اند و همواره از فشار تحریم ها بر مسکو حمایت می کنند. علاوه بر این، در این کشورها به طور جدی از تقویت قوای ناتو، و بویژه سربازان آمریکایی حمایت می کنند که این نقض سند بنیادین روسیه ناتو است و در مسکو به شدت منفی تلقی می شود. در مورد خود روابط روسیه و آلمان، اگر از پایبندی دولت آلمان به روند کلی اقدامات محدود کننده ضد روسی چشم پوشی کنیم، می توان این روابط را کاملاً مثبت نامید. طرفین پیوسته به دنبال اجرای یک پروژه بزرگ یعنی خط لوله گازی نورد استریم 2 می باشند: برلین پایبند به تکمیل ساخت این خط لوله و حفاظت از آن هست علیرغم اینکه آمریکا تهدید به اعمال تحریم علیه آن می نماید. مهاجران و انتخابات در مورد سوریه و لیبی، ماس نیز برای لاوروف حرفهایی دارد. به گفته الكساندر رارا، آلمان نگران احتمال جابجایی جدید پناهندگان از شمال آفریقا و خاورمیانه است. وی گفت: "دولت آلمان مسئله مهاجران را یکی از اصلی ترین چالش ها برای خود می داند، بنابراین احتمالاً مشکل مهاجرت کنترل نشده یکی از مباحث مذاکرات خواهد بود. سوال اصلی این است که آیا رئیس دستگاه امور خارجه آلمان می تواند چیز جالب و جدیدی پیشنهاد بدهد که به طریقی مورد توجه لاوروف واقع شود تا روسیه و آلمان شروع به جستجوی یک استراتژی مشترک نمایند". رارا تاکید نمود که سیاست اروپا در مورد لیبی کاملاً شکست خورده است و در آلمان این را می دانند که در اینجا آلمان ناتوانی خود را امضا کرده است. در این بحران روسیه، ترکیه و کشورهای عربی تصمیم می گیرند، نه اروپایی ها. در مورد سوریه و لیبی اروپا در تلاش است تا در حل هر دو مسئله مشارکت داشته باشد: در محور سوریه این تلاش اروپا در ابتکارات آنها برای ارسال کمک های بشردوستانه نمایان می شود، و در محور لیبی در تشکیل یک کنفرانس بزرگ در ابتدای سال برای کاهش تنش در منطقه. تاکنون اروپایی ها موفقیت زیادی کسب نکرده اند، اگرچه در لیبی، در حقیقت، هیچ کس نتوانسته است اوضاع را بطور کامل حل و فصل کند. در عین حال این کارشناس بطور جداگانه خاطرنشان کرد: نباید انتخابات ریاست جمهوری در بلاروس را فراموش کرد که لاوروف و ماس نیز ممکن است در مورد آن صحبت کنند به خصوص اگر "اتفاقی غیر عادی رخ دهد". رئیس جمهور فعلی بلاروس الكساندر لوكاشنكو با رقیب نسبتاً قدرتمندی که نماینده اتحاد اپوزیسیون است یعنی خانم سویتلانا تیخانوفسكا روبرو است كه به طور فعال از سوی مردم حمایت می شود: حمایتی كه در میتینگهای چند هزار نفری تجلی یافته است. با این وجود موفقیتهای رقیب رهبر بلاروس پیروزی وی را در انتخابات تضمین نمی کند چرا که به گفته رسانه های محلی این انتخابات با تخلفات جدی برگزار می شود و به احتمال زیاد با پیروزی لوکاشنکو پایان می یابد. این امر می تواند باعث ناآرامی های مردمی بخاطر عدم موافقت مردم با نتیجه انتخابات شود و تا حدودی توجه لاوروف و ماس را به خود جلب خواهد کرد. منبع: https://www.gazeta.ru/politics/2020/08/06_a_13184563.shtml