موسسه مطالعات ایران اوراسیا 22 مرداد 1399 ساعت 22:49 http://www.iras.ir/fa/doc/note/4001/اهمیت-بلاروس-سیاست-خارجی-روسیه-چقدر -------------------------------------------------- نگرانی روسیه از نزدیکی بلاروس و اوکراین عنوان : اهمیت بلاروس در سیاست خارجی روسیه چقدر است؟ -------------------------------------------------- متن : نگاه روسی: آندری کارتونوف شکی نیست که اوکراین علاقمند به تخریب روابط بین روسیه و بلاروس است. هدف کاملاً طبیعی رهبری فعلی اوکراین آن است که این روابط را تضعیف کند و در حالت ایده آل آن را نابود کند. ما نباید توانایی ها و خیالپردازیهای شورای امنیت اوکراین را دست کم بگیریم اما در همین حال نباید حرفه ای بودن کمیته امنیت دولتی بلاروس را نیز دست کم گرفت. این که طرفی در بلاروس دست به تحریکاتی زده است تا کمیته امنیت دولتی یا رهبران بلاروس به راحتی گول بخورند حادثه ای مشکوک بنظر می رسد. احتمالاً نوعی زمینه برای وقایع جاری در مینسک شکل گرفته است و شاید رئیس جمهور لوكاشنكو در مقطعی گمان کرده است که چنین اقداماتی در رابطه با شهروندان روسی (دستگیری آنها به اتهام تلاش برای ایجاد بی نظمی) درست است. فرضیه "فریبکاری شورای امنیت اوکراین" مستلزم غیر حرفه ای بودن همتایان آنها در بلاروس است. با توجه به نگرشی که رهبری روسیه به انقلاب های رنگی دارد لازم است از قوه خیالبافی بسیار خارق العاده ای برخوردار بود تا بتوان تصور کرد که افرادی از مسکو بدستور کرملین برای انجام یک انقلاب رنگی به بلاروس آمده باشند. مسئله این نیست که شورای امنیت اوکراین می تواند چنین عملیاتی را انجام دهد، بلکه مسئله این است که چرا بلاروس آنها را باور کرده، یا بنا به دلایل خاص خود حاضر به همراهی در این طرح شده است. شاید رهبری جمهوری بلاروس ناچار بوده است که پیچ و مهره های فضای سیاسی داخلی خود را محکمتر نماید تا اطمینان بیشتری حاصل کند که انتخابات آنگونه که باید، پیش خواهند می رود. شاید این سیگنالی به غرب بود تا نشان دهد که بلاروس استقلال دارد. یا شاید هم این یک سیگنال برای مسکو هم بوده و همینطور می تواند یک برگ برنده دیگر برای موضوعات دیگری باشد که به این واقعه مربوط نمی شوند. به احتمال زیاد روس های دستگیر شده در بلاروس به خانه خود باز خواهند گشت و قضیه فراموش خواهد شد. احتمالاً طرف روسی هیچ اظهار نظری نخواهد کرد و خواهان انجام تحقیقات و غیره نخواهد شد. رهبری بلاروس این افراد را به اوکراین تحویل نخواهد داد و موضوع با یک سازش پایان می یابد. بطوریکه می بینیم درمورد اینکه چرا این اتفاق افتاده است، و چه کسی مقصر است روایت جدیدی از سوی سفیر روسیه در جمهوری بلاروس شنیده شد و بخشی از مسئولیت بلاروس در قبال این واقعه ناگوار بطور غیر مستقیم برداشته شده است. به احتمال زیاد، ما حقیقت را در آینده نزدیک نخواهیم فهمید، اما اکنون می توان گفت که این یک حرکت غیر منتظره و از نظر سیاسی ریسک پذیر از طرف رهبری بلاروس بود و می توان گفت که لوکاشنکو خوش شانس بود که کرملین دست به تشدید تنش نزد. واکنش رهبری روسیه بسیار خویشتندارانه بود. این یک وضعیت پیچیده بود اما در نهایت تصمیمی گرفته شد که از نظر تاکتیکی درست بود: به حملات لفظی نباید پاسخ داد، بسیار خویشتندارانه واکنش نشان داد و تلاش نمود تا بطور محرمانه به توافق برسد. اما باید در نظر داشت که غیر از کرملین، جامعه روسیه نیز وجود دارد که به چنین وقایعی واکنش نشان می دهد و آنهم واکنشی دردناک. اما اگر در مورد آینده ی میان مدت صحبت کنیم جمهوری بلاروس و لوکاشنکو برای سیاست خارجی روسیه آنقدر مهم هستند که نمی توان ریسک کرد. و به همین ترتیب، لوكاشنكو هم هیچ گزینه دیگری ندارد: بعید است كه پس از این انتخابات، وی را در غرب با آغوش باز بپذیرند و او بتواند روسیه را با شریك دیگری تعویض کند. به سختی می توان انتظار تغییرات انقلابی در روابط مسکو و مینسک داشت. اگر در مورد واکنش "سخت" احتمالی روسیه صحبت کنیم دردناک ترین اقدامات برای بلاروس اقدامات اقتصادی است. میزان وابستگی بلاروس به روسیه بسیار بالاست. اما چنین اقداماتی مانند شمشیر دو لبه است. اگر تخریب و فروپاشی دولت های متحد آغاز شود این یک شکست بزرگ برای سیاست خارجی روسیه نیز خواهد بود. روابط با بلاروس برای بسیاری از شرکت های روسیه مهم است. قطعا در این روابط عدم تقارن هم وجود دارد اما گفتن اینکه بلاروس به لطف روسیه وجود دارد کمی اغراق آمیز است. منبع: شورای روابط بین الملل روسیه https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/comments/respublika-belarus-i-lukashenko-slishkom-vazhny-dlya-rossiyskoy-vneshney-politiki/