دستاوردهای سفر دکتر پزشکیان به قزاقستان و ترکمنستان در سطوح سیاسی و کارکردی نسبتاً قابل توجه بود، اما مهمترین برونداد این رویکرد سیاسی سازنده «بازنمایی تصویر سیاست خارجی ایران در نگاه به آسیای مرکزی» بود. این امر اثبات میکند که این بروندادها نه صرفاً «دستاورد» و «نتیجه» بلکه یک «نقطۀ شروع» و «فرصتی دوباره» برای ایران است تا رکود ده سالۀ اخیر را در روابط با آسیای مرکزی جبران کند.
متمم بیست و هفتم، بازتعریف راهبردی ساختار دفاعی پاکستان است: تمرکز قدرت نظامی، یکپارچهسازی فرماندهی تمام نیروها زیر نظر فرماندهی کل ارتش، کنترل هستهای بیشتر و.... این ساختار جدید میتواند به پاکستان اجازه دهد امنیت داخلی را بیشتر تامین کند، با تهدیدهای مرزی قاطعانهتر برخورد کند و «تعهدهای امنیتی» با شرکای بینالمللی را موثّرتر پیش ببرد. اما به همان میزان که این متمم از نظر نظامی برای پاکستان فرصت است، از نظر سیاسی تهدید محسوب میشود.
جغرافیا افغانستان را به دروازهبان آب تبدیل کرده است. نوعی اهرم فشار که طالبان آن را بهتر از هر دولت پیشین درک کرده است.
شواهد حاکی از آن است که در صورت تصویب نهایی متمم ۲۷ قانون اساسی پاکستان، تأثیرات منطقهای آن عمدتا بر دو همسایه اصلی این کشور، یعنی افغانستان و هند متمرکز باشد.
نباید کشورهای آسیای میانه را ناظران منفعل این رقابت دید.
مواضع متفاوت و بعضاً متناقض آسیای مرکزی شامل فرصتها و تهدیدهایی برای جمهوری اسلامی ایران است. این موضعگیریها، با ظهور در وضعیت ضعیف خود در قبال جنگ 12 روزه و تفاوت معنادار آن در قبال موضع مشابه این کشورها در قبال تجاوز محدود رژیم صهیونیستی به قطر، نشان داد که عملاً ایران اولویت بالایی در موازنهها و منطق هزینه و فایده کشورهای آسیای مرکزی ندارد. لذا، برای پیشگیری از تکرار چنین مواضعی و حتی پیشروی آن در حمایت از رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران باید تقویت بسترهای اثرگذاری بر مواضع و تصمیمهای آسیای مرکزی را در دستور کار قرار دهد.
الگوی قزاقستان برای طراحی همکاریهای هستهای با شرکای خارجی و همکاری همزمان با دو قدرت بزرگ همسایه، چین و روسیه، بهعنوان عرصهای برای فعال کردن ظرفیت «پایدارسازی تأمین منافع» و «موازنهسازی فعال» در راستای تحقق امنیت و منافع ملی این کشور قابل ارزیابی است.