اخبار
گزارش نشست
مروری بر مهمترین محورهای سخنرانی رئیس جمهور روسیه در اجلاس اقتصادی سنپترزبورگ (SPIEF 2026)
تنشهای سیاسی داخلی جدید در ترکیه
«مسیر ترامپ» در ارمنستان شکاف میان واشنگتن، تهران و مسکو را عمیقتر میکند
رقابت کمپینهای انتخاباتی در ارمنستان (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶)
تلاش ارمنستان برای پایان بخشیدن به انحصار روسیه بر زیرساختهای راه آهن
آسیای مرکزی Archives - صفحه 5 از 95 - ایراس
پویایی مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب خلیج فارس در سایۀ جنگ علیه ایران
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
نقش پاکستان در جنگ ایران واسرائیل
علیرغم انگیزههای فراوان پاکستان برای جانبداری از ایران در رویارویی با اسرائیل و ایالات متحده، عوامل دیگری نیز وجود دارند که نشان میدهد پاکستان حمایت عملی از جمهوری اسلامی نخواهد کرد.
تبعات تجاوز رژیم صهیونیستی بر مناسبات ایران و کشورهای آسیای مرکزی
مردم در قزاقستان و تاجیکستان به ترتیب با 42.6 و 42.1 درصد بالاترین میزان همدردی با ایران و اعلام حمایت سیاسی را داشته اند و در مقابل در ازبکستان با 55 درصد مخالفت، کمترین حمایت سیاسی از ایران وجود داشته است.
پس از حمله اسرائیل به ایران، روابط تهران با دوشنبه و دیگر کشورهای آسیای مرکزی چگونه خواهد بود؟
تاجیکستان تنها کشوری در آسیای مرکزی بود که علاوه بر محکومیت شدید حمله اسرائیل، حمله آمریکا به ایران را نیز در بیانیه دوم خود محکوم کرد.
زبان فارسی در پاکستان؛ مهجوریت یک «میراث مشترک»
در حال حاضر زبان فارسی از جایگاه تاریخی خود فاصله گرفته و این امر به حدی جدی است که علیرغم برخی اتفاقها مانند فعالیت رایزنی فرهنگی و برخی موسسات و بنیادها، هنوز راهحل اساسی و تغییراتی واضح در این امر حاصل نشده است. برای جلوگیری از کمرنگتر شدن فارسی، لازم است اقدامهای عملی مانند بازگرداندن آن به نظام آموزشی، حمایت از کرسیهای دانشگاهی و تقویت رسانههای فارسیزبان و امثال آن انجام شود.
پیوندهای فرهنگی ایران با تاجیکهای آسیای مرکزی : فرصتها و چالشهای امنیتی
پیوندهای فرهنگی ایران با تاجیکهای آسیای مرکزی، با توجه به زمینههای مشترک تاریخی، زبانی و تمدنی، پتانسیل تبدیلشدن به ابزاری مؤثر در راستای تأمین امنیت منطقهای و منافع راهبردی ایران را دارد، اما این مسیر با فرصتها و چالشهایی نیز همراه است. از یک سو، این اشتراکها میتوانند زمینهساز همکاریهای فرهنگی، مقابله با افراطگرایی، و توسعۀ روابط پایدار میان ملتها شوند و ایران را قادر سازند تا از طریق قدرت نرم، نفوذ فرهنگیاش را در قلب آسیای مرکزی تعمیق بخشد. از سوی دیگر، چالشهایی مانند حساسیتهای ژئوپلیتیکی قدرتهای منطقهای، رقابت بازیگران رقیب و واکنشهای محتاطانه یا منفی دولتهای سکولار آسیای مرکزی میتوانند این مسیر را دشوار کنند.
چشمانداز بازیگری عملگرایانۀ جدید اروپا در آسیای مرکزی
علیرغم نگاه عملگرایانۀ اروپا و آسیای مرکزی به توسعۀ مشارکت راهبردی، چالشهای زیادی پیشروی این توسعۀ روابط وجود دارد. مهمترین چالش اروپا در سطح ساختاری برای تحقق این بازیگری دسترسی ژئواکونومیکی است. چالش دیگر برای آسیای مرکزی رویکردهای ایدئولوژیک اروپا است. موضوع دیگری که در این زمینه قابل ذکر است عدم اشاره به مکانیزمهای اجرایی برای سنجش عملگرایی اروپا است.
سازمان کشورهای ترک ابزار ترکیه و ایالات متحده در آسیای مرکزی
با این حال کارشناسان تاکید دارند که ترکیه، سازمان کشورهای ترک را ابزاری برای ایجاد تعادل در برابر نفوذ چین در منطقه می داند.
کتاب “مشترکات فرهنگی-ادبی ایران و قرقیزستان”
شایدولایوا نورگل تالایبکونا (Nurgul Shaidulaeva) دکتری زبان و ادبیات فارسی، زبانشناس و ایرانشناس روس زبان، مترجم فارسی و شاعر.
