رام ماندیر یک معبد هندو در ایودیا است که برای راما ساخته شدهاست. راما در اعتقادات آیین هندو هفتمین آواتار ویشنو و یکی از شاهان آیودیا است.
در این مکان در سدههای گذشته معبدی برپا بودهاست. اما در سده شانزدهم میلادی توسط بابر، مؤسس امپراتوری گورکانی به جای آن مسجد بابری را بنا کرد. در پی شورش هندوان در دهه پایانی سده بیستم به تخریب غیرقانونی مسجد بابری در سال ۱۹۹۲ انجامید. سرانجام، دیوان عالی هند در نوامبر ۲۰۱۹ فرمان داد که هندوان میتوانند به جای مسجد بابری در این مکان معبدی تأسیس کنند. در ۵ اوت ۲۰۲۰، نارندرا مودی، نخستوزیر هند، سنگ بنای معبد جدید را نهاد و در سخنرانی خود به تجلیل از احداث این بنا و کسانی که برای تأسیس آن کوشیدند، پرداخت.
معبد رام در شهر آیودهیا، واقع در ایالت اوتار پرادش هند، یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین پروژههای مذهبی–فرهنگی معاصر این کشور به شمار میرود. آیودهیا در سنت هندو بهعنوان زادگاه راما، یکی از تجسدهای ویشنو و قهرمان حماسه «رامایانا»، جایگاهی قدسی دارد. ساخت معبد جدید پس از دههها مناقشه حقوقی و سیاسی بر سر مالکیت زمین، در سالهای اخیر به مرحله اجرا رسید و آیین گشایش رسمی آن در ژانویه ۲۰۲۴ با حضور عالیترین مقامات سیاسی و مذهبی هند برگزار شد. این رویداد نهتنها یک مراسم مذهبی، بلکه رخدادی ملی با بازتاب گسترده رسانهای و مشارکت میلیونی زائران در سراسر کشور بود.
از منظر معماری، بنای معبد با الهام از سبک سنتی ناگارا (سبک رایج در شمال هند) طراحی شده است؛ سازهای سنگی با شیکاراهای مرتفع، ستونهای حجاریشده و تزیینات اسطورهای که روایتهای «رامایانا» را بازنمایی میکند.
این پروژه علاوه بر کارکرد آیینی، بهعنوان محرک توسعه شهری آیودهیا نیز تعریف شده و شامل بهسازی زیرساختهای حملونقل، اقامتی و خدمات گردشگری است. تحلیلگران، افتتاح معبد رام را نقطه عطفی در پیوند میان دین، سیاست و هویت ملی در هند معاصر ارزیابی میکنند؛ رخدادی که تأثیرات آن فراتر از حوزه مذهبی، در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و حتی ژئوپلیتیکی قابل بررسی است.
