تاریخ : دوشنبه, ۲۷ فروردین , ۱۴۰۳ 7 شوال 1445 Monday, 15 April , 2024

آیا روسیه‌ می‌تواند میان هند و چین میانجیگری کند؟

  • ۱۶ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۵:۳۷
آیا روسیه‌ می‌تواند میان هند و چین میانجیگری کند؟
هند این موقعیت تهاجمی چین را بخشی از الگوی گسترده‌تر رفتار چین در سراسر خطوط مرزی‌ می‌داند زیرا قدرت بیشتری به دست‌ می‌آورد و به دنبال گسترش نفوذ خود است.

#اختصاصی

به قلم: نیودیتا کاپور؛ کارشناس باشگاه مباحثه والدای روسیه

در سال ۲۰۲۱، یوسف العتیبه سفیر امارات متحده عربی در ایالات متحده اعلام کرد که این کشور در اعلام آتش بس در مرزهای هند و پاکستان در اوایل سال نقش ایفا کرده است. در حالی که این موضوع برای بسیاری تعجب آور بود، سابقه طولانی‌ای از میانجیگری و مذاکرات متوالی که مشخصه تعامل بین دو این کشور آسیای جنوبی است، وجود دارد. این تاریخ همچنین مملو از شکست‌های متعددی است که به‌جز دستیابی به برخی دوره‌های آرامش کوتاه‌مدت، هیچ یک به حل چالش‌های کلیدی منجر نشده است. در طول سال‌ها، این موضوع هند را متقاعد کرده است که در مورد حل و فصل هر گونه اختلافی به صورت دوجانبه عمل کند. چه در مورد پاکستان و چه در مورد چین، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که نشان دهد هند به طور قابل توجهی موضع اساسی خود را که بر مبنای تجربیات تاریخی و قابلیت‌های رو به رشد خود در سیستم جهانی، تکامل یافته است، تغییر داده است.

سیر تحول موضع هند در مورد میانجیگری بین المللی در اختلافات دوجانبه

قبل از توافق سیملا در سال ۱۹۷۲، جایی که هند و پاکستان اعلام کردند که اختلافات خود را از طریق مذاکرات دوجانبه حل‌ می‌کنند، موارد متعددی از میانجیگری بین‌المللی بین دو طرف در مورد کشمیر انجام شد. اینها شامل تلاشهای سازمان ملل (کشمیر، ۱۹۴۸) و اتحاد جماهیر شوروی (موافقتنامه تاشکند، ۱۹۶۶) بود. ایالات متحده و بریتانیا پس از جنگ چین و هند در سال ۱۹۶۲ برای ایجاد فشار برای مذاکره بین هند و پاکستان بر سر کشمیر مداخله کردند. در حالی که هیچ یک از این تلاش‌ها به حل همه جانبه مناقشه منجر نشد، اما در موارد خاص به کاهش شدت درگیری در مرز کمک کرد. یک استثنای قابل توجه در این زمینه، معاهده آب سند در سال ۱۹۶۰ بین هند و پاکستان است که با تلاش‌های بانک جهانی به دست آمد.

از آنجایی که هند به تدریج موقعیت خود را تقویت کرد و نتایج کلی تجارب میانجیگری را کمتر رضایت بخش ارزیابی کرد، تصمیم گرفت بر تلاش‌های دوجانبه در حل اختلافات خود با سایر کشورها تمرکز کند. در رابطه با پاکستان، این موضوع در توافقنامه سیملا در سال ۱۹۷۲ که توسط هر دو طرف امضا شد و در بیانیه لاهور در سال ۱۹۹۹ تکرار شد، تصریح شد. از آن زمان، موضع هند در مورد این موضوع ثابت مانده است و در سال ۱۹۹۳، پیشنهاد رئیس جمهور ایالات متحده بیل کلینتون را برای میانجیگری در مناقشه با پاکستان رد کرد. در سال ۲۰۱۹، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بار دیگر موضوع میانجیگری در مورد کشمیر را مطرح کرد که دولت هند آن را رد کرد. در همان سال، زمانی که وزیر خارجه پاکستان، شاه محمود قریشی، چشم‌انداز میانجیگری مسکو بین دو طرف را مطرح کرد، دولت هند مجبور شد برای شفاف‌سازی موضع خود وارد عمل شود. سفیر وقت هند در روسیه، دی بی. ونکاتش ورما، به صراحت اظهار داشت که «روسیه موضع دهلی را درک‌ می‌کند و کاملاً از آن حمایت‌ می‌کند که اختلافات بین هند و پاکستان باید منحصراً بر مبنای دوجانبه و بر اساس قراردادهای سیملا حل و فصل شود». این موضع در شورای امنیت سازمان ملل نیز قابل مشاهده است، جایی که هند به شدت مخالف بحث درباره موضوع کشمیر در مجمع بین‌المللی است که مورد حمایت همه اعضای دائمی به جز چین قرار گرفته است. در حالی که این بدان معنا نیست که رویه معمول قدرت‌های بزرگ برای استفاده از کانال‌های دیپلماتیک برای متقاعد کردن دو طرف به گفتگو کاملاً از بین رفته است، دیدگاه هند مورد احترام شرکای این کشور قرار گرفته است.

این در مورد مناقشه مداوم هند با چین نیز صادق است، جایی که هر دو طرف در گفتگوهای دوجانبه شرکت‌ می‌کنند و تمایلی به دعوت از شخص ثالث برای حل مسائل خود ندارند. بنابراین، در سال ۲۰۲۰، زمانی که ترامپ پیشنهاد میانجیگری، این بار بین هند و چین را داد، این پیشنهاد بار دیگر توسط دهلی نو رد شد. حتی چین تصمیم گرفت موضع خود را روشن کند که هر دو کشور مکانیسم‌هایی را برای حل مشکلات خود ایجاد کرده‌اند و خواهان میانجیگری نیستند. دولت بایدن نیز در پیام‌های خود به صراحت خاطرنشان کرده است که ایالات متحده از حل مناقشه مرزی هند و چین «از طریق گفتگوهای مستقیم بین دو کشور» حمایت می‌کند.

موضع هند توسط مسکو نیز به خوبی تایید شده است. دنیس علیپوف سفیر روسیه در هند در سال ۲۰۲۲ اشاره کرد که «روسیه هیچ برنامه‌ای برای میانجیگری بین هند و چین ندارد» مگر اینکه هر دو طرف صریحاً خواستار چنین مداخله‌ای شوند. همانطور که سفیر خاطرنشان کرد، “هر دو طرف به مناقشه ارضی بین خود به عنوان یک موضوع کاملاً دوجانبه نگاه‌ می‌کنند” و این مورد مورد احترام مسکو است.

هند در مورد بدتر شدن وضعیت مرزی با چین چگونه برخورد‌ می‌کند؟

نمی‌توان انکار کرد که افزایش مداوم تنش‌ها در مرز هند و چین وجود داشته است، که هندی‌ها معتقدند که نتیجه تجاوز چین است. در حالی که در اوایل سال ۲۰۱۲ برخی تغییر رفتارها در چین مشاهده شد، با افزایش حوادث در سراسر خط کنترل واقعی (LAC)، وضعیت پس از درگیری در سال ۲۰۲۰ در شرق لاداخ به شدت تشدید پیدا کرد. در جریان این حادثه، برای اولین بار از زمان جنگ ۱۹۶۲ تلفاتی از هر دو طرف، از جمله کشته شدن ۲۰ سرباز هندی رخ داد. هند معتقد است که چین نه تنها تعداد تهاجم‌های خود را در نقاط مختلف LAC افزایش داده است، بلکه اکنون نیروهای خود را بسیار فراتر از تصورات قبلی از ادعاهای چینی در امتداد خط مستقر کرده است.

هند این موقعیت تهاجمی چین را بخشی از الگوی گسترده‌تر رفتار چین در سراسر خطوط مرزی‌ می‌داند زیرا قدرت بیشتری به دست‌ می‌آورد و به دنبال گسترش نفوذ خود است. این موضوع همچنین منجر به افزایش تلاش‌های هند برای تقویت زیرساخت‌های مرزی و تقویت روابط با شرکای منطقه‌ای شده است. در عین حال هند معتقد است که اقدامات چین “کل پایه روابط دوجانبه را از بین برده است”. این بدان معناست که بازگشت به حالت عادی در روابط چین و هند برای دهلی نو به صلح در مرز بستگی دارد. در حالی که وضعیت در LAC “بسیار شکننده” باقی مانده است، هر دو طرف از طریق مکانیسم‌های ایجاد شده با یکدیگر در تماس هستند تا مسائل را “به صورت مسالمت آمیز از طریق گفتگو” حل و فصل کنند.

این به معنای تکیه بر مکانیسم‌های مختلف ایجاد شده برای بحث در مورد موضوعات اختلاف برانگیز است. به طور خاص، از سال ۲۰۲۰، مکانیسم کاری برای مشاوره و هماهنگی در امور مرزی هند و چین (WMCC) و نشست فرماندهان ارشد (SCM) برای خلع سلاح در مناطق مرزی در شرق لاداخ به طور منظم تشکیل جلسه داده اند. در حالی که اولی ۲۵ جلسه از سال ۲۰۲۰ برگزار کرده است، دومی ۱۸ دور مذاکرات را تکمیل کرده است. در حالی که متارکه کامل هنوز به دست نیامده است، و برآوردها نشان‌ می‌دهد که هر دو طرف هزاران نیرو و تسلیحات پیشرفته در منطقه مستقر دارند، SCM‌ها منجر به چهار دور خلع سلاح شده‌اند. WMCC که برای اولین بار در سال ۲۰۱۲ تأسیس شد، در کنار مذاکرات در سطح نظامی “برای رسیدگی مناسب به حوادث مرزی” فعالیت می‌کند.

در حالی که مکانیسم‌های دیگر گفتگوی سیاسی بلافاصله پس از درگیری ۲۰۲۰ برای مدتی متوقف شد، این مکانیسم‌ها به تدریج برای بحث در مورد موضوعات بحث برانگیز باز شده است. مشاور امنیت ملی هند، آجیت دوال، و وزیر امور خارجه اس. جایشانکار در سال ۲۰۲۲ با وانگ یی وزیر امور خارجه چین در دهلی نو ملاقات کردند. جلسات در سطح وزرای امور خارجه در مقایسه با سایر تعاملات در سطح بالا، در چارچوب نشست‌های سازمان همکاری شانگهای و G20 در سال‌های ۲۰۲۰، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، اغلب برگزار شده است. در آوریل ۲۰۲۳، برای اولین بار از سال ۲۰۲۰، وزرای دفاع کشورهای عضو دو کشور در حاشیه نشست وزرای دفاع سازمان همکاری شانگهای در دهلی نو دیدار کردند. این دیدارها عمدتاً برای تأکید بر مواضع مربوطه مورد استفاده قرار گرفته است و هند به صراحت اعلام کرده است که موضوع مرز را از روابط گسترده‌تر جدا نمی‌کند، اما توانایی دو طرف را برای گفتگو با یکدیگر بدون دخالت شخص ثالث نشان داده است. علاوه بر این، این موضوع نشان داد که دو قدرت هسته‌ای از ضرورت انجام گفت‌وگو در سطوح مختلف رسمی آگاه هستند، حتی اگر نشستی در سطح رهبران از سال ۲۰۲۰ انجام نشده باشد.

شرکا چگونه‌ می‌توانند کمک کنند؟

بنابراین، با توجه به اینکه هند ترجیح‌ می‌دهد به اختلافات با همسایگان خود به صورت دوجانبه رسیدگی کند، شرکای آن چگونه‌ می‌توانند کمک کنند؟ جدا از میانجی‌گری مستقیم، همانطور که در بالا توضیح داده شد، شرکای دو طرف بسته به تمایل طرفین‌ می‌توانند از طرق مختلف کمک کنند. اینها شامل گفتگوهای پشتیبان، حمایت در مجامع بین‌المللی، و تسهیل جلسات بین طرف‌های اختلاف است. به عنوان مثال، مسکو در سپتامبر ۲۰۲۰ به عنوان محل برگزاری اولین نشست سطح بالا بین وانگ یی و اس. جایشانکار پس از درگیری‌های مرزی ۲۰۲۰ بود. این گفتگوها در حاشیه نشست وزرای خارجه سازمان همکاری شانگهای انجام شد که در آن دو طرف توافق کردند که گفتگوهای خود را برای کاهش تنش ادامه دهند. مثال امارات همچنین سودمندی تلاش‌های پشتیبان برای تسهیل گفتگوها را نشان می‌دهد. این نمونه‌ها به طور همزمان محدودیت چنین تلاش‌هایی را نشان می‌دهد که در آن بحث در مورد مسائل اصلی بین طرف‌های مناقشه همچنان در قالب دوجانبه است.

بنابراین، در حالی که هند انتظار میانجیگری شخص ثالث را ندارد، زمانی که شرکای این کشور موضع حمایتی خود را حفظ‌ می‌کنند، قدردانی‌ می‌کند. در این راستا، ایالات متحده برای ثبت در پرونده اعلام کرده است که هند‌ می‌تواند «روی ایستادن ایالات متحده در کنار هند در چالش با همسایه شمالی خود حساب کند». روسیه تا کنون از جانبداری در مناقشه چین و هند خودداری کرده و موضعی بی طرف داشته است که مطلوب دهلی نو است. در حالی که دولت‌های مختلف بر اساس منافع ملی خود موضع گیری‌ می‌کنند، از دیدگاه هند، این موضع روسیه به عنوان یک بازیگر مستقل و کشوری که بیش از حد به چین وابسته نیست، موضع مطلوبی به حساب می‌آید.

جدای از این، هند هیچ تمایلی برای جذب بازیگران ثالث برای میانجیگری در مسائل دوجانبه خود نشان نداده است. هند معتقد است که‌ می‌تواند اختلافات با سایر کشورها را تحت کنترل خود مدیریت کند. در مورد چین، سازوکارهای ایجاد شده بین دو طرف قبلاً امکان گفتگو را ایجاد کرده است و در صورت موفقیت، “شرایط لازم برای بازگشت به حالت عادی در روابط دوجانبه را ایجاد‌ می‌کند”.

 

منبع

لینک کوتاه : https://www.iras.ir/?p=8346
  • نویسنده : نیودیتا کاپور؛ کارشناس باشگاه مباحثه والدای روسیه
  • منبع : باشگاه مباحثه والدای روسیه
  • 382 بازدید

برچسب ها

ثبت دیدگاه

دیدگاهها بسته است.