تاریخ : پنج شنبه, ۳ اسفند , ۱۴۰۲ 13 شعبان 1445 Thursday, 22 February , 2024

بحران انرژی در منطقه قره‌باغ

  • ۰۸ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۵:۰۲
بحران انرژی در منطقه قره‌باغ
آرتاک بیگلاریان، مشاور وزیر دولتی قره باغ می‌گوید که سرسنگ و پنج نیروگاه برق آبی دیگر منطقه با حداکثر ظرفیت کار می‌کنند، اما احتمالاً نیازهای جمعیت را در هفته‌ها و ماه‌های آینده برآورده نخواهند کرد.

#اختصاصی

 

به قلم: لیلیت شاهوردیان، اوراسیانت

با گذشت شش ماه از محاصره، قره باغ کوهستانی با خشک شدن مخزن اصلی، این منطقه با بحران انرژی مواجه است. به گفته مقامات محلی، ظرفیت تولید برق ناچیز منطقه در حال حاضر در خطر است و ممکن است یک “فاجعه زیست محیطی” در راه باشد.

ذخیره آب سد سرسانگ در قره باغ کوهستانی که توسط ارمنستان اداره می‌شود به سطح بسیار پایینی رسیده است. در صورت کاهش بیشتر آب، منطقه با کمبود برق در حد بحران و فاجعه زیست محیطی مواجه خواهد شد.

قره باغ از اوایل ژانویه تا حد زیادی به مخزن تولید برق وابسته بوده است، زمانی که کابل‌های ارمنستان آسیب دیدند و در میان محاصره آذربایجان قابل تعمیر نبودند.

با کمبود شدید آب – که مطمئناً با افزایش دما و کاهش بارندگی در تابستان بدتر می‌شود – احتمالاً مقامات قره باغ قادر نخواهند بود توافق مبنی بر تامین آب مناطق نزدیک تحت کنترل آذربایجان برای اهداف کشاورزی را از سرسنگ اجرا کنند. این مسئله ممکن است خطر “تحریک نظامی” باکو را افزایش دهد.

وضعیت بحرانی است

گورگن نرسیسیان، وزیر دولت قره باغ کوهستانی در ۶ می‌گزارش داد که در پنج ماه اول سال ۲۰۲۳ تقریباً سه برابر بیشتر از مدت مشابه سال گذشته آب از مخزن سرسنگ رها شده است. این در حالی است که ورودی آب به دلیل کاهش بارندگی نصف شد. وی در صفحه فیسبوک خود نوشت: «در حال حاضر منابع آبی سرسنگ به مرز بحرانی حدود ۸۸ میلیون مترمکعب (حدود ۱۵ درصد از کل ظرفیت) رسیده و به حجم مرده (غیر قابل استفاده) حدود ۷۰ میلیون مترمکعب نزدیک شده است.

پست او شامل یک جفت عکس ماهواره ای قابل توجه است که نشان می‌دهد سطح آب در سرسنگ بین ۱ ژانویه تا ۲۸ آوریل چقدر کاهش یافته است.

چند هفته بعد، در ۲۵ می، شرکت توزیع انرژی قره باغ اعلام کرد که “کمبود بی سابقه آب” آن را مجبور به محدود کردن بیشتر تولید برق و ارائه یک برنامه خاموشی جدید با سه قطع ۲ ساعته در روز کرد.

نیروگاه برق آبی سرسنگ یکی از شش نیروگاه باقیمانده در منطقه است و ۷۰ درصد از ظرفیت تولید آن را تشکیل می‌دهد.

قبل از شکست ارمنستان در جنگ دوم قره باغ در سال ۲۰۲۰، ۳۰ نیروگاه برق آبی اضافی تحت کنترل مقامات محلی وجود داشت که از دست دادن آنها منجر به کاهش ۵۹ درصدی ظرفیت تولید شد.

پس از جنگ، کابل‌های ارمنستان از طریق کریدور لاچین حدود ۷۰ درصد برق مورد نیاز منطقه را تامین می‌کرد، اما این خط در ژانویه، چند هفته پس از آغاز محاصره آذربایجان، آسیب دید.

در ۹ ژانویه، دولت قره باغ کوهستانی اجرای خاموشی‌های برق را آغاز کرد زیرا این منطقه اکنون کاملاً به ظرفیت تولید خود وابسته است.

(در طول محاصره، که در ۱۲ دسامبر و با تحصن فعالان تحت حمایت دولت آذربایجان در کریدور لاچین آغاز شد، ارمنی‌های قره باغ با اختلالات دوره‌ای دسترسی به اینترنت و گاز طبیعی مواجه شدند. از ۲۲ مارس تاکنون گاز به قره باغ عرضه نشده است.)

آرتاک بیگلاریان، مشاور وزیر دولتی قره باغ می‌گوید که سرسنگ و پنج نیروگاه برق آبی دیگر منطقه با حداکثر ظرفیت کار می‌کنند، اما احتمالاً نیازهای جمعیت را در هفته‌ها و ماه‌های آینده برآورده نخواهند کرد.

«اگر بارندگی دوباره کاهش یابد، که بدون شک اتفاق می‌افتد، به زودی در ماه ژوئن، ما به تدریج خاموشی‌های برقی را تمدید خواهیم کرد. ما در تابستان با مسائل جدی انرژی مواجه خواهیم شد که شرایط انسانی وخیم را به همراه خواهد داشت. اگر حجم به سطح مرده کاهش یابد، فاجعه زیست محیطی نیز کاملاً خود را نشان خواهد داد.»

بعید است که نیازهای آبیاری برآورده شود

داویت بابایان، مشاور رئیس جمهور قره باغ و موسس کمیته امنیت آب پس از جنگ اول قره باغ (۱۹۹۱-۱۹۹۴)، می‌گوید که زمانی که مقامات شوروی در سال ۱۹۷۶ این سد را ساختند، هم برای تولید برق و هم برای تامین آبیاری برای زمین‌های کشاورزی اطراف از طریق یک سیستم مدیریت مستقر در ترتر آذربایجان بود.

در بین دو جنگ، از این مخزن برای تولید برق برای جمعیت ارمنی محلی در زمستان استفاده می‌شد. آب به طور همزمان به قلمرو تحت کنترل آذربایجان رها می‌شد، اما به دلیل شرایط فصلی برای کشاورزان محلی فایده چندانی نداشت.

این وضعیت پس از جنگ دوم تغییر کرد و در ژوئن ۲۰۲۲، مقامات قره باغ به اوراسیا نت گفتند که آنها به طور غیر رسمی موافقت کرده اند که بخشی از آب سرسنگ برای اهداف آبیاری در تابستان به آذربایجان برود.

اما بابیان می‌گوید از آن زمان آذربایجان پیشنهادهای متعددی را برای بحث‌های دقیق‌تر در مورد استفاده مشترک از آب مخزن رد کرده است.

او گفت: «آنها به این نتیجه رسیدند که هرگونه معامله با مقامات قره باغ کوهستانی به معنای به رسمیت شناختن غیرمستقیم جمهوری است و آنها ترجیح دادند مسائل کشاورزی خود را به جای امضای توافقنامه با قره باغ حل نشده رها کنند.

گذشته از یک آزمایش کوتاه در مارس ۲۰۲۳، باکو از تعامل با مقامات ارمنستان قره باغ خودداری کرده است. نقطه چالش اصلی مذاکرات در مورد توافقنامه صلح جامع بین ارمنستان و آذربایجان، اصرار ایروان بر تضمین حقوق و امنیت ارامنه قره باغ با حمایت نوعی سازوکار بین المللی است. آذربایجان علیرغم آمادگی صریح ارمنستان برای به رسمیت شناختن حاکمیت آذربایجان بر قره باغ، این تعهد نپذیرفته است.

آرتاک بیگلاریان، مشاور وزیر امور خارجه قره باغ، معتقد است که هدف آذربایجان “حذف کامل برق” منطقه به عنوان بخشی از کارزار “ترور روانی” با هدف بیرون راندن جمعیت ارمنی از قره باغ است.

بیگلریان با اشاره به نشانه‌هایی که در این زمینه نشان می‌دهد، افزود: آنها همچنین در تلاشند تا یک بهانه نظامی در مورد این موضوع ایجاد کنند. بیگلریان با اشاره به اظهاراتی که در رسانه‌های آذربایجان مطرح می‌شود افزود: اگر در تابستان آب کافی رها نمی‌کنیم به این دلیل است که در آنجا آبی وجود نخواهد داشت، آنها از این موضوع برای تحریکات نظامی استفاده می‌کنند.

در واقع، حداقل چند تماس در باکو برای اقدام در مورد سرسنگ وجود داشته است. عدالت وردیف، یک کارشناس نظامی، گفت که خشک شدن مخزن می‌تواند منجر به ایجاد شکاف در سد شود که به نوبه خود می‌تواند باعث سیل در مناطق آذربایجان نشین مجاور پس از افزایش بارندگی شود. به گفته وی در این حالت: “شش منطقه آذربایجان زیر آب خواهد رفت. ما باید از این فاجعه جلوگیری کنیم.”

بیگلاریان دو راه حل برای مسائل برق می‌بیند: بازگرداندن برق از ارمنستان یا بارندگی غیرمعمول – که هر دو را بسیار بعید می‌داند.

وی افزود: “به عنوان یک واکنش اضطراری، مصرف را به حداقل می‌رسانیم و قطعی برق را افزایش می‌دهیم. همچنین تلاش می‌کنیم منابع انرژی جایگزین ایجاد کنیم، اما این یک راه حل سریع برای این موضوع نیست و زمان مهم است.”

 

منبع

لینک کوتاه : https://www.iras.ir/?p=8302
  • نویسنده : لیلیت شاهوردیان
  • منبع : اوراسیانت
  • 388 بازدید

برچسب ها

ثبت دیدگاه

دیدگاهها بسته است.