همایش بین‌المللی «سخن عشقِ حافظ، از شیراز تا سمرقند» روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵ به میزبانی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و همکاری موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)، مرکز فرهنگی شهر کتاب، انجمن ایران‌شناسی و دانشنامه فارس در تالار حکمت مرکز اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد. در این همایش، نخستین دوره جایزه «حافظانه بهاءالدین خرمشاهی» در دو بخش داخلی و خارجی به برگزیدگان اهدا شد.
حافظ، ایرانی‌ترین شاعر ایران
در آغاز مراسم، امیرخانی، رئیس کتابخانه ملی، با خوش‌آمدگویی به میهمانان داخلی و خارجی، حافظ را «ایرانی‌ترین شاعر ایران» خواند و گفت: «حافظ در زندگی مردم جاری است و پیوندی ناگسستنی با فرهنگ این سرزمین دارد».
سپس سنایی، رئیس موسسه مطالعات ایران و اوراسیا ایراس، ضمن تشکر از دست‌اندرکاران برگزاری این رویداد، حافظ را همچون «طبیبی» توصیف کرد که در غم و شادی، همراه همیشگی مردم ایران بوده است. وی شعر و ادبیات را «قدرت نرم ایران» دانست و افزود: «هر ایرانی در خارج از کشور، سرمایه فرهنگی شعر و ادبیات فارسی را با خود به همراه دارد».
کمالی سروستانی نیز در سخنانی به ابعاد جهانی، زاهدانه و روح بزرگ حافظ پرداخت و جایگاه این شاعر بلندآوازه را در گستره ادبیات جهان تبیین کرد.
برگزیدگان جایزه حافظانه
در بخش داخلی، نخستین جایزه «حافظانه بهاءالدین خرمشاهی» به استاد زنده‌یاد اصغر دادبه تعلق گرفت؛ پژوهشگری که عمر خود را وقف ادبیات فارسی و حافظ‌پژوهی کرده و آثار ارزشمندی از خود برجای گذاشته است.
در بخش بین‌الملل نیز این جایزه به پروفسور ناتالیا پریگارینا (متولد ۱۹۳۴) از روسیه رسید؛ شرق‌شناس و اسلام‌شناسی که در زمینه ادبیات فارسی و به‌ویژه حافظ‌پژوهی، ترجمه‌ها و پژوهش‌های ارزشمندی ارائه کرده است.
سخنرانی برخط برگزیده روسی
خانم ناتالیا پریگارینا در این مراسم به‌صورت برخط سخنرانی کرد. وی با ستایش از عظمت حافظ گفت: «حافظ در خون ایرانی‌ها جاری است.» او همچنین از استاد بهاءالدین خرمشاهی به‌دلیل خدمات بزرگش در زمینه حافظ‌پژوهی قدردانی کرد.
یادداشت بهاءالدین خرمشاهی
بهاءالدین خرمشاهی به دلیل کسالت در این مراسم حضور نداشت، اما یادداشتی برای این رویداد نگاشته بود که در آن از دست‌اندرکاران، شرکت‌کنندگان و ایران‌شناسان خارجی سپاسگزاری کرد.
سخنرانی‌های بین‌المللی
در بخش دیگری از همایش، بخش‌هایی از سخنرانی‌های از پیش ضبط‌شده میهمانان خارجی پخش شد. ناتالیا پریگارینا از روسیه، گئورگی لوبژانیدزه از گرجستان، شریف‌مراد اسرافیل‌نیا از تاجیکستان، جعفرمحمد ترمذی از ازبکستان، اکرم باقروف از جمهوری آذربایجان، گارنیک گئورکیان از ارمنستان و جی دی ونگ از چین، پیرامون زندگی و آثار حافظ و نیز ترجمه دیوان حافظ در کشورهای مختلف به ایراد سخن پرداختند.
