#اختصاصی
به قلم: کاترین پوتز، سردبیر نشریه دیپلمات
ترجمه دکتر ولی کالجی، عضو شورای علمی موسسه ایراس
در ۴ ژوئن ۲۰۲۵ میلادی، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، سیاست ممنوعیت سفری را که در دوره اول ریاست جمهوری خود آغاز کرده بود، با اعلامیهای که ورود شهروندان دوازده کشور به ایالات متحده را به طور کامل محدود میکرد، به علاوه محدودیتهای جزئی برای هفت کشور دیگر، احیا کرد. در این اعلامیه، ترامپ اولین ممنوعیت سفر خود را به عنوان دستاوردی «موفقیتآمیز جلوگیری از رسیدن تهدیدات امنیت ملی به مرزهای ایالات متحده و مورد تأیید دیوان عالی کشور» اعلام کرد. نخستین فرمان ممنوعیت سفر دولت ترامپ چندین بار در دادگاه به چالش کشیده شد و قبل از رسیدن به نسخهای که در نهایت توسط دیوان عالی کشور تأیید شد، سه نسخه دیگر را پشت سر گذاشت. با توجه به هدف قرار دادن بیش از حد کشورهای با اکثریت مسلمان و لفاظی های انتخاباتی رئیس جمهور، این ممنوعیت اغلب به عنوان «ممنوعیت ورود مسلمانان» شناخته میشد.
چارچوب اعلامیه جدید همچنان یکسان است و مسافران خارجی را به عنوان تهدیدهای بالقوه معرفی میکند. در این اعلامیه آمده است: «ایالات متحده باید اطمینان حاصل کند که بیگانگان پذیرفته شده و بیگانگانی که از قبل در ایالات متحده حضور دارند، نگرش خصمانه ای نسبت به شهروندان، فرهنگ، دولت، نهادها یا اصول بنیادین آن ندارند و از تروریست های خارجی تعیین شده یا سایر تهدیدات علیه امنیت ملی ما کمک یا حمایت نمیکنند.» افغانستان، برمه (میانمار)، چاد، جمهوری کنگو، گینه استوایی، اریتره، هائیتی، ایران، لیبی، سومالی، سودان و یمن مشمول ممنوعیت کامل و بوروندی، کوبا، لائوس، سیرالئون، توگو، ترکمنستان و ونزوئلا مشمول ممنوعیت های جزئی هستند. علت انتخاب این کشورها، «نارسایی در غربالگری و بررسی» [مدارک صدور ویزا] اعلام شده است. در این اعلامیه آمده است که «بسیاری از این کشورها از ایالات متحده در استفاده از سیستم ویزای ما و عدم پذیرش تاریخی اتباع خود که از کشور خارج شدهاند، سوءاستفاده کرده اند.»
اما در بین اسامی یاد شده، نام یک کشور اینجا در «چهارراه آسیا» توجه نویسنده را جلب کرده است: ترکمنستان. اساساً ترکمنستان کشوری به شدت منزوی است. تعداد کمی از ترکمن ها در وهله اول موفق به دریافت ویزای ایالات متحده می شوند. طبق گزارش ورود/خروج بیش از حد مجاز سال ۲۰۲۳ وزارت امنیت داخلی ایالات متحده، تعداد دارندگان ویزای تجاری یا توریستی (B-1/B-2) ترکمنستان که انتظار میرفت آمریکا خارج شوند، ۹۲۵ نفر بود. از این تعداد، ۱۴۲ نفر بیش از مدت ویزای خود در کشور ماندند، ۱۳۶ نفر که مشکوک به ماندن در کشور بودند و شش نفر که پس از انقضای ویزای خود، کشور را ترک کردند. این به معنای نرخ کل اقامت بیش از حد ۳۵/۱۵درصد است (۷/۱۴درصد اگر کسانی که ایالات متحده را ترک کردهاند، در نظر گرفته نشوند). تعداد دارندگان ویزای دانشجویی غیرمهاجرتی و تبادل (F, M, J) نیز ۲۰۷ نفر بود که ۴۵ نفر از آن ها اقامت بیش از حد داشتند. گمان میرود چهار نفر از آن ها کشور را ترک کردهاند که نرخ کل اقامت بیش از حد ۷۴/۲۱ درصد را تشکیل میدهد (۸۱/۱۹ درصد، بدون در نظر گرفتن خروج های دیرهنگام).
در این اعلامیه به ارقام بالاتر در گزارش اقامت بیش از حد سال ۲۰۲۳ اشاره شده است و این امر، درک مشکل را سخت تر کرده است. در مورد ترکمنستان، این اعلامیه، بیان می کند که «بدین وسیله ورود اتباع ترکمنستان به ایالات متحده به عنوان مهاجر و غیرمهاجر با ویزاهای B-1، B-2، B-1/B-2، F، M و J به حالت تعلیق در می آید» و به مأموران کنسولی که ویزاها را در سفارتخانه های ایالات متحده در خارج از کشور پردازش میکنند، دستور داده شده است که «اعتبار هرگونه ویزای غیرمهاجرتی دیگری که برای اتباع ترکمنستان صادر میشود را تا حد مجاز قانونی کاهش دهند».
برخلاف بخشهایی از اعلامیه که مربوط به سایر کشورها است، در بخش مربوط به ترکمنستان، سرنخ های بسیار کمی در مورد دلیل گنجانده شدن این کشور – به جز درصدهای بالا – وجود دارد. به عنوان مثال، لائوس، یکی دیگر از کشورهای آسیایی که مشمول ممنوعیت جزئی است، «از نظر تاریخی در پذیرش مجدد اتباع خارجی خود کوتاهی کرده است». در بخش مربوط به ترکمنستان چنین توضیحی وجود ندارد. اما توضیحاتی در مورد این که چرا درصد ترکمنستان نسبتاً بالاست، وجود دارد. اولاً، ترکمنستان یک دولت اقتدارگرا است. کسانی که به خارج از کشور سفر میکنند، پس از بازگشت تحت نظارت دقیقتری قرار میگیرند – که این امر برخی را به عدم بازگشت ترغیب میکند. همچنین ترکمنستان شهروندان خود را مجبور به بازگشت میکند، در حالی که برخی را از سفر به خارج از کشور نیز منع میکند.
همان گونه که مردان آمانوف – یک محقق ترکمن که با نام مستعار می نویسد – در سال ۲۰۲۲ برای وب سایت دیپلمات نوشت که «سفارتخانه های ترکمنستان در سراسر جهان گذرنامه ترکمن های مقیم خارج از کشور را تمدید نمی کنند. اگر شهروندان ترکمنستان گذرنامه هایشان منقضی شده باشد، باید به کشور خود سفر کرده و گذرنامه های خود را در ترکمنستان تمدید کنند… برخی مجبور شدهاند به طور غیرقانونی در کشورهای دیگر بمانند، قادر به سفر به کشور خود نیستند و همچنین نمیتوانند مدارک خود را در خارج از کشور تمدید کنند». علاوه بر این، عشق آباد پس از همه گیری کووید-۱۹ به مدت دو سال ممنوعیت کامل سفر را حفظ کرد. آمانوف در مقاله دیگری به این موضوع می پردازد و می نویسد: «شهروندان ساکن خارج از کشور همیشه مجبور بودند برای تمدید گذرنامه های خود به ترکمنستان برگردند، سفری که با بسته شدن مرزها عملاً غیرممکن بود».
این احتمال وجود دارد که اقامت های بیش از حد مجاز در ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ میلادی اثرات ماندگار تلاقی این سیاست ها بوده باشد. وقتی یک شهروند ترکمنستان با گذرنامه و ویزای منقضی شده در خارج از کشور با مشکل مواجه شود، مسیر بازگشت به خانه به طور قابل توجهی دشوارتر می شود. داده های موجود در گزارش های اقامت بیش از حد وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) در دهه گذشته، این تفسیر را تأیید می کند. در حالی که ترکمنستان گاهی اوقات در میان مسافران آسیای مرکزی، بالاترین نرخ اقامت بیش از حد را داشته است، تنها پس از همهگیری کرونا بود که اقامت بیش از حد ترکمن ها در آمریکا به شدت افزایش یافت و در سال ۲۰۲۲ میلادی به رقم بی سابقه ۰۷/۵۵ درصد رسید.
اقامت بیش از مدت مجاز ویزای تجاری و توریستی در ایالات متحده توسط دارندگان گذرنامه آسیای مرکزی
اما چرا ترکمنستان در ممنوعیت سفر جزئی به ایالات متحده قرار گرفت؟ دلیلش داده های مربوط به اقامت بیش از حد (غیر مجاز) است، اما این امر بدون هیچ زمینه ای تفسیر شده است و دادههای بدون زمینه نیز بی معنی هستند. در گزارشی که اوایل امسال در مورد توسعه انسانی و نابرابری در ترکمنستان منتشر شد، نویسندگان – از بنیاد پروگرس – این استدلال را مطرح کردند که «بزرگ ترین و در عین حال نادیده گرفته شده ترین دارایی ترکمنستان، مردم آن هستند». اوگولگرک پالوانووا، یکی از محققان تهیه کننده این گزارش، در مصاحبه ای در ماه آوریل به دیپلمات گفت: «به عنوان یکی از بستهترین و اقتدارگراترین کشورهای جهان، عدم توجه [به ترکمنستان] باعث می شود چالش های جدی توسعه انسانی و اطلاعات نادرست بدون بررسی ادامه یابد. این سکوت، دولت را قادر می سازد تا از پاسخگویی طفره برود، در حالی که شهروندانش در انزوا رنج می برند.» لذا اعلامیه ترامپ فقط به تعمیق این انزوا کمک می کند.
این مقاله برای نخستین بار به زبان انگلیسی در نشریه دیپلمات (The Diplomat) در ۵ ژوئن ۲۰۲۵ میلادی منتشر شده است:
https://thediplomat.com/2025/06/why-is-turkmenistan-subject-to-a-partial-us-travel-ban/
