خلاصه اجرایی
- طی دو سالی که از آغاز جنگ در اوکراین میگذرد، روابط روسیه با کشورهای حوزه خلیج فارس و به ویژه امارات متحده عربی و عربستان سعودی نه تنها تحت تأثیر تحریمهای غرب تضعیف نشده است، بلکه این روابط روز به روز دلایل تازهتری برای گسترش و تعمیق پیدا کرده است.
- بعد از آغاز جنگ اوکراین اعضای شورای همکاری خلیج فارس اغلب این جنگ را یک درگیری پیچیده اروپایی میدیدند که ورود به آن منفعتی برای آنها ندارد.
- به اعتقاد تحلیلگران، کشورهای خلیج فارس به رهبری عربستان سعودی، سیاست خارجی خود را بر اساس تنوع بخشیدن به مشارکت با قدرتهای پیشرو جهانی اتخاذ کردهاند و از تغییرات در نظم جهانی برای تغییر موقعیت خود و گسترش دامنه استقلال استراتژیک خود بهره گرفتهاند.
- تا پیش از آغاز جنگ اوکراین، سیاست روسیه در خلیج فارس بر پایه حضور مسالمتآمیز، تدریجی و غیر تهدیدزا برای همه طرفها تعریف میشد.
- درگیری روسیه در جنگ اوکراین تلاش روسیه برای ارائه تصویر یک قدرت صلحساز (حداقل در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس) را به حاشیه برده و عملاً این کشور را ناگزیر به تمرکز بر تعاملات دوجانبه با بازیگران اصلی در سطح منطقهای کرده است.
- در ژوئیه سال گذشته، ششمین نشست گفتگوهای راهبردی روسیه و شورای همکاری خلیج فارس در مسکو برگزار شد که طی آن برنامه اقدام مشترک فدراسیون روسیه و شورای همکاری برای سالهای ۲۰۲۳-۲۰۲۸ به تصویب رسید.
- در ۶ دسامبر ۲۰۲۳، پوتین برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ اوکراین، از محدوده کشورهای همسایه فراتر رفت و با سفر به عربستان و امارات، شخصاً تلاش کرد تا با رهبران این دو کشور در مورد روابط دوجانبه، تجارت و قیمت نفت، و امور بینالمللی تبادل نظر کند.
