اخبار
فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
آسیای مرکزی Archives - صفحه 69 از 96 - ایراس
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
در قزاقستان چه خبر است؟
اعتراضات خشونتبار روزهای اخیر در قزاقستان رسانههای جهان را غافلگیر کرده است و طبق معمول با جبههگیریهای متفاوت و گاهی متضاد از سوی کشورهای منطقه و قدرت های بین المللی هم مواجه شده است. اما پیش از بررسی دلایل بروز یکباره این اعتراضات، در این گزارش به بررسی روند و تسلسل حوادث میپردازیم.
قزاقستان و سه گانه ترکیه، روسیه و چین
قزاقستان به عنوان بزرگترین کشور آسیای مرکزی و نهمین کشور پهناور جهان پس از استقلال از اتحاد جماهیر شوروی با تهدیدهای عمدهای روبرو بوده است. بیش از ۸۰ درصد عناصر خاکی جهان به میزان اقتصادی در این کشور وجود دارند و این کشور دارای ذخایر معدنی بسیار غنی می باشد. در طی سالهای اخیر این کشور با تهدید ارضی از سوی چین و روسیه روبرو بوده است،امری که مقامات دفاعی و کشوری قزاقستان را در تنگنای استراتژیک قرار داده است.
جایگاه نفت و گاز در اتفاقات اخیر قزاقستان/چرا هم شرق نگران است و هم غرب؟
کارشناس حوزه بینالملل انرژی گفت: از دهه 1980 میلادی قزاقستان بعنوان یک کشورصادرکننده نفت و گاز و اورانیوم خام و غنیسازی شده قابل اعتماد به روسیه، چین و اروپا شناخته شد. درنتیجه بدلیل ذخائر غنی نفت، گاز، ذغال سنگ و اورانیوم بعنوان تامینکننده امنیت انرژی مورد نیاز کشورهای مختلف در شرق و غرب شناخته شد.
قزاقستان به کدام سو می رود؟
روز سه شنبه چهاردهم دی ماه گروهی از مردم معترض به افزایش قیمت گاز مایع در شهر آق تپه یا آنچه در قزاقستان آک توبه (Aktobe) خوانده می شود، به خیابان ها ریختند .
ماهیت ناآرامیهای ژانویه ۲۰۲۲ در قزاقستان
بیثباتی ناشی از طغیان تودههای مردمی در بسیاری از کشورهای بسته همچون جمهوریهای آسیای مرکزی یک بحران بالقوه محسوب میشود. اقتدارگرایی شدید در کنار سرکوب دائمی جریانهای سیاسی و اجتماعی غیرهمسو، پتانسیل عظیمی از جوشش اجتماعی را در این کشورها به بار میآورد. از این منظر، ظهور چنین بیثباتیهایی در آسیای مرکزی اگرچه بهندرت مشاهده میشود، اما همیشه مورد انتظار است. بااینحال پرسش اصلی زمانی رخ میدهد که دولتهای اقتدارگرا در اوج قدرت و سلطه خود قرار داشته و محرکههای ایجاد چنین امواجی از بیثباتی از خارج و مبتنی بر منافع خارجی باشد. در خصوص قزاقستان در حال حاضر بهسختی میتوان وجود دستهای خارجی در تحولات را اثبات کرد و رفتار بازیگران خارجی، بهویژه کشورهای غربی نیز نمیتواند مؤید این امر باشد. با اینحال در ادبیات مقامات قزاق گزارههایی برای طرح این مساله وجود دارد. در کنار این موضوع، تحرکات سیاسی و امنیتی داخلی نیز محرکهای محتمل در این ناآرامیها محسوب میشود.
قزاقستان همچنان ناآرام است
قزاقستان صحنه خاک و خون شده است؛ کشوری از کشورهای سابق اتحاد جماهیر شوروی که منابع فسیلیاش آن را در آسیای مرکزی برجسته کرده است. این کشور وارد موجی از تظاهرات بهدلیل گرانی سوخت شده که کشورهای منطقه را نگران کرده است. به نوشته روزنامه نیویورکتایمز، تظاهرات در قزاقستان که بهدلیل خشم نسبت به افزایش قیمت سوخت شعلهور شد، حالا به چیزی آتشزاتر و خونینتر تبدیل شده است: درگیریها بر سر مسیر آینده قزاقستان که منجر به مداخله نظامی روسیه و کشته شدن دهها تظاهراتکننده ضددولتی شده است، صدها نفر دیگر هم مجروح شدهاند.
❗️سرنوشت اقتدارگراها؛ روز نخست چون دم رندی زدیم و عشق / شرط آن بود که جز ره آن شیوه نسپریم
این شعر از «حافظ شیرازی» را باید به نورسلطان نظربایف یاآوری نمود که در سال 1987 میلادی درباره رژیم "دینمحمد کونایف" دبیرکل حزب کمونیست قزاقستان گفته بود:
“جهان تُرک” اردوغان چقدر واقعی است؟
قرن 21، قرن ترکیه و جهان ترک خواهد بود. روزنامه دیلی صباح ترکیه این سخنان را چندی پیش به نقل از رئیس جمهور ترکیه بیان کرد تا نشان دهد نگرانی همسایگان و قدرتهای بین المللی نسبت به جاهطلبی آنکارا بیدلیل نیست.
