آسیای مرکزی Archives - صفحه 33 از 96 - ایراس
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
آسیای مرکزی: افزایش شدید تجارت با چین در نیمه اول سال ۲۰۲۳
داده های تجاری نیمه اول سال 2023 مربوط به کشورهای آسیای مرکزی
چشم انداز ترکمنستان به عنوان قطب حمل و نقل اوراسیا
پروژه بلندپروازانه کریدور حمل و نقل به ترکیه از طریق ایران و عراق که توسط ترکمنستان پیشنهاد شده است، منطقاً با استراتژی مشارکت در پروژههای لجستیک بینالمللی که توسط رهبری این کشور دنبال میشود، هماهنگ است.
انتخابات زودهنگام و دورنمای گذار سیاسی در ازبکستان
اگرچه در دور قبل انتخابات ریاست جمهوری نیز انتقادهای زیادی به عملکرد میرضیایف با حضور در دومین دوره انتخابات و استحکام جایگاه وی از سوی غرب مطرح شد، انتخابات حاضر به دلیل آن که پس از رفراندوم اصلاحات قانون اساسی برگزار شد و حضور وی در قدرت را برای 14 سال دیگر تضمین میکرد، از جهات بیشتری با انتقاد مواجه شد. تصمیم نهایی شوکت میرضیایف برای حضور در قدرت تا زمان حضور یک آلترناتیو قدرتمند برای پیشبرد برنامههای اصلاحات، عاملی است که این فضا را به وجود آورد. با این حال به نظر میرسد این رویکرد اساسا متفاوت از روندهای طی شده در ترکمنستان و تاجیکستان بوده و حتی تمایزهای جدی با مدل انتقال قدرت در قزاقستان دارد.
اهمیت راهبردی راه آهن خواف- هرات از منظر دوجانبه و منطقهای
راه آهن خواف – هرات طرحی قدیمی است که زمان ارائه آن به دوران جمهوری داوود خان در دهه ۱۳۵۰ میرسد. به علت بروز جنگها در افغانستان اجرایی شدن این طرح چند دهه به تعویق افتاد. پروژه راه آهن خواف – هرات میتواند منجر به تحول عمیقی در زمینه تجارت دوجانبه ایران و افغانستان شود. فعال شدن این مسیر ریلی هر چند در وهله اول گامی کوچک میان دو کشور همسایه در راستای افزایش مبادلات تجاری قلمداد میشود اما میتواند روزنهای باشد برای اتصال منطقهای و بینامنطقهای که با توجه به ضرورتهای آینده قطعاً مورد توجه کشورهای ذینفع بخصوص کشورهای آسیای مرکزی و چین قرار خواهد گرفت.
چرخه نا آرام قدرت درپاکستان
میتوان تصور کرد که چرخه قدرت در پاکستان در شکل و شمایل دست بدست شدن قدرت بین ژنرالهای قدرت طلب و احزاب سیاسی مدعی قدرت، باقی بماند و بر اثر آن، پاکستان از روند توسعه پایدار، لااقل در مقایسه با هند - رقیب منطقهای اش - کنار گذاشته شود.
چشمانداز مواجهه آسیای مرکزی با تحریمهای غرب علیه روسیه
به نظر میرسد اتحادیه اروپا همچنان ابزاری کارآمد برای ارعاب کشورهای آسیای مرکزی در حوزه تحریمها در اختیار ندارد. نخست آن که اقتصاد کشورهای آسیای مرکزی جزو غیرشفافترین اقتصادهای جهان قرار گرفتهاند و عموما منافع حلقههای الیگارشیک به منافع اقتصادی ملی پیوند خورده است. لذا، شناسایی کانالهای دور زدن تحریمهای روسیه در چنین ساختارهایی اساساً کاری دشوار برای اروپا محسوب میشود. دوم، کشورهای منطقه در چارچوب تصمیمهای دولتی اقدامهای منسجمی را برای رهایی از پیامدهای احتمالی تحریمها اتخاذ کردهاند.
نفوذ اقتصادی چین در آسیای مرکزی و تأثیر آن بر ایران
حجم تجارت میان چین با کشورهای آسیای مرکزی از 0.46 میلیارد دلار در سال 1992 به 70.02 میلیارد دلار در سال 2022 افزایشیافته و در سهماهه اول سال 2023 نسبت به سال قبل 23 درصد افزایشیافته است.
