قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
دهمین شماره نشریه تخصصی «اکونامه»
باله روسی؛ از هنر درباری تا نماد هویت فرهنگی روسیه
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
تاجیکستان تنها کشوری در آسیای مرکزی بود که علاوه بر محکومیت شدید حمله اسرائیل، حمله آمریکا به ایران را نیز در بیانیه دوم خود محکوم کرد.
در حال حاضر زبان فارسی از جایگاه تاریخی خود فاصله گرفته و این امر به حدی جدی است که علیرغم برخی اتفاقها مانند فعالیت رایزنی فرهنگی و برخی موسسات و بنیادها، هنوز راهحل اساسی و تغییراتی واضح در این امر حاصل نشده است. برای جلوگیری از کمرنگتر شدن فارسی، لازم است اقدامهای عملی مانند بازگرداندن آن به نظام آموزشی، حمایت از کرسیهای دانشگاهی و تقویت رسانههای فارسیزبان و امثال آن انجام شود.
پیوندهای فرهنگی ایران با تاجیکهای آسیای مرکزی، با توجه به زمینههای مشترک تاریخی، زبانی و تمدنی، پتانسیل تبدیلشدن به ابزاری مؤثر در راستای تأمین امنیت منطقهای و منافع راهبردی ایران را دارد، اما این مسیر با فرصتها و چالشهایی نیز همراه است. از یک سو، این اشتراکها میتوانند زمینهساز همکاریهای فرهنگی، مقابله با افراطگرایی، و توسعۀ روابط پایدار میان ملتها شوند و ایران را قادر سازند تا از طریق قدرت نرم، نفوذ فرهنگیاش را در قلب آسیای مرکزی تعمیق بخشد. از سوی دیگر، چالشهایی مانند حساسیتهای ژئوپلیتیکی قدرتهای منطقهای، رقابت بازیگران رقیب و واکنشهای محتاطانه یا منفی دولتهای سکولار آسیای مرکزی میتوانند این مسیر را دشوار کنند.
علیرغم نگاه عملگرایانۀ اروپا و آسیای مرکزی به توسعۀ مشارکت راهبردی، چالشهای زیادی پیشروی این توسعۀ روابط وجود دارد. مهمترین چالش اروپا در سطح ساختاری برای تحقق این بازیگری دسترسی ژئواکونومیکی است. چالش دیگر برای آسیای مرکزی رویکردهای ایدئولوژیک اروپا است. موضوع دیگری که در این زمینه قابل ذکر است عدم اشاره به مکانیزمهای اجرایی برای سنجش عملگرایی اروپا است.
با این حال کارشناسان تاکید دارند که ترکیه، سازمان کشورهای ترک را ابزاری برای ایجاد تعادل در برابر نفوذ چین در منطقه می داند.
شایدولایوا نورگل تالایبکونا (Nurgul Shaidulaeva) دکتری زبان و ادبیات فارسی، زبانشناس و ایرانشناس روس زبان، مترجم فارسی و شاعر.
ژیر فقط یک شعر نیست، بلکه روایتی است غالباً حماسی. مضامین ژیر شامل دلاوریهای قهرمانان، داستانهای عشق و وفاداری، افسانههای نیاکان و تأملات فلسفی درباره سرنوشت و زمان است. در این روایتها، حقیقت تاریخی و شاعرانگی اسطورهای در هم تنیدهاند.
در هفتمین نشست علمی موسسه ایراس با عنوان «سعدی در فرارود» که با حضور استادان برجسته ادبیات فارسی برگزار شد، گستردگی تاثیر اشعار و اندیشه سعدی شیرازی در مناطق مختلف از جمله فرارود و شبهقاره هند مورد بحث و بررسی قرار گرفت.