فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
قرارداد سه جانبه سواپ (معاوضه) سالانه ۱.۵ تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز با حضور روسای جمهور ایران، ترکمنستان و آذربایجان در شهر عشق آباد هفتم آذر 1400 امضا شد. بر اساس این توافق سه جانبه که در حاشیه پانزدهمین نشست سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در ترکمنستان به امضا رسید؛ ترکمنستان روزانه ۵ تا ۶ میلیون مترمکعب گاز به جمهوری آذربایجان می فروشد. این گاز در مرز سرخس به ایران تحویل می شود و بجای آن ایران از مرز آستارا برای جمهوری آذربایجان گاز ارسال می کند.
جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، روز دوشنبه، ۱۳ دسمبر، در نشستی رسانهای در کاخ سفید گفت که ۱۰ میلیارد دالر ذخیره ارزی بانک مرکزی افغانستان به دلایل متفاوت از جمله دعوای حقوقی بازماندگان قربانیان حمله ۱۱ سپتمبر و نیز نگرانی از اینکه این پول در اختیار طالبان قرار بگیرد، بلوکه شده و آزاد کردن آن موضوعی پیچیده و زمانبر است.
خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی، ۲۳ آذر ۱۳۷۷: امامعلی رحماناُف، رییسجمهور تاجیکستان، به خاطر تلاشهایم براى ایجاد آشتى با مخالفان اسلامی اش و به خاطر محبتهاىگذشته، تشکر کرد
بحران تمام نشدنی افغانستان پس از چهار دهه همچنان گریبانگیر مردم این کشور است.
دره فرغانه خطرناک ترین نقطه ضعف کل منطقه آسیای مرکزی است. این دره زادگاه خانات خوقند است. پس از برافتادن خانات خوقند توسط روسیه و تقسیم بندی سرزمینها بین تاجیکستان، ازبکستان و قرقیزستان، هرازگاهی درخواستهایی مبنی بر ایجاد دولت اسلامی به جای آن شنیده میشود. در حال حاضر، گروههای قوی و آموزش دیده شبه نظامیان در دره فرغانه مستقر شدهاند. اگر رویدادهای منفی احتمالی مانند افغانستان ایجاد شوند، همواره افرادی برای حمایت و پیوستن به ستیزه جویان وجود خواهند داشت.
پس از سقوط جمهوریت در افغانستان، نگاهها بیشتر به پیامدهای مادی و محسوس آن متمرکز است و به پیامدهای ذهنی و روانی آن پرداخته نمیشود. حال آنکه، پیامدهایی که سقوط جمهوریت بر روان جمعی گذاشته، بسیار تأمل برانگیز و تأثیرگذار هستند. شعاع تأثیرات سقوط جمهوریت در افغانستان، حتی ممکن است فراتر از افغانستان بر باورهای جمعی کشورهای منطقه نیز، تأثیرات غیر مستقیمی داشته باشند. باورهایی که نظم جمهوری بر آن قوام یافته بود دیگر به زودی و به راحتی در میان توده مردم افغانستان قابل بازیافت و قابل تکثیر نیستند. یکی از دلایل مهم این امر عدم ایمان راسخ کارگزاران جمهوریت بر آرمانهای جمهوریت است. بدترین آسیب را بر پیکره یک نظام فکری، بانیان و پیروان آن وارد میکنند. نظامی که با این شیوه سقوط کند، به راحتی در همان نسل قابل احیا نیست.
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی و عربستان با بازکردن نمایندگیهای دیپلماتیک و از سرگیری پروازهایشان به کابل، در تلاش هستند که نقش یکسان همچون قطر در افغانستان داشته باشند.
این یک واقعیت است که روسیه انگیزههای سیاسی برای ساخت و گسترش نیروگاههای هستهای در کشورهای آسیای مرکزی دارد. پس از الحاق کریمه در سال 2014، روسیه از نظر سیاسی تا حدودی از جهان غرب جدا شد و تلاش میکند با کمک به توسعه صنعت هستهای در کشورهای آسیای مرکزی باعث شکلگیری پیوندهای مستحکمتر و گسترش نفوذ خود در این کشورها شود. به عقیده مخالفان، برای قزاقستان خطر بزرگتر از نیروگاه هستهای، خطر پررنگتر شدن حضور روسیه است. یک نیروگاه هستهای قزاقستان را با اقتصاد روسیه، بیش از پیش ادغام میکند و نیز احتمالاً روسیه در نظر دارد قزاقستان را سالها به بهانه تعهدات مختلف تحت کنترل خود نگه دارد.