فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در حالی در تاریخ ۶ ژوئیه نخستین سفر خود به روسیه را پس از برگزاری انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن این کشور انجام داد که تاکنون مقامهای ارشد روسیه، پیروزی حزب حاکم «قرارداد مدنی» به رهبری پاشینیان در انتخابات پارلمانی را تبریک نگفتهاند. نارضایتی روسیه بسیار فراتر از سکوت و خودداری آن از تبریک گفتن به پاشینیان است. در چنین شرایطی، روسیه به احتمال زیاد مجموعهای از اقدامات تنبیهی و فشارهای اقتصادی را علیه ارمنستان به کار خواهد گرفت. اما رویکرد روسیه، «فشار کنترلشده» خواهد بود و مسکو تمایلی ندارد که با اعمال فشار بیش از حد، ارمنستان را بهطور کامل به سوی غرب سوق دهد. اعمال تحریمهای اقتصادی فراگیر و رسمی علیه ارمنستان تنها در صورتی احتمال بیشتری پیدا خواهد کرد که ارمنستان بهطور رسمی از سازمان پیمان امنیت جمعی و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود.
جنگ دوم قره باغ ميان دو طرف درگير ( جمهوري هاي آذربايجان و ارمنستان ) در پاييز سال گذشته، پس از 44 روز آتش باري سنگين در خطوط تماس درگيري نظامي دو كشور، با وساطت و ميانجي گري روسيه و با امضاي بيانيه 9 بندي مسكو در نهم نوامبر 2020 م پايان يافت. با اجراي مفاد اين بيانيه از ساعت صفر 10 نوامبر 2020م، اين مناقشه بعد از گذشت 26 سال از آتش بس جنگ اول در سال 1994 م، وارد مرحله جديدي شد و شرايط دو كشور و منطقه درگيري را در قبال مناقشه بصورت اساسي تغيير داد.
سامسون یاکوولیهویچ ماکینتسف معروف به سامسونخان (۱۷۷۶–۱۸۴۹ م) و سامخان یا سمسامخان اوروس، سردار روسی الاصل ارتش ایران در زمان جنگهای ایران و روس بود که از ارتش روسیه فرار کرده و به ایران پیوسته بود.
عهدنامه کورک چای که به عهدنامه روسیه و قرهباغ هم مشهور است، عهدنامهای است که در ۱۴ ماه مه سال ۱۸۰۵ میلادی میان پاول سیسیانوف، فرمانده نیروهای روسی در قفقاز (از طرف تزار الکساندر یکم روسیه) و ابراهیم خلیل خان جوانشیر، خان خانات قرهباغ به امضا رسید و طبق این عهدنامه، خانات قرهباغ به تحتالحمایگی امپراتوری روسیه درآمد.
طرح اجرای «کریدور شمال-جنوب» (International North–South Transport Corridor) که قرار است سواحل ایران در خلیج فارس و دریای عمان را از طریق خاک ایران و کشورهایی نظیر جمهوری آذربایجان و روسیه، به شمال اروپا متصل کند، سالها است که روی میز است. با این همه، فرصت سوزیهای داخلی و تحریمهای بین المللی، ممکن است دیر یا زود این طرح را که میتواند تجارت خارجی ایران را متحول کند، از صرفه اقتصادی بیندازند.
از دیدگاه آذربایجان، ادامه مسیر کنونی که با دولت حسن روحانی آغاز شده روش بهتری است. الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان در پیام تبریک خود به رئیسی بر همکاری های راهبردی دو کشور تاکید کرد. برخی از تحلیلگران در باکو این پیام را به عنوان دعوت از ایران برای تبدیل شدن به سهامدار نظم بعد از جنگ در قفقاز جنوبی تفسیر کردند.
الکساندر شرین معاون اول رئیس کمیته امور دفاعی دوما به گازیتا می گوید: «از لحظه ای که آذربایجان به همراه ارتش ترکیه علیه یک عضو سازمان پیمان امنیت جمعی جنگید، می توان باکو را به عنوان یک عضو ناتو در نظر گرفت. از نظر حقوقی، تنها مسئله زمان است که عضویت آذربایجان در ناتو را به طور رسمی تایید خواهد کرد.»
یک پژوهشگر ارشد مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری با اشاره به شرایط شکننده در قفقاز، گفت: بهرهگیری از فرصت ایجاد شده بعد از موافقتنامه آتشبس جنگ قرهباغ، نیازمند همکاری، همگرایی و مذاکرات میان کشورهای منطقه است و طرح مسائلی مانند ایجاد پایگاه نظامی در این منطقه، مسیری نیست که در جهت همگرایی و همکاری در منطقه قفقاز باشد.
اردوغان در حالی در نشست خبری با علی اف در شهر شوشا، از راه اندازی پلتفرم ۶ جانبه ترانزیت منطقه قفقاز با حضور ایران سخن می گوید که به نظر می رسد ایران دست برتر را در این حوزه داشته باشد.