فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در حالی در تاریخ ۶ ژوئیه نخستین سفر خود به روسیه را پس از برگزاری انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن این کشور انجام داد که تاکنون مقامهای ارشد روسیه، پیروزی حزب حاکم «قرارداد مدنی» به رهبری پاشینیان در انتخابات پارلمانی را تبریک نگفتهاند. نارضایتی روسیه بسیار فراتر از سکوت و خودداری آن از تبریک گفتن به پاشینیان است. در چنین شرایطی، روسیه به احتمال زیاد مجموعهای از اقدامات تنبیهی و فشارهای اقتصادی را علیه ارمنستان به کار خواهد گرفت. اما رویکرد روسیه، «فشار کنترلشده» خواهد بود و مسکو تمایلی ندارد که با اعمال فشار بیش از حد، ارمنستان را بهطور کامل به سوی غرب سوق دهد. اعمال تحریمهای اقتصادی فراگیر و رسمی علیه ارمنستان تنها در صورتی احتمال بیشتری پیدا خواهد کرد که ارمنستان بهطور رسمی از سازمان پیمان امنیت جمعی و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود.
تارنمای «ریسپانسیبلاستیتکرافت» در یادداشتی با نظرخواهی از کارشناسان کشورهای غربی بیان داشته است که گفتگوی آمریکا با روسیه در موارد اختلافی برای پرهیز از درگیری، یک ضرورت غیر قابل انکار است. نویسنده این یادداشت به بحرانهای ایجادشده در مرزهای روسیه-اوکراین و لهستان-بلاروس اشاره داشته است.
دره فرغانه خطرناک ترین نقطه ضعف کل منطقه آسیای مرکزی است. این دره زادگاه خانات خوقند است. پس از برافتادن خانات خوقند توسط روسیه و تقسیم بندی سرزمینها بین تاجیکستان، ازبکستان و قرقیزستان، هرازگاهی درخواستهایی مبنی بر ایجاد دولت اسلامی به جای آن شنیده میشود. در حال حاضر، گروههای قوی و آموزش دیده شبه نظامیان در دره فرغانه مستقر شدهاند. اگر رویدادهای منفی احتمالی مانند افغانستان ایجاد شوند، همواره افرادی برای حمایت و پیوستن به ستیزه جویان وجود خواهند داشت.
پس از سقوط جمهوریت در افغانستان، نگاهها بیشتر به پیامدهای مادی و محسوس آن متمرکز است و به پیامدهای ذهنی و روانی آن پرداخته نمیشود. حال آنکه، پیامدهایی که سقوط جمهوریت بر روان جمعی گذاشته، بسیار تأمل برانگیز و تأثیرگذار هستند. شعاع تأثیرات سقوط جمهوریت در افغانستان، حتی ممکن است فراتر از افغانستان بر باورهای جمعی کشورهای منطقه نیز، تأثیرات غیر مستقیمی داشته باشند. باورهایی که نظم جمهوری بر آن قوام یافته بود دیگر به زودی و به راحتی در میان توده مردم افغانستان قابل بازیافت و قابل تکثیر نیستند. یکی از دلایل مهم این امر عدم ایمان راسخ کارگزاران جمهوریت بر آرمانهای جمهوریت است. بدترین آسیب را بر پیکره یک نظام فکری، بانیان و پیروان آن وارد میکنند. نظامی که با این شیوه سقوط کند، به راحتی در همان نسل قابل احیا نیست.
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی و عربستان با بازکردن نمایندگیهای دیپلماتیک و از سرگیری پروازهایشان به کابل، در تلاش هستند که نقش یکسان همچون قطر در افغانستان داشته باشند.
این یک واقعیت است که روسیه انگیزههای سیاسی برای ساخت و گسترش نیروگاههای هستهای در کشورهای آسیای مرکزی دارد. پس از الحاق کریمه در سال 2014، روسیه از نظر سیاسی تا حدودی از جهان غرب جدا شد و تلاش میکند با کمک به توسعه صنعت هستهای در کشورهای آسیای مرکزی باعث شکلگیری پیوندهای مستحکمتر و گسترش نفوذ خود در این کشورها شود. به عقیده مخالفان، برای قزاقستان خطر بزرگتر از نیروگاه هستهای، خطر پررنگتر شدن حضور روسیه است. یک نیروگاه هستهای قزاقستان را با اقتصاد روسیه، بیش از پیش ادغام میکند و نیز احتمالاً روسیه در نظر دارد قزاقستان را سالها به بهانه تعهدات مختلف تحت کنترل خود نگه دارد.
در طول دهههای گذشته سیاست خارجی چین در قبال افغانستان بیشتر واکنش به سیاست قدرتهای بزرگ مانند شوروی سابق، آمریکا و ناتو بوده است و حتی در بحث امنیتی نیز سیاست پکن نوعی واکنش به روابط چریکهای اویغور با طالبان بوده است.
آرایش نظامی در طرفین مرزهای روسیه و اوکراین آشکارا حکایت از آمادگی نظامی برای وقوع جنگ دارد
روز دوشنبه ۱۵ آذرماه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به هند سفر کرد. در این سفر قراردادهای تجاری و تسلیحاتی زیادی میان طرفین امضا شد؛ از جمله قراردادی برای تولید ۶۰۰هزار اسلحه کلاشنیکف.