فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در حالی در تاریخ ۶ ژوئیه نخستین سفر خود به روسیه را پس از برگزاری انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن این کشور انجام داد که تاکنون مقامهای ارشد روسیه، پیروزی حزب حاکم «قرارداد مدنی» به رهبری پاشینیان در انتخابات پارلمانی را تبریک نگفتهاند. نارضایتی روسیه بسیار فراتر از سکوت و خودداری آن از تبریک گفتن به پاشینیان است. در چنین شرایطی، روسیه به احتمال زیاد مجموعهای از اقدامات تنبیهی و فشارهای اقتصادی را علیه ارمنستان به کار خواهد گرفت. اما رویکرد روسیه، «فشار کنترلشده» خواهد بود و مسکو تمایلی ندارد که با اعمال فشار بیش از حد، ارمنستان را بهطور کامل به سوی غرب سوق دهد. اعمال تحریمهای اقتصادی فراگیر و رسمی علیه ارمنستان تنها در صورتی احتمال بیشتری پیدا خواهد کرد که ارمنستان بهطور رسمی از سازمان پیمان امنیت جمعی و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود.
حضور نظامی روسیه در مرزهای شرقی با اوکراین و رزمایشهای نظامی روسیه همزمان شده است با اخبار و پیش بینیهای مربوط به جنگ اسرائیل علیه ایران، که احتمالا به این معناست که مسئولان روسیه اطلاعاتی در مورد اراده اسرائیل برای جنگ با ایران دارند، که در صورت وقوع، آمریکا هم در کنار اسرائیل صف ارایی میکند و در این حالت، روسیه نیاز به حمایت از امنیت ملی خود از خطرات گسترش پیمان ناتو و ایجاد پایگاهی برای ان در شرق اوکراین دارد.
یک کارشناس مسائل روسیه میگوید: با افزایش اختلافات میان روسیه و اوکراین ممکن است شاهد موضعگیریهای تندتری علیه غرب از سوی روسیه باشیم به ویژه در موضوع پرونده هستهای ایران ممکن است که روسها تلاش کنند از این ابزار نیز علیه غرب استفاده کنند.
وحید پرستتاش در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بسیاری از ناظران و کارشناسان حوزۀ بالکان بر این نظر اجماع دارند که شرایط امروز منطقه بالکان، همچون فضای ملتهب اوایل دهۀ ۱۹۹۰، مستعد خیزش و بحرانهای امنیتی و قومی است. اگرچه نظم کنونیِ منطقه با نقشآفرینیِ مثبت بازیگران خارجی و نهادهای بینالمللی میتواند تداوم یابد؛ اما همین بازیگران موثر خارجی نیز از این قابلیت برخوردارند تا در صورت بروز مشکل میان خود، توازن قوای فعلی را در منطقه بالکان برهم زده و با دمیدن به آتش زیر خاکسترِ بحرانهای بالقوه، نقش مخرب خود را ایفا کنند.
سرنوشت ژئوپلتیک دریای سیاه سرنوشتی متناقض است؛ پس از فروپاشی بلوک کمونیست، تحولات بزرگ و تلاش برای بازگرداندن توازن قدرت در منطقه شروع شده است. این دریای سنگری راهبردی برای روسیه و منطقه ای استراتژیک برای ناتو است و جدا از درگیری های اخیر منطقه قره باغ و احتمال تشدید درگیری ها در شرق اوکراین یا اطراف کریمه و دریای آزوف، برای بسیاری از کشورهای ساحلی به ویژه روسیه، ترکیه و رومانی اهمیت فوق العادهای کسب کرده است.
سال تمام نشده است و هنوز ترس در مورد بروز بحران در جهان وجود دارد. روسیه در حال حاضر، به جمع آوری نیروها در مرز اوکراین ادامه می دهد. جدول زمانی گریز هسته ای ایران به چند هفته کاهش یافته است که منجر به بحث های جدی تر در مورد گزینه های نظامی شده است. چین همچنان به تهدیدات علیه تایوان ادامه می دهد. اگر بتوانیم سال را با آرامش پشت سر بگذاریم، اینها همچنان از موضوعات مهم سال جدید خواهند بود.
در شرایطی که تا به امروز دو دور گفتوگو بین ایران و طرفهای ۱+۴ به علاوه آمریکا برگزار شده، اما هنوز خروجی مشخصی از این مذاکرات حاصل نشده است. این در حالی است که میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات ایران و ١+٤ در وین عصر شنبه در پیامی توییتری ضمن تاکید بر این موضوع که ایران برای دستیابی به توافق در مذاکرات وین «کاملا جدیت» دارد، گفت: «پس ازمذاکرات طولانی در وین، طرفهای اروپایی بسیاری از خواستههای پیشنهادی ایران را پذیرفتهاند و اکنون راه برای ویرایش سندهای موجود روی میز مذاکره باز شده است.» اولیانوف همچنین گفت دور بعدی مذاکرات وین «اواخر دسامبر یا اوایل ژانویه ٢٠٢٢» برگزار خواهد شد.
قرارداد سه جانبه سواپ (معاوضه) سالانه ۱.۵ تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز با حضور روسای جمهور ایران، ترکمنستان و آذربایجان در شهر عشق آباد هفتم آذر 1400 امضا شد. بر اساس این توافق سه جانبه که در حاشیه پانزدهمین نشست سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در ترکمنستان به امضا رسید؛ ترکمنستان روزانه ۵ تا ۶ میلیون مترمکعب گاز به جمهوری آذربایجان می فروشد. این گاز در مرز سرخس به ایران تحویل می شود و بجای آن ایران از مرز آستارا برای جمهوری آذربایجان گاز ارسال می کند.
در سفر اخیر ابراهیم رئیسی، به عشق آباد که جهت شرکت در اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) صورت گرفت، علاوه بر امضاء قرارداد گازی سه جانبه سوآپ گاز بین ایران، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان، رئیس جمهور ایران اعلام نمود که قرارداد گازی ایران و ترکمنستان احیاء خواهد شد.