آسیای مرکزی Archives - صفحه 58 از 96 - ایراس
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
دراز کردن دست دوستی از درون فهرست تروریستی
سراجالدين حقاني، سرپرست وزارت كشور امارات اسلامي [حكومت خودخوانده گروه شبهنظامي طالبان در افغانستان] و فرمانده افراطيترين شاخه شبهنظامي گروه طالبان، مشهور به شبكه حقاني، در مصاحبهاي با شبكه خبري سيانان، گفته است كه ديگر امريكا را به عنوان يك دشمن نميشناسد و انتظار دارد كه امريكا و جامعه جهاني با طالبان روابط ديپلماتيك برقرار كنند.
حکومت طالبان و مواجهه با استراتژی هزار زخم
دولتهایی که از تأمین امنیت قلمرو خویش به عنوان اساسیترین مسئولیت خود عاجز باشند، در ردیف دولتهای ورشکسته قرار میگیرند و به تبع آن اقتدار سیاسی و حاکمیت ملی آنها به شدت صدمه میبیند. در طول چهار دهه گذشته، دولتهای افغانستان توسط مخالفان از همین ناحیه صدمه دیده و چندین دولت از جمله حکومت اشرف غنی سقوط کردند. به این استراتژی در ادبیات جنگی «استراتژی هزار زخم» گفته میشود.
پیشنهادهایی برای توسعه مناسبات تهران و تاشکند
«جمهوري ازبكستان» خاستگاه اصلي قوم «ازبك» است كه از دو كلمه تُركي «اُز» به معناي «خودش» و «بِك» يا «بِيك» به معني «خان» و «بزرگ» تشكيل شده است و از اينرو كلمه «ازبك» تداعيكننده مفهوم «خودش خان» است كه ميتواند نشانهاي از اعتماد به نفس و روحيه مقاومت و غرور قوم ازبك در تاريخ پر فراز و نشيب ماوراءالنهر (آسياي مركزي كنوني) باشد.
محورها و پارادایمهای آسیب پذیری کشورهای آسیای مرکزی
همه آنچه که امروز بین روسیه و غرب در حال وقوع است نوعی جنگ هیبریدی است و بنابراین «ساده لوحانه است که فرض کنیم آمریکاییها نمیخواهند از عوامل نفوذ موجود برای ایجاد مشکلات جدید در منطقه منافع حیاتی روسیه استفاده کنند. وقتی نمایندگان آمریکا می گویند که قصد ندارند از جبهه مقاومت ملی افغانستان حمایت کنند، می فهمیم که سیاست عمومی و سیاست واقعی دو سیاست متفاوت هستند. آمریکاییها از تشدید جنگ داخلی در افغانستان چه سودی خواهند برد؟ حداقل آن، تنش عمومی در منطقه برای روسیه است که تعهدات خاصی به متحدانش در سازمان پیمان امنیت جمعی؛ به ازبکستان در سطح دوجانبه و به منطقه خزر از جمله ترکمنستان و غیره دارد.
داعش خراسان تا چه اندازه خطرناک است؟
بحثی در برخی محافل مطرح است مبنی بر این که آیا طالبان میتواند «داعش خراسان» را با موفقیت مهار کند یا خیر و آیا باید طالبان را تشویق کرد یا به آن انگیزه داد تا توجه خود را معطوف به مبارزه با داعش خراسان کند؟ یک دیدگاه رایج این است که طالبان قادر به مقابله با داعش خراسان نیست و حتی برخی به ارتباط بین بخشهایی از طالبان (به خصوص شبکه حقانی) با داعش خراسان اشاره میکنند. شواهد اندکی معمولا برای اثبات این دیدگاهها وجود دارند که قابل اتکا نیستند. در گذشته منابع مختلف همکاری بین داعش خراسان، طالبان جنوب و شبکه حقانی را تأیید کردهاند اما در حال حاضر به نظر میرسد که دوران اوج این رابطه به سر آمده باشد و حقانیها که اکنون مسئول تأمین امنیت کابل هستند قطعا علاقهای ندارند تا حملات داعش خراسان را در این منطقه تسهیل کنند.
چالشهای پیشروی نخست وزیر جدید پاکستان
پس از هفتهها درگیری سیاسی، عمران خان از طریق طرح رای عدم اعتماد در مجلس ملی پاکستان برکنار شد. وی نیز مانند تمام نخست وزیران قبلی پاکستان نتوانست دوره تصدی خود را به پایان ببرد و نخست وزیری وی نیز پیش از موعد پایان یافت. خان اولین نخست وزیر پاکستان است که به این شکل برکنار شد. با رفتن عمران خان، شهباز شریف، رهبر مجموعه اپوزیسیون از حزب مسلم لیگ شاخه نواز به عنوان نخست وزیر بعد سوگند یاد کرد.
روابط روسیه و آسیای مرکزی در چارچوب عملیات نظامی در اوکراین
دولت روسیه تمام اظهارات مربوط به موضوع اوکراین را بویژه از سمت نزدیکترین متحدانش زیر نظر دارد. البته در شرایطی که دنیا به دو دسته «دوست و دشمن» تقسیم شده است، هرگونه اظهارنظر غیرخنثی غیردوستانه ارزیابی میشود».
نقدی بر مواضع سیاست خارجی تاجیکستان؛ ایدهها و برنامهها
چشم انداز روابط تاجیکستان و ایران مثبت به نظر میرسد، زیرا دو کشور از مشترکات زیادی برخوردار بوده و عملا حق ندارند با یکدیگر غیر از روابط حسنه داشته باشند. از این دیدگاه، اگر طرفی منافع ملی جانب دیگر را قربانی خواسته های ایدئولوژیکی و فرصت طلبی خود نکند، دیگر هیچ مانعی برای گسترش روابط وجود ندارد.
