آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
زلمی خلیلزاد فرستاده ویژه آمریکا در امور افغانستان طی سفر به کابل با مقامات افغان و سیاستمداران این کشور دیدار و گفت و گو کرد اما این سفر وی بدون نسخه کاخ سفید، خط و نشان و ضرب الاجلهای قبلی بود.
همزمان با انتشار خبر خروج نظامیان امریکایی و اعضای ناتو از افغانستان گفتیم که امریکاییها به دلایل مختلف در تلاش هستند تا ترکیه را به بازیگری فعال در این کشور تبدیل کنند.
بر اساس برخی از پیش بینی ها، تعداد افغانی های پناهجو می تواند از ۵۰ هزار الی ۱۰۰ هزار نفر باشد. بیشتر مهاجرت ها به پاکستان، ایران، تاجیکستان، هند و اروپاست. در حال حاضر، افغانستانی ها دومین گروه از پناهجویان پس از سوری ها هستند و علت آن نیز ناامنی، خشونت و جنگ در افغانستان است.
گفته میشود که طالبان این چراغ سبز را به چین داده است که به سین کیانگ اهمیتی نمیدهد. این رویکرد ضمنی طالبان با دغدغهی اصلی چین در افغانستان مبنی بر جلوگیری از بروز هرج و مرج در این کشور شوربخت و تبدیل شدن به پناهگاه یا کریدور ترانزیتی برای شبه نظامیان اویغور مرتبط است.
رئیس جمهور پیشین ازبکستان، اسلام کریموف که نزدیک به ۳۰ سال در قدرت بود، جنگی را علیه جنبشهای مذهبی خارج شده از تفسیر رسمی دولت از اسلام آغاز کرد. سرویسهای امنیتی از مسلمانان باتقوا نظرسنجی میکردند و گاهی مردان را فقط به دلیل داشتن ریش به زندان میانداختند. کریموف پخش اذان در مساجد و رعایت حجاب از سوی زنان را ممنوع کرد. در این بین لیست سیاه مشکوک به افراط گرایان مذهبی شامل هزاران نام بود.
مردم پاکستان امروز ۲۸ ماه مه (هفتم خرداد) را به عنوان بیست و سومین سالروز هستهای شدن این کشور موسوم به «یوم تکبیر» را گرامی میدارند، این درحالی است که سایه رقابت تسلیحاتی میان دو همسایه هستهای و خطر رویارویی میان این کشورهای رقیب همچنان بر جنوب آسیا سنگینی میکند.
هند و ازبکستان قصد دارند با استفاده از فرصت ایجاد شده پس از بازگشت ایران به معادلات بین المللی و همچنین بهره گیری از تحولات سیاسی در افغانستان، روابط خود را گسترش دهند.
برخی از گزارش ها از تصمیم آمریکا برای ساخت تاسیسات و پایگاه نظامی در آسیای مرکزی از جمله ترکمنستان و مناطق قبایلی پاکستان هم مرز با افغانستان حکایت دارد.