فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در حالی در تاریخ ۶ ژوئیه نخستین سفر خود به روسیه را پس از برگزاری انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن این کشور انجام داد که تاکنون مقامهای ارشد روسیه، پیروزی حزب حاکم «قرارداد مدنی» به رهبری پاشینیان در انتخابات پارلمانی را تبریک نگفتهاند. نارضایتی روسیه بسیار فراتر از سکوت و خودداری آن از تبریک گفتن به پاشینیان است. در چنین شرایطی، روسیه به احتمال زیاد مجموعهای از اقدامات تنبیهی و فشارهای اقتصادی را علیه ارمنستان به کار خواهد گرفت. اما رویکرد روسیه، «فشار کنترلشده» خواهد بود و مسکو تمایلی ندارد که با اعمال فشار بیش از حد، ارمنستان را بهطور کامل به سوی غرب سوق دهد. اعمال تحریمهای اقتصادی فراگیر و رسمی علیه ارمنستان تنها در صورتی احتمال بیشتری پیدا خواهد کرد که ارمنستان بهطور رسمی از سازمان پیمان امنیت جمعی و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود.
به نظر میرسد که طالبان علاوه بر این که نیاز به کمک دارد، تمایلی برای جنگ دوباره با آمریکا ندارد؛ این میتواند مبنایی برای تنشزدایی و آشتی بین طالبان و واشنگتن باشد. ایالات متحده میتواند توافقی تنظیم کند که مفاد آن شامل، فراگیری مراقبتهای بهداشتی و غذایی بدون توجه به جنسیت، مذهب یا گرایشات سیاسی افراد؛ حق تحصیل برای زنان، اجرای نسخهای از شریعت با مشورت دیگر کشورهای سنی محافظهکار و قطع ارتباط بین طالبان و القاعده باشد.
جنبش «طالبان» در آستانه تکمیل یک سال کامل قدرت است، بدون اینکه تا کنون موفق به رسمیت یافتن حاکمیت منطقهای و بینالمللی و یا ایجاد یک پایگاه جامع داخلی شده باشد. در سال گذشته، بسیاری از کشورها، از جمله همسایگان این کشور، از طالبان خواستهاند تا یک دولت فراگیر به نمایندگی از تمام قومیتها در این کشور تشکیل دهند. نشست سه روزه علما در کابل که در هفته¬های گذشته آغاز شده بود و در آن مسایل مختلف از جمله نظام اسلامی، استقلال و وحدت ملی، مسایل اقتصادی و اجتماعی مورد بحث و گفتگو قرار گرفت که موجب شد بار دیگر توجهات را به سمت مسائل افغانستان معطوف سازد.
از زمان شروع بحران در غرب آسیا در سال 2011، دولت ترکیه به بهانه کنترل و محافظت از مرزها و پناهندگان به دنبال ایجاد منطقهای امن در خاک سوریه بود که در واقع هدف اصلی، تحت قیمومت درآوردن بخشی از خاک سوریه بود، اما مخالفت دولتهای غربی و منطقهای، دولت ترکیه را در تحقق این امر ناکام گذاشت؛ اما به نظر میرسد با تغییر و تحولاتی که اخیراً در معادلات منطقه پیش آمده است؛ رجب طیب اردوغان رئیسجمهوری ترکیه بار دیگر این مسئله را پیش کشیده است که این بار هم دلایل داخلی و خارجی خاص خود را دارد. ضمن توجه به دلایل تاریخی، به برخی دلایل سیاسی منطقهای و بینالمللی و دلایل سیاسی و اقتصادی داخلی اشاره میشود:
نشریه وال استریت ژورنال در یادداشتی نوشته است که قزاقستان قصد دارد بودجه دفاعی خود را به نزدیک 1 میلیارد دلار برساند و دلیل اصلی آن هم ترس از روسیه است.
هنوز هیچکس، حتی کارشناسان و رسانههای روسیه هم نمیدانند هدف غایی مسکو از کمپین جنگی اوکراین چیست، و دلیل اصلی آن هم سیال بودن اهداف کرملین است که دائما بر اساس شرایط تغییر میکند.
حکومت طالبان در معرض سه دسته تهدید امنیتی با منشا داخلی مواجه است؛ تهدید برخاسته از نیروهای مسلح مخالف موسوم به جبهههای مقاومت، تهدید ناشی از فرماندهان ناراضی و جدا شده از بدنه طالبان، و سرانجام تهدید حاصل از فعالیت داعش خراسان. در خلال ۱۰ ماه حکومت طالبان بر افغانستان، هر سه دسته تهدید کم و بیش خود را نشان دادهاند. تهدیدهای برخاسته از جبهههای مقاومت بیشتر در دو ولایت پنجشیر و بغلان خود را نشان داده است. فرماندهان جدا شده از طالبان که عمدتاً فرماندهان غیر پشتون هستند، در ماههای اخیر یک منبع تهدید کننده امنیت برای طالبان بوده است. آخرین مورد از این دسته، سرکشی و سپس درگیری «مولوی مهدی» تنها فرمانده هزاره تبار طالبان است. داعش خراسان نیز از روزهای نخست حکومت طالبان تاکنون حملات خونباری را در نقاط مختلف افغانستان علیه طالبان و علیه مردم سبب شده است. این یادداشت به این نکته میپردازد که آیا این سه منبع تهدید میتوانند به چالشهای جدی و حکومتبرانداز تبدیل شوند؟.
کارشناس مسائل ترکیه گفت: قرار بر این بود که ترکیه از روند فعلی عبور نکند تا به هر ترتیبی که شده بتواند دریای سیاه را امن نگه دارد و به همین دلیل به دنبال آن است که کریدور شمال و جنوب (از خلیجفارس تا دریای سیاه) را به هر ترتیب امن نگهدارد که البته روسیه هم تقریباً همین نظر را دارد.
سفر ولادمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه به تهران در 19 جولای 2022 میلادی که برای شرکت در نشست سران کشورهای فرایند آستانه برای بحران سوریه صورت گرفت، نخستین سفر رئیس جمهور روسیه به خارج از حوزه سی. آی. اس. (بعد از سفر ماه ژوئن به تاجیکستان و ترکمنستان) و پنجمین سفر رئیس جمهور روسیه به ایران بود.