آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
با توجه به روند فعلی، روسیه در نظر دارد از طریق تثبیت بازار انرژی آسیای مرکزی و روند افزایشی آن، جهت صادرات انرژی خود از اروپا را به طور دائمی به بازارهای پایدارتر در چین، آسیای مرکزی و آسیای جنوبی منتقل کند. این رویکرد میتواند حجم فشارهای اروپا برای توقف واردات گاز از روسیه را به طور محسوسی کاهش داده و بالعکس، فشار روانی بیشتری را مبنی بر آن که روسیه دیگر به اروپا گاز صادر نخواهد کرد، بر این کشورها وارد آورد. تغییر در ژئوپلیتیک انرژی آسیای مرکزی و بهویژه در حوزۀ گاز، منافع تهران را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. تمایل ایران در دولت سیزدهم نیز به مشارکت در روندهای استراتژیک و بهویژه زیرساختی و ژئواکونومیک آسیای مرکزی بوده است.
ذخایر لیتیوم افغانستان به عنوان یک نقطه کانونی در رقابت جهانی برای انرژی پاک شناخته شده است
مسلمانان نه تنها موسیقی را از معابد بیرون آوردند، بلکه آن را به عنوان یک هنر رسمی تبلیغ کردند و اصطلاحات جدید بسیاری در این زمینه پدید آمد.
کاهش آب ورودی به سد دوستی میتواند امنیت آبی کشورهای پاییندست و از جمله امنیت آب آشامیدنی دومین شهر بزرگ ایران یعنی مشهد را با خطرات جدی مواجه سازد.
طالبان استدلال خود را برای برداشتن تعطیلی نوروز و عدم گرامیداشت آن را تعلق این آیین به غیرمسلمانان و به ویژه به زرتشتیان اعلام کرده و مقامهای وزارت امر به معروف طالبان با این استدلال که نوروز «عید مجوسیان است» و «کسانی که از نوروز تجلیل میکنند، از دایره اسلام خارج میشوند»، جشن نوروز را ممنوع اعلام کرد.
طبق گزارشها، مستشاران نظامی پاکستان در جنگ دوم قره باغ شرکت کرده و مشاوره تاکتیکی در مورد عملیات در ارتفاعات قره باغ ارائه میدهند.
اسلامگرایی شاخصهای حساس و تأثیرگذار در آسیای مرکزی است. اقدامهای دولتهای منطقه در موضوعهایی نظیر ریش و حجاب که بر اساس فهم روبنایی و بدون عمق کافی برای مقابله با هستههای افراطی و پیشگیری از گستردگی این جریان در منطقه شکل گرفته است، به طور عکس نتایجی در جهت فعالتر کردن هستههای رادیکال خواهد داشت. این مواضع میتواند یک تهدید ایجابی و بلندمدت را در منطقه ایجاد کند که در صورت عدم تعامل با جریانهای اسلامگرای معتدل میتواند پیامدهای نامناسبی برای این جریانها در چارچوب منزوی شدن و یا از بین رفتن آنها داشته باشد.
در حالی که روسای جمهور روسیه و تاجیکستان قبلاً قول دادهاند که سرویسهای اطلاعاتی آنها بیش از پیش با هم همکاری خواهند کرد. سوال دیگر این است که این همکاری تا چه حد میتواند از حملات تروریستی جلوگیری کند و فقط بر شبهتهدیدهایی مانند انقلابهای رنگی تمرکز نکند.