نباید کشورهای آسیای میانه را ناظران منفعل این رقابت دید.
گفتمان سیاست خارجی این کشور بر پایه ژئوپلیتیک بنیان نهاده نشده و تلاش دارد از سلطه زودهنگام ژئوپلیتیکی پرهیز کند.
دولت آستانه با همکاری نزدیک با شرکت ملی نفت جمهوری آذربایجان (SOCAR)، روند انتقال نفت قزاقی از بندر «آکتائو» این کشور به پایانه «سانگاجال» را آغاز کرده و ظرفیت ترانزیت را گامبهگام افزایش داده است.
در آخالکالاکی، منطقهای با اکثریت ارمنیزبان که زبان روسی بهعنوان زبان میانجی استفاده میشد، تعطیلی مدرسه روسی منجر به بیاعتمادی و شکاف زبانی بین دولت مرکزی و اقلیتها شد.
"اسرائیل امیدوار بود جنگ ۱۲ روزه با ایران را به نقطهی آغاز تازهای برای پیشبرد پروژهی هژمونی منطقهای خود تبدیل کند؛ اقدامی برای تحمیل جایگاه برترش بر کشورهای منطقه، بهویژه در چارچوب نظمی که میتوان آن را صلح آمریکایی–اسرائیلی نامید."
علیرغم انگیزههای فراوان پاکستان برای جانبداری از ایران در رویارویی با اسرائیل و ایالات متحده، عوامل دیگری نیز وجود دارند که نشان میدهد پاکستان حمایت عملی از جمهوری اسلامی نخواهد کرد.
نزدیکی چین به پاکستان در قالب همکاریهای دفاعی و اقتصادی بهویژه در چارچوب کریدور اقتصادی چین-پاکستان (CPEC) – نگرانیهای جدی برای دهلینو ایجاد کرده است
واردات نفت ایران به چین نه تنها از نظر حجم قابل توجه است، بلکه به واسطه قرارداد ۲۵ ساله همکاریهای راهبردی 2 کشور، نشانگر تعمیق روابط سیاسی و اقتصادی تهران و پکن نیز هست.