قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
دهمین شماره نشریه تخصصی «اکونامه»
باله روسی؛ از هنر درباری تا نماد هویت فرهنگی روسیه
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
این مسیر از زیرساختهای تثبیتشده و سیستمهای لجستیکی استفاده میکند و آن را به مناسبترین گزینه برای تجارت و حملونقل در منطقه تبدیل میکند.
ترکگرایی در آسیای مرکزی بنا به دلایل و عوامل مختلفی توسعه یافته است. تفکیک هویتی از روسیه و به دست آوردن سطحی از استقلال که بتواند فرایندهای ملتسازی و دولتسازی را تسریع کند عامل اصلی این فرایند بوده است. در عین حال در سطح دوم از ملتسازی کشورهای ترک در آسیای مرکزی به دنبال بازیابی هویت تاریخی استپهای اوراسیا بودهاند، مناطقی که روسیه بعد از قرن چهاردهم بهتدریج به آنها دست یافت و یک گسست هویتی در آنها بهوقوع پیوست. اما آنچه امروز با چالش در آسیای مرکزی همراه است، شکلگیری ایدههای پانتورانیسم و پانترکیسم است.
ارزشهای کلیدی جامعه قزاقستان بر اهمیت حفظ و تقویت بنیان های مذهبی و فرهنگی این کشور تأکید دارد.
در اجلاس عشق آباد نه تنها نمایندگان اروپا و آسیای مرکزی، بلکه نمایندگان بانک توسعه آسیایی و بانک جهانی و همچنین مقامات ارمنستان، گرجستان، آذربایجان و ترکیه حضور داشتند.
واشنگتن باهدف کاهش اتکای پاکستان به چین، به توسعۀ روابط خود با اسلامآباد ادامه خواهد داد. در همین حال، ممکن است این فرصتی برای پاکستان باشد که برای دستیابی به منافع اقتصادی و نظامی، از رقابت مداوم بین چین و آمریکا استفاده کند.
پیش از استقلال از اتحاد جماهیر شوروی، قزاقستان با میزبانی سایت آزمایش هستهای سِمیپالاتینسک نقش مهمی در آزمایشهای هستهای شوروی ایفا کرد.
به نظر میرسد رژیم صهیونیستی بهوضوح رویکرد امنیتیتر و درونگرایانهتر را در قبال آسیای مرکزی در پیش میگیرد. این مدل رفتاری در کنار تحولات جدید در منطقه بهویژه متأثر از طوفان الاقصی میتواند به صورت مستقیم بر منافع و موقعیت ایران در این منطقه تأثیرگذار باشد. روی کار آمدن دولت جدید به ریاست دکتر پزشکیان فرصت و فضای جدیدی را به جمهوری اسلامی میدهد.