تاریخ : یکشنبه, ۱۰ مهر , ۱۴۰۱ 7 ربيع أول 1444 Sunday, 2 October , 2022
اندیشکده او.آر.اف هند

آزمایش جدی قزاقستان و سازمان پیمان امنیت جمعی با بحران اخیر

  • ۲۵ دی ۱۴۰۰ - ۱۶:۲۴
آزمایش جدی قزاقستان و سازمان پیمان امنیت جمعی با بحران اخیر
اعتراضات اخیر در قزاقستان تا حد زیادی دولت را تکان داد و منجر به تغییر قدرت سیاسی در مرکز و ورود نیروهای حافظ صلح CSTO شد.تظاهرات قزاقستان در آغاز ژانویه 2022 به غم انگیزترین صفحه در تاریخ جمهوری آسیای مرکزی از زمان استقلال این جمهوری در سال 1991 تبدیل شد.

استانیسلاو پریچین در ORF

در واکنش به افزایش قیمت گاز مایع برای خودروها، مردم برای تظاهرات در خیابان ها به خیابان ریختند. بخش غربی جمهوری، که سپس به بسیاری از شهرهای دیگر گسترش یافت. غم انگیزترین وقایع در آلماتی، بزرگترین شهر جمهوری و پایتخت سابق رخ داد، جایی که معترضان برای چند روز کنترل کامل شهر را به دست گرفتند و فرودگاه، بانک ها، ساختمان های اداری و مغازه ها را غارت کردند. در چنین شرایطی که حتی سازمان‌های مجری قانون قزاقستان نمی‌توانستند نظم را برقرار کنند، قاسم جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، از اعضای دیگر سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) که نیروهای خود را به جمهوری فرستاده بود، درخواست کمک کرد. در نتیجه، وضعیت به سرعت تثبیت شد، اما پیامدهای بحران برای مدت طولانی بر امنیت منطقه تأثیر خواهد گذاشت.از نظر اقتصادی، به نظر می رسد قزاقستان با شاخص های بسیاری در منطقه یک رهبر نوظهور است. به عنوان مثال، با توجه به رتبه بندی جذابیت سرمایه گذاری در فضای پس از شوروی، به استثنای روسیه، این کشور رهبر بلامنازع است. قزاقستان با سهم ۴۰ درصدی در معدن اورانیوم پیشتاز جهان است. تولید نفت این کشور در سال گذشته حدود ۸۶ میلیون تن بوده است. علاوه بر این، چشم انداز رشد واقعی است، زیرا بزرگترین میدان نفتی دریای خزر – کاشاگان – هنوز به ظرفیت کامل نرسیده است. قزاقستان یکی از تولیدکنندگان پیشرو مس، روی و سایر فلزات است. گذشته از این، کشاورزی نیز در دوران اخیر توسعه یافته است. از نظر آماری، به نظر می رسد قزاقستان عالی عمل می کند، اما در واقعیت، وضعیت تا حدودی متفاوت به خصوص در مناطق خاصی از جمهوری است.

در همین حال، طیف وسیعی از مشکلات و عدم تعادل ها در کشور آسیای مرکزی وجود دارد. در ابتدا باید توجه داشت که شکاف قابل توجهی در توزیع درآمد بین مناطق و اقشار مختلف اجتماعی وجود دارد. به عنوان مثال، چرا وضعیت در آکتائو – پایتخت منطقه مانگیستاو – و سایر مناطق همجوار ناپایدار است؟ این اولین بار نیست که در آنجا تظاهرات می شود. درست ۱۰ سال پیش، درگیری های کارگری در ژاناوزن منجر به اعتراضات و درگیری های جدی با پلیس شد که منجر به تلفات غیرنظامی شد. به همین ترتیب، در سال ۲۰۱۶، تظاهرات زمینی برگزار شد که احساسات ضد چینی داشت. این در درجه اول به این دلیل بود که دولت یک کد زمین جدید را در قزاقستان تصویب کرد که امکان اجاره طولانی مدت زمین، از جمله توسط سرمایه گذاران خارجی را فراهم می کرد. این امر باعث اعتراض در میان مردم شد، زیرا مردم می‌ترسیدند که چین زمین‌های قزاقستان را تحت اجاره بلندمدت تصرف کند.
یکی دیگر از دلایل اجتماعی-اقتصادی وقایع اخیر، رونق جمعیتی است. قزاقستان با رشد سریع جمعیت به ویژه در مناطق روستایی در جنوب جمهوری مواجه بوده است. دولت قادر به ارائه آموزش با کیفیت، مراقبت های بهداشتی و اشتغال برای آنها نیست. در نتیجه بسیاری از آنها به آلماتی نقل مکان کردند. همانطور که اتفاق می افتد، این جامعه مهاجران بودند که اعتراض را شروع کردند.

علاوه بر پیش نیازهای اجتماعی و اقتصادی اعتراض، یک عامل مهم مبارزه برای قدرت بین گروه های با نفوذ در قزاقستان بود. آنچه مهم است این است که در زمان بحران، جمهوری تحت یک سیستم قدرت دوگانه عمل می کرد. رئیس جمهور فعلی، قاسم ژومارت توکاف، تنها رهبر کشور نبود. اولین رئیس جمهور این جمهوری، نورسلطان نظربایف، نفوذ خود را در قزاقستان حفظ کرد. در چند ماه گذشته، مبارزه برای نفوذ بین دو جناح افزایش یافته است. به موازات رویدادهای شگرف آلماتی در ۵ ژانویه، تغییرات مهم کمتری در نورسلطان پایتخت رخ داد. رئیس جمهور کنونی توکایف، سرسپردگان نظربایف را برکنار کرد و حامیان او را به جای آنها منصوب کرد. رئیس جمهور ابتدا عسکر مامین، نخست وزیر پر قدرت را برکنار کرد و به جای وی معاون نزدیک، علیخان اسماعیلوف، معاون نخست وزیر را برکنار کرد، سپس رهبری کمیته امنیت ملی، از جمله برادرزاده نظربایف، معاون اول صمت آبیش را برکنار کرد. تا عصر، توکایف خود را به عنوان رئیس شورای امنیت جمهوری منصوب کرد، آخرین سمتی که اولین رئیس جمهور نورسلطان نظربایف در اختیار داشت.

بنابراین، می توان نتیجه گرفت که حداقل توکایف و تیمش از یک موقعیت دشوار برای به دست گرفتن تمام اهرم های قدرت و نفوذ در داخل قزاقستان استفاده کردند.با این وجود، تثبیت وضعیت کشور با تغییر قدرت در پایتخت ممکن نبود. سخت ترین وضعیت در آلماتی مشاهده شد. شهر کاملاً در دست معترضان و غارتگران بود. نهادهای مجری قانون جمهوری در مبارزه با معترضان ناتوانی نشان دادند. در چنین شرایطی، در ۷ ژانویه، رئیس جمهور توکایف تصمیم گرفت از شرکای CSTO درخواست کمک کند. مبنای این درخواست تهدید تروریستی برای امنیت قزاقستان بود. روز بعد، اولین نیروهای نظامی برای حفاظت از تأسیسات استراتژیک وارد جمهوری شدند. در مجموع ۲۵۰۰ پرسنل نظامی از روسیه، بلاروس، تاجیکستان، قرقیزستان و ارمنستان وارد قزاقستان شدند. پیوند CSTO به طور چشمگیری بر روند ثبات وضعیت در جمهوری تأثیر گذاشته است. سازمان های مجری قانون قزاقستان پس از چند ساعت کنترل آلماتی را دوباره به دست گرفتند و جست و جو برای شرکت کنندگان در قتل عام را آغاز کردند.

اظهارات اولیه مقامات در مورد ۲۰۰۰۰ تروریستی که برای انجام حملات به قزاقستان پرتاب شده اند قابل بررسی نیست، اگرچه نمی توان به هماهنگی و سازماندهی خوب گروه های اصلی معترضان که توانستند به طور سیستماتیک بیشترین تظاهرکنندگان را به تصرف خود درآورند، توجه نکرد.

در آینده چه چیزی در انتظار قزاقستان است؟

وظیفه اصلی مقامات فعلی برقراری نظم در اسرع وقت، دستگیری همه دست اندرکاران اعتراضات و قتل عام و همچنین انجام تحقیقات کامل درباره آنچه اتفاق افتاده است، به مجازات همه دست اندرکاران می رسد. فقط این کار از تکرار چنین اتفاقاتی در آینده جلوگیری می کند.شخص توکایف نیز وظیفه تقویت قدرت شخصی خود و کاهش تدریجی نفوذ نظربایف را دارد. بنابراین، می‌توان ادامه حمله به طایفه او را پیش‌بینی کرد که شامل دخترش، داریگا نظربایوا، نماینده پارلمان می‌شود. و تیمور کولیبایف، داماد میانی، ثروتمندترین تاجر جمهوری. رئیس اتاق کارآفرینان «آتامکن»؛ برادرزاده های معاون اول KNB Samat Abish و تاجر Kairat Satybaldy، و همچنین تعدادی از تاجران بزرگ مانند Patokh Shodiev، یکی از مالکان گروه اوراسیا.با تحلیل نتایج این حادثه می توان بیان کرد که زیان های اصلی برای جمهوری، اعتبار و سیاسی است. قزاقستان، یک اقتصاد پیشرو در فضای پس از شوروی، یکی از باثبات ترین دولت ها با سیاست خارجی چندجانبه، نتوانست با بحران داخلی کنار بیاید و مجبور شد برای بازگرداندن نظم درخواست کمک خارجی کند. اگرچه در اقتصاد زیان هایی وجود دارد، اما کشنده نیست. بر اساس داده های رسمی اولیه، خسارات ناشی از شورش های قزاقستان در اوایل سال ۲۰۲۲ حدود ۲۰۰ میلیون دلار برآورد شده است. در عین حال، در سطح کلان اقتصادی، زیان ها همچنان نمادین هستند. به این ترتیب، تمام شرکت های بزرگ که سهم اصلی تولید ناخالص داخلی جمهوری را تشکیل می دهند، به فعالیت خود ادامه دادند. این به نوبه خود به این معنی است که صادرات مواد اولیه و کالاهای کم عیار تقریباً در همان سطح قبل از بحران باقی می ماند و بخش قابل توجهی از کالاها به خارج از کشور صادر می شود.

برای CSTO، وضعیت قزاقستان آزمون مهمی برای توانایی کشورهای شرکت کننده در واکنش سریع به هر بحرانی بود. در مدت کوتاهی تصمیم به اعزام نیروهای حافظ صلح گرفته شد. در نتیجه، یک عملیات سریع برای انتقال نیروها و تکمیل وظایف تعیین شده امکان معکوس کردن وضعیت در رویارویی با معترضان را فراهم کرد. در ۱۱ ژانویه، رئیس جمهور توکایف آغاز خروج نیروهای حافظ صلح را اعلام کرد که باید در ۱۰ روز تکمیل شود.

دیدگاه های بیان شده در بالا متعلق به نویسنده (نویسندگان) است.

نویسنده

لینک کوتاه : https://www.iras.ir/?p=4012
  • نویسنده : استانیسلاو پریچین

برچسب ها

برچسب ها