پیامدهای جنگ در اوکراین بر عرضه جهانی گندم

آنا سوانسون در نیویورک تایمز / ۲۴ فوریه ۲۰۲۲

ایراس – معاملات آتی گندم در هیئت تجارت شیکاگو در روز پنجشنبه ۵٫۴۳ درصد افزایش یافت که از رشد سایر کالاها مانند ذرت و روغن سویا پیشی گرفت.

روسیه و اوکراین با هم نزدیک به یک چهارم گندم جهان را تولید می کنند و میلیاردها نفر را به شکل نان، ماکارونی و غذاهای بسته بندی شده تغذیه می کنند. این کشورها همچنین تامین کنندگان کلیدی جو، روغن تخمه آفتابگردان و ذرت و سایر محصولات هستند.

در روزهای اخیر، قیمت کالاهای کشاورزی به شدت در نوسان بوده است زیرا تنش‌ها در اطراف دریای سیاه تهدیدی برای مختل کردن محموله‌های جهانی گندم، ذرت و روغن نباتی است. به گفته تحلیلگران، اختلالات و افزایش قیمت برای این کالاها – و همچنین هزینه سوخت و کود، نهاده های مهم برای کشاورزان – می تواند بازارهای جهانی مواد غذایی را بیشتر تحت تاثیر قرار دهد و ثبات اجتماعی را تهدید کند.

قیمت مواد غذایی در سراسر جهان در نتیجه اختلالات حمل و نقل مرتبط با بیماری همه گیر، افزایش هزینه برای کشاورزان و آب و هوای نامساعد افزایش یافته است و گندم نیز از این قاعده مستثنی نیست. بر اساس داده های صندوق بین المللی پول، بین آوریل ۲۰۲۰ و دسامبر ۲۰۲۱، قیمت گندم ۸۰ درصد افزایش یافته است. این افزایش با افزایش هزینه ذرت برابر بود و بیش از افزایش دانه های سویا یا قهوه بود.

دیوید لابورد، محقق ارشد موسسه تحقیقات سیاست بین‌المللی غذایی، گفت که این بحران «احتمالاً تأثیری فوری بر ثبات بازار جهانی گندم خواهد داشت». اما او گفت که آزمایش واقعی برای عرضه جهانی غذا در چهار ماه آینده خواهد بود، زمانی که برداشت بعدی گندم آغاز شود.

او گفت: «تا آن زمان، اگر کشاورزان نتوانند به دلیل عملیات نظامی پایدار برداشت کنند، یا تأسیسات بندری و راه‌آهن آسیب دیده باشد، وضعیت به‌ویژه تیره‌تر خواهد شد». بسیاری از کشورهای آفریقای شمالی و خاورمیانه به طور خاص به گندم اوکراین و روسیه وابسته هستند و احتمالاً آسیب جدی خواهند دید.»

در حالی که تهاجم روسیه به اوکراین از طریق زمین، هوا و دریا، بازارهای جهانی را احاطه کرده است، فضای عدم اطمینان بازارهای جهانی را احاطه کرده است. S&P Global Platts به طور موقت انتشار معاملات، پیشنهادات و سایر ارزش های بازار کالاهای بارگیری یا تحویل در دریای سیاه را به حالت تعلیق درآورد.

این درگیری کشتی‌های باری را متوقف کرد و باعث شد خطوط هوایی پروازها را لغو کنند. همچنین ظرفیت شرکت‌هایی که تلاش می‌کنند کالاها را به سراسر جهان ارسال کنند، کاهش یافته است.

به گزارش سرویس اطلاعات دریایی Lloyd’s List Intelligence، به نظر می رسد که حمل و نقل کشتی ها به دریای آزوف، در سواحل جنوب شرقی اوکراین، با وقوع درگیری در صبح پنجشنبه، با ده ها کشتی در صف ورودی دریای سیاه، متوقف شده است.

به نظر می رسد نیروهای دریایی روسیه ترافیک کشتیرانی را در داخل و خارج از دریای آزوف بسته اند. داده‌های LLIntelligence@ هیچ حرکتی را در تنگه کرچ نشان نمی‌دهند، این امر با تجمع سنگین کشتی‌هایی که در لنگرگاه جنوبی لنگر انداخته‌اند همراه شده است.

روسیه، بزرگترین صادرکننده گندم در جهان، سال گذشته محموله های گندم خود را با مالیات صادراتی که برای پایین نگه داشتن قیمت مواد غذایی داخلی طراحی شده بود، محدود کرد. محدودیت‌های بیشتر می‌تواند نگرانی‌هایی را در مورد ناآرامی‌های اجتماعی در کشورهای دیگر، به ویژه در ترکیه، مصر، قزاقستان و سایر بخش‌های اروپا که گندم وارد می‌کنند، ایجاد کند. از آنجایی که بازارهای کالاهای کشاورزی جهانی هستند، هر گونه کاهش در عرضه گندم می تواند تقاضا و قیمت گندم کشت شده در سایر نقاط جهان از جمله استرالیا، آرژانتین و غرب میانه آمریکا را افزایش دهد.

حمله روسیه به اوکراین و اقتصاد جهانی

نگرانی در حال افزایش حمله روسیه به اوکراین می‌تواند باعث افزایش سرگیجه‌آور قیمت‌های انرژی و مواد غذایی شود و سرمایه‌گذاران را به وحشت بیاندازد. آسیب اقتصادی ناشی از اختلالات عرضه و تحریم های اقتصادی در برخی کشورها و صنایع شدید و در برخی دیگر مورد توجه قرار نمی گیرد.

هزینه انرژی؛ قیمت نفت در حال حاضر بالاترین قیمت از سال ۲۰۱۴ است و با تشدید درگیری ها افزایش یافته است. روسیه سومین تولیدکننده بزرگ نفت است که تقریباً از هر ۱۰ بشکه نفت مصرفی اقتصاد جهانی یکی را تامین می کند.

تامین گاز؛ اروپا نزدیک به ۴۰ درصد از گاز طبیعی خود را از روسیه تامین می کند و احتمالا با قبوض بالاتری برای گرمایش مواجه خواهد شد. ذخایر گاز طبیعی رو به پایان است و رهبران اروپایی، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را به کاهش عرضه برای دستیابی به برتری سیاسی متهم کرده اند.

قیمت مواد غذایی؛ روسیه بزرگترین تامین کننده گندم در جهان است و همراه با اوکراین، نزدیک به یک چهارم کل صادرات جهانی را به خود اختصاص داده است. در کشورهایی مانند مصر و ترکیه، این جریان غلات بیش از ۷۰ درصد واردات گندم را تشکیل می دهد.

کمبود فلزات ضروری؛ قیمت پالادیوم که در سیستم‌های اگزوز خودروها و تلفن‌های همراه مورد استفاده قرار می‌گیرد، در میان ترس از قطع شدن صادرات روسیه، بزرگترین صادرکننده فلز در جهان، از بازارهای جهانی افزایش یافته است. قیمت نیکل، یکی دیگر از صادرات کلیدی روسیه، نیز در حال افزایش بوده است.

آشفتگی مالی؛ بانک‌های جهانی در حال آماده‌سازی برای اثرات تحریم‌هایی هستند که برای محدود کردن دسترسی روسیه به سرمایه خارجی و محدود کردن توانایی آن در پردازش پرداخت‌ها به دلار، یورو و سایر ارزهای حیاتی برای تجارت طراحی شده‌اند. بانک‌ها همچنین برای حملات سایبری تلافی جویانه روسیه در حالت آماده باش هستند.

نتیجه تا حدی به این بستگی دارد که آیا کشورها تصمیم می‌گیرند تحریم‌هایی را بر مواد غذایی روسیه اعلام کنند یا روسیه با محدودیت‌های بیشتر بر صادرات خود یا تحریم‌های تلافی جویانه بر کالاهای خارجی پاسخ دهد.

باید دید آیا سایر کشورها محدودیت هایی را برای تجارت محصولات کشاورزی وضع خواهند کرد یا خیر. اما مقامات کاخ سفید گفته‌اند که تلاش‌های آن‌ها به جای مردم روسیه، مجازات رهبران روسیه، تولیدات نظامی و صنعتی است. آنها بسته دیگری از تحریم ها و کنترل های صادراتی را آماده کرده اند که دسترسی روسیه به فناوری های پیشرفته مانند نیمه هادی ها و قطعات هواپیما را قطع می کند.

تحلیلگران رابوبانک جمعه گذشته در یادداشتی گفتند که دو سوم گندم و جو روسیه برای این فصل قبلاً صادر شده است، اما اگر تحریم ها به حذف باقیمانده محصول از بازارهای خارجی ختم شود، می تواند قیمت های جهانی را تقریباً یک سوم افزایش دهد.

به گفته تحلیلگران، تأثیرات بر قیمت جهانی غلات تا حدی به تصمیم چین برای انجام آن بستگی دارد. چین مقادیر زیادی ذرت، جو و سورگوم را برای خوراک دام از بازارهای جهانی وارد می کند. این کشور می تواند آن کالاها و همچنین گندم را به جای سایر کشورها از روسیه خریداری کند. آنها گفتند که در چنین شرایطی، تأثیر تحریم ها بر بازارهای جهانی غلات نسبتاً اندک خواهد بود.

روز پنجشنبه، چین واردات گندم روسی را که مدت ها به دلیل نگرانی پکن در مورد قارچ و سایر آلاینده ها مسدود شده بود، آغاز کرد. این کشورها اعلام کردند که چین واردات گندم و جو روسیه را در ۸ فوریه، اندکی پس از بازدید ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه از چین در آستانه المپیک پکن، آغاز خواهد کرد.

چین به عنوان یکی از قوی‌ترین شرکای تجاری بالقوه روسیه در صورت تحریم های بیشتر غرب ظاهر شده است. رهبران چین از محکوم کردن تهاجم روسیه به اوکراین خودداری کرده‌اند، اگرچه آنها همچنین خواستار احترام به حاکمیت ملی شده‌اند.

منبع: نیویورک تایمز