قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
دهمین شماره نشریه تخصصی «اکونامه»
باله روسی؛ از هنر درباری تا نماد هویت فرهنگی روسیه
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
مطمئناً، گسترش کریدور میانیای که پیوندی بین مسیر ترکمنستان-ازبکستان و ایران ایجاد کند، پیوند استراتژیک بین پکن و تهران را بیشازپیش تقویت خواهد کرد - موضوعی که احتمالاً واشنگتن را نگران خواهد کرد و مسئلۀ دیگری که ممکن است به همان اندازه موجب نگرانی ایالات متحده باشد، این است که توسعۀ این مسیر ممکن است ترکمنستان و ازبکستان را از بیطرفی استراتژیک سنتی خود دور کرده و به مدار چین نزدیک کند.
علیرغم اینکه هدف احزاب سیاسی در قزاقستان «مقابله قدرت» است، اما در واقع احزاب سیاسی در این مسیر با مشکلات زیادی روبرو هستند.
تا زمانی که حکومتی همه جانبه، بر پایه و اساس ارادۀ مردم افغانستان و متکی بر حقوق بشر به ویژه برای زنان و دختران افغانستان به وجود نیاید، این کشور منبع بزرگ خطر برای منطقه خواهد بود. بدون برپایی چنین حکومتی، نه شرایط افغانستان رو به بهبود و اصلاح می رود، و نه امنیت منطقه تامین خواهد شد.
براساس آخرین آمار بانک جهانی در سال ۲۰۲۰، سرانهٔ منابع آب تجدیدپذیر ایران در این سال هزار و ۴۷۲ مترمکعب بوده است. طبق شاخص فالکن مارک، کشورهایی که منابع آب تجدیدپذیر در آنها بین هزار تا هزار و ۷۰۰ مترمکعب بهازای هر نفر در سال باشد، در «آستانهٔ تنش آبی» و کشورهای با سرانهٔ کمتر از هزار مترمکعب در سال نیز «تحت تنش آبی» قرار دارند.
روسیه به طور همزمان در حال ایجاد مجموعه دیگری از روابط است که اگرچه ظریفتر است، اما اهمیت کمتری ندارد. طی دو سال گذشته، مسکو پیوندهای خود را با "محور مقاومت" تشدید کرده است: شبکه شرکا و گروههای نیابتی ایران که از لبنان تا عراق امتداد دارد.
این مقاله به بررسی مسیر جنبش زنان در پاکستان می پردازد که با یک جنبش هویت ملی و مذهبی قبل از تجزیه هند آغاز می شود و اگرچه اساساً یک جنبش حقوق زنان نیست، مشارکت زنان در این جنبش که مبنای مذهبی و ملی دارد، تمایل به کسب حقوق اجتماعی بر اساس هویت فردی و جنسی را بیدار کرده است.
رویکرد قزاقستان در حال حاضر عمدتا اقتصادی است. اما ابعاد سیاسی آن نیز در حال پررنگتر شدن است. قزاقستان نفوذ زیادی در میان اقلیتهای قومی در افغانستان ندارد و برخلاف تاجیکستان و ازبکستان در سطح میدانی از امکانات زیادی برای جمعآوری اطلاعات و یا اقدامهای عملیاتی دیگر برخوردار نیست. با وجود این، قزاقستان در سطح بینالمللی قابلیتها و مزیتهای زیادی دارد. افغانستان در حوزۀ صنایع غذایی وابستگی شدیدی به قزاقستان دارد و عملاً هیچ اهرمی علیه قزاقستان در دستان طالبان نیست.