اکنون فرصت راهبردی چین برای کنترل قاطعانه دریای چین جنوبی و شکلدادن فعالانه به بازی است
نظریه اوجگیری چین بر مشاهدات دقیقی استوار است و موانع پیشرفت چین را برمیشمرد. نخستین مانع بزرگ، جمعیت این کشور است. جمعیت در سن کار چین برای حدود یک دهه است که روبه کاهش است.
به نظر میرسد ژاپن در خط مقدم سیاست آمریکا برای «جدا کردن» از اقتصاد چین قرار داشت، اما این روند کند و با نتایج متفاوتی پیش میرود. برخی از شرکتهای ژاپنی مانند کیوسرا آمادگی خود را برای انتقال تاسیسات تولید به خارج از چین اعلام کردهاند، اما بسیاری از شرکتهای ژاپنی دیگر که در چین سرمایهگذاری کردهاند، یا گامهای مهمی در این راستا بر نمیدارند و یا حتی آمادگی خود را برای افزایش سرمایهگذاری در چین اعلام میکنند.
قبل از شروع جنگ در اوکراین، روابط روسیه و چین در آسیای مرکزی، به عنوان یک شراکت رقابتی توصیف میشد. اما اکنون که پکن نه تنها ضعف اقتصادی، بلکه ضعف نظامی روسیه را به وضوح می بیند، به نظر نمیرسد با تقسیم کار یا مشارکت عمیق در آسیای مرکزی که روسیه و چین نقش برابر در آن داشته باشند، موافقت کند.
خیلی قبل از توافق عربستانسعودی و ایران، چین خود را بهعنوان شریک حیاتی برای کشورهای خاورمیانه معرفی کرده بود. چین بزرگترین شریک تجاری عربستانسعودی و ایران است و بزرگترین خریدار نفت از این دو کشور است.در سالهای اخیر، چین این روابط را بیشازپیش تقویت کرده و در سال۲۰۲۱ یک قرارداد همکاری ۲۵ساله با ایران و در سال۲۰۲۲ یک قرارداد مشارکت استراتژیک جامع با عربستانسعودی امضا کردهاست، اما این حسننیت به لطف طرح عظیم «کمربند و جاده» (BRI) که در سال۲۰۱۳ با هدف اتصال آسیا، اروپا و آفریقا از طریق شبکهای از بنادر، راهآهنها، بزرگراهها و سایر پروژههای زیربنایی تحتحمایت چین آغاز شد، فراتر از عربستانسعودی و ایران رفت.
ژانگ یانشنگ، محقق ارشد مرکز تبادلات اقتصادی بینالمللی چین، اخیراً در دو نوبت گفته است که کاهش سود صنعتی چین نه تنها به دلیل کندی تقاضای خارجی، بلکه همچنین بازسازی زنجیرههای تامین ایالات متحده است.
حسام الدین حجت زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ارزیابی مواضع و رفتار سیاسی چین نشان می دهد که مقامات این کشور همانند روسیه تا زمانی از مواضع رادیکال ایران در ضدیت با آمریکا حمایت می کنند که سود و امتیازات اقتصادی بیشتر از سوی تهران تضمین شود. پکن و شرکت های دولتی چینی در همین راستا ضمن همراهی با تحریم های ضدایرانی ایالات متحده آمریکا در طول ۲۰ سال گذشته، نفت ایران را در سال های اخیر با قیمتی به مراتب پایین تر از قیمت واقعی آن (۱۲ دلار ارزان تر از قیمت روزِ نفت ایران) در بازار غیررسمی انرژی خریداری می کند. به این ترتیب، چین از استیصال جمهوری اسلامی ایران در زمینه فروش میلیون ها بشکه نفت بدون مشتری اش، استفاده می کند و تهران هم به این دلخوش کرده که پکن بزرگترین خریدار نفت اش است و بدین ترتیب در داخل چنین تبلیغ می شود که سیاست آمریکا در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ برای به صفر رساندن صادرات نفت ایران با شکست مواجه شده است! در حالی که واقعیت آن است که واردات نفت چین از روسیه و عربستان سعودی به مراتب بیشتر از واردات این محصول از ایران است.
تأثیر اعتراضات نوامبر 2022 از نظر تغییرات فوری و پایدار متفاوت بوده است. به عنوان یک پیامد فوری، فعالیت عمومی در مورد مدیریت همه گیری دولت افزایش یافت. مثلاً در کنار انتقاد کردن با کنترلهای سختگیرانه کووید صفر، شهروندان نسبت به بی نظمی و سردرگمی ایجاد شده به دلیل پایان ناگهانی سیاست کووید صفر از دولت مرکزی ابراز نارضایتی کردند.