تحلیل عملکرد روسیه و چین در موضوع بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران
با حضور مهدی سنایی، سفیر سابق ایران در فدراسیون روسیه و رئیس موسسه ایراس
قزاقستان به عنوان بزرگترین کشور آسیای مرکزی و نهمین کشور پهناور جهان پس از استقلال از اتحاد جماهیر شوروی با تهدیدهای عمدهای روبرو بوده است. بیش از ۸۰ درصد عناصر خاکی جهان به میزان اقتصادی در این کشور وجود دارند و این کشور دارای ذخایر معدنی بسیار غنی می باشد. در طی سالهای اخیر این کشور با تهدید ارضی از سوی چین و روسیه روبرو بوده است،امری که مقامات دفاعی و کشوری قزاقستان را در تنگنای استراتژیک قرار داده است.
کارشناس حوزه بینالملل انرژی گفت: از دهه 1980 میلادی قزاقستان بعنوان یک کشورصادرکننده نفت و گاز و اورانیوم خام و غنیسازی شده قابل اعتماد به روسیه، چین و اروپا شناخته شد. درنتیجه بدلیل ذخائر غنی نفت، گاز، ذغال سنگ و اورانیوم بعنوان تامینکننده امنیت انرژی مورد نیاز کشورهای مختلف در شرق و غرب شناخته شد.
روز سه شنبه چهاردهم دی ماه گروهی از مردم معترض به افزایش قیمت گاز مایع در شهر آق تپه یا آنچه در قزاقستان آک توبه (Aktobe) خوانده می شود، به خیابان ها ریختند .
بیثباتی ناشی از طغیان تودههای مردمی در بسیاری از کشورهای بسته همچون جمهوریهای آسیای مرکزی یک بحران بالقوه محسوب میشود. اقتدارگرایی شدید در کنار سرکوب دائمی جریانهای سیاسی و اجتماعی غیرهمسو، پتانسیل عظیمی از جوشش اجتماعی را در این کشورها به بار میآورد. از این منظر، ظهور چنین بیثباتیهایی در آسیای مرکزی اگرچه بهندرت مشاهده میشود، اما همیشه مورد انتظار است. بااینحال پرسش اصلی زمانی رخ میدهد که دولتهای اقتدارگرا در اوج قدرت و سلطه خود قرار داشته و محرکههای ایجاد چنین امواجی از بیثباتی از خارج و مبتنی بر منافع خارجی باشد. در خصوص قزاقستان در حال حاضر بهسختی میتوان وجود دستهای خارجی در تحولات را اثبات کرد و رفتار بازیگران خارجی، بهویژه کشورهای غربی نیز نمیتواند مؤید این امر باشد. با اینحال در ادبیات مقامات قزاق گزارههایی برای طرح این مساله وجود دارد. در کنار این موضوع، تحرکات سیاسی و امنیتی داخلی نیز محرکهای محتمل در این ناآرامیها محسوب میشود.
قزاقستان صحنه خاک و خون شده است؛ کشوری از کشورهای سابق اتحاد جماهیر شوروی که منابع فسیلیاش آن را در آسیای مرکزی برجسته کرده است. این کشور وارد موجی از تظاهرات بهدلیل گرانی سوخت شده که کشورهای منطقه را نگران کرده است. به نوشته روزنامه نیویورکتایمز، تظاهرات در قزاقستان که بهدلیل خشم نسبت به افزایش قیمت سوخت شعلهور شد، حالا به چیزی آتشزاتر و خونینتر تبدیل شده است: درگیریها بر سر مسیر آینده قزاقستان که منجر به مداخله نظامی روسیه و کشته شدن دهها تظاهراتکننده ضددولتی شده است، صدها نفر دیگر هم مجروح شدهاند.
این شعر از «حافظ شیرازی» را باید به نورسلطان نظربایف یاآوری نمود که در سال 1987 میلادی درباره رژیم "دینمحمد کونایف" دبیرکل حزب کمونیست قزاقستان گفته بود:
یک کارشناس بینالملل حوزه انرژی با بیان اینکه امروز در جهان از آب به عنوان سلاح استفاده میشود، خاطرنشان کرد: اکنون شرایطی است که هر کشوری که منابع آبی بیشتری در اختیار دارد، میتواند کشورهای دیگر را تهدید کند، چون کمبود و بحران آب در همه دنیا به جز چند کشور ملموس شده و دولت ترکیه هم از این ابزار جهت تحمیل منویات سیاسی، امنیتی و اقتصادی خود به عراق، ایران و سوریه استفاه میکند تا مشکلات دیگر خود را حل کند.