فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
در شمارههای پیشین چشمانداز ایران درباره آینده افغانستان گفتوگوهایی با پیرمحمد ملازهی داشتیم تحت عناوین «صلح امریکا با طالبان در افغانستان»، «نقش نیروها در آینده افغانستان»، «سرنوشت مذاکرات بینالافغانی» و «ترورهای هدفمند شخصیتهای فرهنگی در افغانستان». در این شماره هم درباره اختلاف طالبان با دولت رسمی بر سر جمهوری اسلامی یا امارت اسلامی گفتوگو کردیم. خوانندگان عزیز را به مطالعه این گفتوگو دعوت میکنیم.
پاکستان در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین و استراتژیکترین مناطق آسیا است و دولت بعدی جمهوری اسلامی ایران باید در مورد روابط با این کشور به شدت نکتهسنج باشد تا پاکستان در دام آل سعود نیفتد.
همزمان با گسترش حملات طالبان در دو ماه اخیر نگرانیها در مورد احتمال فروپاشی ارتش افغانستان افزایش یافته است. طالبان ادعا میکند حداقل ۸۰ ولایت (ولسوالی) از مجموع ۴۲۰ ولایت افغانستان را تصرف کرده و مراکز برخی از ولایات را در محاصره دارد.
پنتاگون روز دوشنبه گفت ترکیه نقش اصلی را در تامین امنیت فرودگاه بینالمللی کابل پذیرفته است اما هنوز کارهای زیادی باقی مانده است.
قزاقستان طی سالهای بعد از استقلال توانسته وضعیت نسبتاً موفقی را در حوزه اقتصادی و دیپلماتیک در منطقهی دشواری که بین روسیه و چین قرار دارد، کسب نماید. در این دوره قزاقستان توانست با تمام چالشهایی که داشت استقلال خود را در تمام حوزهها بهطور نسبی حفظ کند، از لحاظ اقتصادی از طریق صدور منابع طبیعی خود رشد کرده و برای خود در عرصه دیپلماسی جایگاه مناسبی در سطح بینالملل به وجود آورد. یکی از نقاط قوت قزاقستان طی سالهای پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، اتخاذ سیاست ایجاد تعادل و موازنه بین همه بازیگران منطقهای و بینالمللی بوده است. این سیاست که از آن میتوان بهعنوان «سیاست همهجانبه گرایی» نام برد، سیاست خارجی قزاقستان را به شکل یک پازل چندضلعی در آورده که در آن هر یک از قدرتهای منطقهای و بینالمللی بخشی از آن را تشکیل میدهند.
ایالات متحده از افغانستان خارج می شود. بیست سال مداخله خارجی به رهبری آمریکا نه رفاه و نه ثباتی برای کشور به همراه نداشته است. با وجود صدها میلیارد دلار هزینه برای عملیات نظامی به ظاهر بی پایان و با کشته شدن هزاران آمریکایی، دولت بایدن با واقعیت سختی روبرو است: یک سیستم سیاسی از نوع غربی به احتمال زیاد به این زودیها در کابل ریشه نخواهد گرفت.
مشکل ایالات متحده در افغانستان، پیروزی نظامی در این کشور نبود. مشکل به دولتی در افغانستان بازمیگردد که مکرراً در تأمین امنیت این کشور یا حاکمیت بر تمام افغانستان ناکام بوده است.
پس از سفر اخیر وزیرخارجه پاکستان به ایران و رایزنیهای دو کشور درخصوص تسهیل سفرهای مردمی از جمله توسعه گردشگری مذهبی اتباع پاکستانی به امکان مقدس در ایران، اکنون شنیدهها از طرح پیش نویس سیاست جدید دولت اسلامآباد با تهران موسوم به «سیاست مدیریت زائرین» حکایت دارد.