دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
ضربالاجل نيروهاي روسيه صبح روز يكشنبه به پايان رسيد و در شرايطي كه تنها بخشهاي كوچكي از شهر ماريوپول از جمله كارخانه فولاد آزوفستال همچنان در اختيار نيروهاي اوكرايني باقي مانده و روسها بسيار به هدف خود در راستاي تسخير اين شهر كليدي نزديك شدهاند، هنوز هيچ نشانهاي از تسليم شدن مدافعان ديده نميشود.
در اوایل سال گذشته، سرویس امنیتی اردن پی به توطئهای علیه عبدالله، پادشاه اردن برد که به موجب آن برادر ناتنیاش، عربستان سعودی و برخی قبایل بادیهنشین در آن درگیر بودند.
یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به آخرین وضعیت جنگ اوکراین گفت: به نظر میرسد ناتو نه فقط ایده گسترش به شرق را دنبال خواهد کرد، بلکه عملا خواهد توانست بخشهای شمالی اروپا را نیز در حیطه این پیمان درآورد و به این ترتیب گام ضد روسی دیگری نیز بردارد.
پیش از خروج آمریکا از افغانستان، ایالات متحده در تمام معادلات این کشور نقش هژمونیک داشت و دو کشور چین و روسیه نقش بازیگر حاشیهای را در پرونده افغانستان داشتند. خروج آمریکا از افغانستان و فروپاشی حکومت مورد حمایت آن کشور فضای جدیدی به وجود آورد که میتوان آن را به «هدیه ژئوپلیتیک» برای دو کشور چین و روسیه تعبیر کرد. پکن و مسکو که اکنون به بازیگران اصلی تبدیل شدهاند، برخلاف سیاست غربیها، اولویتهای دیگری را در افغانستان تحت حکومت طالبان دنبال میکنند. این دو کشور با امتناع از دخالت در امور داخلی افغانستان، ملاحظات امنیتی را در صدر مطالبات خود قرار دادهاند. برای چین و روسیه افغانستان امن که نظم داخلی در آن برقرار باشد، فارغ از نحوه برقراری آن نظم، مهم است.
هرچند روند تصمیم گیریهای طالبان عموما مبهم بوده اما این وضعیت درباره موضوعات جنجالی بیشتر مشاهده میشود. معمولا طالبان را به عنوان یک جنبش اجماع محور میشناسند، به نحوی که شورای رهبری پیشنهادات لازم را به «هبتالله آخوندزاده» داده و وی نیز به عنوان رهبر تصمیم گیرنده نهایی خواهد بود. اما توازن قدرت، بسیار ظریفتر و حساستر از آن است که به نظر میرسد، به خصوص زمانی که یک نظر در درون جنبش محل اختلافات شدید میشود. هبتالله آخوندزاده برخلاف «ملا اختر منصور» رهبر قبلی طالبان، تمایلی ندارد تا درباره موضوعات جنجالی تصمیمگیری کند. انتظار میرفت که وی طبق نظر اجماعی که ظاهرا در حمایت از تحصیل زنان بود، عمل کند. اما وی طرف اقلیتی را گرفت که مخالف با این موضوع بودند. سادهترین تفسیر این است که انگشت اتهام را به سمت چند عنصر «تندرو» ناشناس نشانه رفته و امیر را از این موضوع مبرا کنیم. اما نشانههایی نیز وجود دارند دال بر اینکه این چرخش سیاسی در واقع نشانهای از ناتوانی کلیتر جنبش در ایجاد یک مکانیسم مشخص برای اتخاذ تصمیمهای سیاسی ملی است.
مهمترین عاملی که احتمال افزایش حملات تروریستی را افزایش میدهد، ناکارآمدی سیاستهای جاری دولتهای آسیای مرکزی برای مبارزه با رادیکالیسم و افراطگرایی خشونتآمیز است. در حالی که مقامهای آسیای مرکزی به جای مقابله با فساد گسترده، افزایش شفافیت و پاسخگویی و استفاده از شیوه های حکمرانی فراگیر و مشارکتی، به نقض حقوق بشر، محدود کردن آزادی های مدنی و به حاشیه راندن اقلیت های قومی ادامه می دهند.
يكي از بزرگترين مسائلي كه روسيه در روزگار معاصر با آن مواجه است، فقدان برآورد دقيق از جايگاه فعلي خود در سطوح كلان جهاني است. مساله بحران هويت در اعماق تاريخ روسيه نيز يكي از مهمترين چالشهاي اين كشور محسوب ميشده اما زماني توجه همگان را به خود معطوف ساخت كه قدرتنمايي هفتاد و اندي ساله شوروي رو به افول نهاد و از آن قدرت بزرگ جهاني، بحرانهاي عميق و ريشهدار اقتصادي و اجتماعي روي دستان روسيه جديد باقي ماند.
جنگ روسیه و اوکراین با گذشت دو ماه از آن به سرانجامی نرسیده است. جنگی که بر روی ابعاد گوناگونی خصوصاً بخش انرژی و کشاورزی جهان اثر گذاشته است.