اخبار
گزارش نشست
مروری بر مهمترین محورهای سخنرانی رئیس جمهور روسیه در اجلاس اقتصادی سنپترزبورگ (SPIEF 2026)
تنشهای سیاسی داخلی جدید در ترکیه
«مسیر ترامپ» در ارمنستان شکاف میان واشنگتن، تهران و مسکو را عمیقتر میکند
رقابت کمپینهای انتخاباتی در ارمنستان (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶)
تلاش ارمنستان برای پایان بخشیدن به انحصار روسیه بر زیرساختهای راه آهن
اقتصادی Archives - صفحه 69 از 115 - ایراس
واکاوی ژئواکونومیک خروج امارات از اوپک؛ تلاطم بازار نفت و جایگاه راهبردی آمریکا
در این شرایط جدید، مزیت های جغرافیایی امارات (دسترسی به دریای عمان از طریق بندر فجیره) بیش از پیش برجسته شده است.
آینده هستهای ترکیه
دستیابی به سلاح هستهای جایگاه مهمی در دکترین اردوغان و وارثان فکری او دارد. اما احزاب کمالیست و دیگر مخالفان اردوغان در ترکیه مخالف تمامی اشکال برنامههای هستهای از جمله مخالف احداث نیروگاه اتمی آق قویو برای تولید برق هستند. کمالیست ها بجای اهتمام به برنامههای هستهای ترکیه، طرفدار وابستگی به آمریکا و ناتو و برخورداری از چتر حمایت هستهای ناتو از ترکیه هستند.
اتحاد نفتی مسکو و پکن برای مقابله با غرب
تقریبا همزمان با سفر اخیر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به چین در جریان آغاز بازیهای المپیک زمستانی، دو کشور قراردادهای بلندمدتی برای عرضه نفت و گاز امضا کردند. بر این اساس، شرکت روسنفت طی ۱۰ سال ۱۰۰میلیون تن نفت خام (معادل روزانه ۲۰۰هزار بشکه) به شرکت سیانپیسی چین تحویل خواهد داد که ارزشی برابر با ۸۰میلیارد دلار دارد. علاوه بر این، در بخش گاز هم شرکت گازپروم روسیه سالانه ۱۰میلیارد مترمکعب گاز اضافی به چین صادر خواهد کرد که طی ۲۵ سال ارزشی معادل ۵/ ۳۷میلیارد دلار خواهد داشت.
راز کوچ چین به بازار ایران
چرا ایران برای چینیها جذاب است؟ این سوال را مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران پاسخ داده و در قالب یک گزارش سه عامل محرک را در جهتگیری تازه چین به سمت ایران حیاتی اعلام کرده است. این گزارش تصریح میکند، چین در راستای حفظ امنیت انرژی خود بهعنوان یکی از اهداف کلان توسعه اقتصادی در افق۲۰۴۹ به ایران که دارنده منابع عظیم انرژی و صاحب موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه است، نگاه ویژهای دارد.
آیا مرحله جدیدی در روابط چین و آسیای مرکزی آغاز شده است؟
به نظر میرسد چین طی سالهای اخیر از گزارههای پیشنهادی اولیه خود مبنی بر ظهوری کاملا مسالمتآمیز عبور کرده است. در شرایط جدید محیط پیرامونی، به ویژه در دریای چین جنوبی، تایوان، هنگکنگ و اکنون آسیای مرکزی، چین رویکرد برونگرایانهتری را از خود بروز داده است. در این چارچوب تغییر رفتار و موضعگیریهای این کشور در قبال آسیای مرکزی نیز محسوس بوده است. در حالی که در بحرانهای پیشین پکن عملاً سکوت مطلق را در قبال تحولات در پیش میگرفت و تلاش میکرد تزاحمی با منافع بازیگران دیگر در منطقه ایجاد نکند، در بحران اخیر قزاقستان با «انقلاب رنگی» خواندن این تحولات، عملاً یک موضع فعالانه را اتخاذ کرد. نخستین برونداد این رویکرد را نیز میتوان در متقاعد کردن کشورهای آسیای مرکزی برای حضور در افتتاحیه المپیک زمستانی پکن مشاهده کرد.
«شورای امنیت سازمان ملل» و طالبان: یک رابطه جدید
در قطعنامههای اولیه شورای امنیت درباره طالبان، از ادبیات تند و تیزی برای محکومیت اقدامات این گروه استفاده شده بود. اما به دنبال تحولات اخیر، ادبیات به کار رفته برای طالبان نیز تغییر پیدا کرده است. در یکی از آخرین قطعنامهها که 2593 میباشد، به جای استفاده از کلمات تند و تیزی مانند «به شدت محکوم میکند» یا «مصرانه میخواهد» که در گذشته به کار میبرد، از عبارات ملایمتری چون «متذکر میشود»، «درخواست دارد» و «محکوم میکند» استفاده شده است. در واقع، در پیشنویس اولیه که مورد پذیرش روسیه و چین قرار نگرفت، بار مسئولیت طالبان بسیار بیشتر از متنی بود که در نهایت به تصویب رسید؛ در متن نهایی، کلمه طالبان حذف و عبارت «همه گروهها» جایگزین آن شد.
عوامل موثر بر عادی سازی روابط میان ترکیه و ارمنستان
جمهوری ترکیه در 24 دسامبر سال 1991 جمهوری ارمنستان را برسمیت شناخت، لیکن تاکنون از برقراری روابط دیپلماتیک با این کشور خودداری کرده است. در واقع روابط دیپلماتیک میان دو کشور به واسطه موضوعاتی همچون اشغال قره باغ و هفت منطقه پیرامونی آن از سوی ارمنستان و مسئله تاریخی کشتار ارامنه از سوی امپراطوری عثمانی در خلال تحولات جنگ جهانی اول دچار مشکل بوده است.
نقش آب در غیریتسازی میان ایران و افغانستان
مسأله آب در افغانستان یک مسأله ملی و هویتی است و نمود آن در ضربالمثلهای رایج این کشور دیده میشود. چنین نگرشی نشان میدهد هویت و انگارههای مردم افغانستان با آب عجین شده است. برای افغانستان صیانت از آب، توسعه زیرساختهای آبی و ساخت سد یکی از عوامل اساسی دولت - ملتسازی و راهی برای ماندن در قدرت از گذشته تاکنون بوده است. نگرشِ کسب قدرت به واسطه منابع آبی در میان دولتمردان افغان و همچنین هویت عجین شدۀ مردمان این کشور با منابع آب، یکی از مهمترین عواملی است که دریافتِ آبِ منطقه شرق ایران را که به افغانستان وابسته است، همواره با دشواریهای بسیاری مواجه کرده است. درهمتنیدگی خاصی بین سه مقوله «آب – سیاست - هویت» در تعاملات هیدروپلیتیکی ایران و افغانستان وجود دارد و آب، یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر تعاملات ایران و افغانستان است که میتواند عاملی برای شکلدهی هویت دو کشور در برابر یکدیگر باشد.
بیانیه روسیه و چین: اعلام جنگ یا پیشنهاد آتش بس؟
در 4 فوریه 2022، در حاشیه بازیهای المپیک زمستانی در پکن، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ بیانیه مشترک فدراسیون روسیه و جمهوری خلق چین در مورد روابط بینالمللی در حال ورود به عصر جدید و توسعه پایدار جهانی را امضا کردند. این یک بیانیه مفهومی نسبتا طولانی است که رویکردهای مشترک روسیه و چین را در مورد برخی از اساسیترین موضوعات دنیای مدرن، از جمله امنیت منطقهای و جهانی، دموکراسی و حقوق بشر، عدالت اجتماعی و تغییرات آب و هوایی، کنترل تسلیحات و عدم اشاعه هستهای، حاکمیت ملی و تطبیق پذیری شرح میدهد.
