تاریخ : چهارشنبه, ۲۲ مهر , ۱۴۰۵ 3 جماد أول 1448 Wednesday, 14 October , 2026

جهانی‌است بنشسته در گوشه‌

  • ۲۲ مهر ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۸
جهانی‌است بنشسته در گوشه‌
نوشتاری درباره برگزیده جایزه حافظانه بهاءالدین خرمشاهی؛

 سیدحسین طباطبایی، وابسته فرهنگی پیشین ایران در روسیه

پروفسور پریگارینا جوایز و نشان‌های بین‌المللی متعددی را از پاکستان، هندوستان و ایران دریافت کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان مدال طلای بهترین استاد زبان فارسی از سوی دولت ایران پیش‌از انقلاب اسلامی و جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای ترجمه مثنوی در سال ۱۳۸۹ را نام برد.

کمتر کسی‌است که با جهان شرق‌شناسی، اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی روسی آشنا باشد و نامی از پروفسور ناتالیا پریگارینا نشنیده‌باشد. پژوهشگر پرتلاش و دانشمند فرزانه‌ای که حتی در سنین بالای نود سالگی هم‌چنان مشتاقانه گام در راه روشن شرق‌شناسی و ایران‌شناسی می‌زند.

پروفسور ناتالیا پریگارینا متولد ۱۹۳۴ در مسکوست. از رساله دکترای خود با موضوع برخی جنبه‌های تغزلی در اشعار فلسفی اقبال لاهوری در سال ۱۹۶۷ دفاع کرده‌است و تا بازنشستگی در دانشکده زبان‌شناسی دانشگاه دولتی مسکو تدریس کرده است. علاوه بر آن وی سال‌ها محقق ارشد انستیتو شرق‌شناسی آکادمی ملی علوم روسیه بوده‌است. او مؤلف کتب و مقالات متعددی در موضوع ادبیات فارسی با تمرکز بر اقبال لاهوری، سبک هندی، مولانا جلال‌الدین بلخی و حافظ شیرازی است. افزون بر این موضوعات که حوزه تخصصی پژوهش‌های اوست، پریگارینا در ترجمه آثار داستانی ادبیات فارسی نیز طبع‌آزمایی کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان از چند داستان کوتاه جلال آل‌احمد و ابراهیم گلستان نام برد که در دهه ۶۰ سده بیستم میلادی در مجلات ادبی اتحاد جماهیر شوروی منتشر شده‌اند.

ترجمه شش دفتر مثنوی مولانا جلال‌الدین بلخی توسط جمعی از ایران‌شناسان و شرق‌شناسان روس زیر نظر و با سردبیری وی صورت پذیرفته است.

کار بزرگ و شایان تحسین وی ترجمه زبان‌شناختی غزلیات حافظ شیرازی است که در دو جلد منتشر شده است. جلد اول سال ۲۰۱۲ و جلد دوم سال ۲۰۲۴. در این کار سترگ که ۳۰ سال به‌طول انجامیده‌است و حاصل عرق‌ریزان روح اوست، خانم پروفسور چالیسووا و زنده‌یاد دکتر روسانوف از شرق‌شناسان برجسته روس با او همکاری کردند. به بیان خود وی: «در این مجموعه، متن هر غزل، ترجمه تحت‌اللفظی آن و شرحی مفصل برای هر بیت گنجانده شده است. بنابراین، اکنون هر خواننده‌ای می‌تواند متن فارسی را با ترجمه مقایسه کند، شرح و تفسیر را با ارجاعات آن به منابع معتبر بخواند و دریابد که حافظ چه می‌خواسته است بگوید»

پروفسور پریگارینا جوایز و نشان‌های بین‌المللی متعددی را از پاکستان، هندوستان و ایران دریافت کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان مدال طلای بهترین استاد زبان فارسی از سوی دولت ایران پیش‌از انقلاب اسلامی و جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای ترجمه مثنوی در سال ۱۳۸۹ را نام برد.

جهانی‌است بنشسته در گوشه‌ای

آن‌روز که سخن از اعطای نخستین جایزه حافظانه بهاءالدین خرمشاهی به میان آمد و آقایان علی‌اصغر محمدخانی و کوروش کمالی سروستانی، عزیزان مبتکر و متولی این جایزه از هدف و رسالت آن که ارج نهادن به حافظ‌پژوهی است گفتند، با یادآوری تلاش سترگ پریگارینا در معرفی حافظ شیرازی به جامعه روس‌زبان و افزودن برگ‌هایی پربار بر دفتر حافط‌پژوهی در این جغرافیای فرهنگی، او را مستحق دریافت اولین جایزه حافظانه خرمشاهی دانستم و اکنون بسیار خرسند و شادمانم که این مهم تحقق یافته و پژوهشگر کهنسال و خستگی‌ناپذیر روس در سن ۹۳ سالگی توفیق دریافت این جایزه را که نشان از قدرشناسی ایرانیان از خادمان فرهنگ و ادبیات‌شان در اقصی نقاط عالم است پیدا کرده است.

قدردانی شایسته از چهره‌هایی چون پروفسور ناتالیا پریگارینا در زمانه‌ای که آتش فتنه از هر سو می‌دمد و کودکان نوپای قافله تمدن با وقاحت تمام تمدنی چندهزارساله را به نابودی تهدید می‌کنند و از تجدید نبرد تمدن‌ها سخن می‌گویند، ارج و ارزشی دوچندان دارد.

باشد که این جایزه ارزشمند که به نام یکی از حافظ‌پژوهان بزرگ کشورمان اعطا می‌گردد، گامی باشد استوار در مسیر گسترش و تعمیق پژوهش‌های حافظ‌شناسی در ایران و جهان و بهانه‌ای برای ارج‌نهادن و قدردانی تلاش‌های کوشندگان این مسیر فرخنده.

و یادمان باشد این پژوهشگران نجیب ایران‌دوست هیچگاه قدرشناسی ما را در این روزگار دشوار ایران عزیز از یاد نخواهند برد.

اگر گذارتان به خانه ناتالیا پریگارینا در کوی استادان دانشگاه دولتی مسکو، یکی از آن بناهای معروف به هفت‌خواهران در بالای تپه موسوم به گنجشک‌ها بیفتد، او را در اتاق کارش که مزین به انواع نمادهای شرقی و ایرانی و به‌ویژه آن قلم‌کاری‌هایی که نخستین جرقه‌های روی آوردن به فرهنگ و ادب ایرانی را در ذهنش روشن کرد می‌یابید، در احاطه کتاب‌های پرشماری از ادبیات فاخر فارسی و ناخواسته جان کلام این بیت، به تمامی، بر شما متجلی می‌گردد که:

هرآنکو ز دانش برد توشه‌ای

جهانی است بنشسته در گوشه‌ای

لینک کوتاه : https://www.iras.ir/?p=14852
  • نویسنده : حسین طباطبایی
  • منبع : خبرگزاری ایبنا
  • 2 بازدید

برچسب ها

ثبت دیدگاه

انتشار یافته : ۰

دیدگاهها بسته است.

برچسب ها
آسیای مرکزی،روسیه،اوکراین آفریقا،روسیه آمریکا،روسیه،تحریم ارمنستان،باکو،ترکیه،ایران افغانستان،طالبان،قدرت اوراسیا،ایران،تجارت اوکراین،آمریکا،روسیه اوکراین،روسیه،آمریکا،جنگ اوکراین،روسیه،جنگ ایران،آذربایجان ترکیه،زلزله ترکیه،زلزله،امنیت رشت،روسیه،ایران،آستارا روسیه،اعراب،اوکراین روسیه،اوکراین،آمریکا روسیه،ایبورسک روسیه،ایران روسیه،ایران،اتحاد روسیه،ایران،تجارت روسیه،تاجیکستان روسیه،خاورمیانه روسیه،خاورمیانه،آفریقا روسیه،دریای سرخ روسیه،سند،سیاست روسیه،سیاست خارجی غلات،روسیه،اوکراین قزاقستان،ازبکستان قزاقستان،انتخابات قطار، ریل نفت،روسیه،آذربایجان هند،چین،بالون چین،آمریکا چین،آمریکا،بالن چین،اوکراین،جنگ،ر.سیه چین،ایران چین،ایران،اوکراین،روسیه چین،ایران،رئیسی چین،ایران،عربستان چین،ترکیه،روسیه،آسیای مرکزی چین،روسیه چین،روسیه،اوکراین چین،روسیه،ایران چین،هند چین،هژمونی،غرب چین،پاکستان،هند،هسته ای