فرصتی برای احیای ظرفیت تاریخی جلفا در عصر جدید توسعه برونگرای ایران
اکونومیست در شماره اخیر خود به سیاست پولی عجیبی که ترکیه برای حفظ ارزش لیر در پیش گرفته، اشاره کرده است.
اژدهای زرد در ۴دهه گذشته، یک مسیر مشخص برای توسعه اقتصادی را طی کرده است. گام نخست که از ابتدای سال۱۹۸۰ آغاز شد، عبور از نظام برنامهریزی اقتصادی متمرکز و ورود به اقتصاد بازار با اصلاح حقوق مالکیت بود. گام دوم، خصوصیسازی گسترده شرکتهای دولتی بود که در نهایت با موتور نیروی کار ارزان باعث جهش رشد اقتصادی این کشور شد.
سقوط لیر اگرچه در بعد اقتصاد داخلی ترکیه، ضربه سهمگینی بر شهروندان این کشور وارد کرد، اما منجر به صعود توریسم در ترکیه شده و ارزان بودن مقصد در این کشور برای دیگر کشورها، آن را به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در جهان تبدیل کرده است.
چین در حال تقویت توانایی خود در محاصره تایوان است. تایوانی که جغرافیایش آن را در برابر محاصره آسیب پذیر کرده است. چین میتواند با ارسال کشتیها و زیردریاییها برای جلوگیری از ورود یا خروج کشتیها به بنادر تایوان و همچنین از هواپیماهای جنگی و موشک برای تسلط بر آسمان آن استفاده کند. حتی یک محاصره محدود میتواند یکی از شلوغترین مسیرهای تجاری جهان را تهدید کند.
در حال حاضر با توجه به افول مدلهای مرسوم جهانی شدن، نظام بینالملل دستخوش دگرگونیهای پیچیدهای شده است و در کنار آن با توجه به تنشهای ژئوپلیتیکی مرتبط با جنگ روسیه و اوکراین و همچنین احتمالا بیثباتی در صورت وقوع درگیری نظامی در تایوان و به دنبال آن سرد شدن روابط بین چین و ایالات متحده، قزاقستان علاقهمند به یافتن متحدان قوی (هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی-سیاسی) و نسبتا بیطرف در درگیریهای اخیر است که سفرهای توکایف به ترکیه، ایران ، قطر و عربستان در ماههای گذشته در همین راستا تعریف میشود کما اینکه چشمانداز سیاست خارجی قزاقستان تا سال 2030 نیز بر تمرکز بر همکاریهای منطقهای تأکید کرده است.
گروه اقتصاد بینالملل : هفتهنامه اکونومیست در سرمقاله این هفته خود به جنگ اقتصادی که اروپا و متحدانش علیه روسیه به راه انداختند و تبعات آنکه مستقیما متوجه اقتصاد منطقه یورو شده پرداخته است. ۶ماه از حمله روسیه به اوکراین میگذرد؛ در میدان نبرد، جنگ فرسایشی دوشادوش مرگ و ویرانی در جریان است.
بحرانهای به وجود آمده در کشورهای مختلف آسیای مرکزی همه حلقههای یک زنجیر هستند که هدف آنها تضمین جنگ در اوکراین است. هدف سیاست آمریکا در آسیای مرکزی ایجاد جبهه دوم تنش به منظور وادار کردن مسکو به پراکنده کردن نیروهای خود برای حفظ نظم است. این گونه وقایع تمام نشده اند. عملیات ویژه در اوکراین ادامه دارد. بنابراین ایالات متحده به احتمال زیاد مراکز بی ثباتی بیشتری را در آسیای مرکزی ایجاد خواهد کرد. قرقیزستان محتمل ترین هدف چنین حملاتی است.
اگرچه اقتصاد افغانستان پس از به صدر نشستن طالبان کوچک شده است، اما این فقط یک روی سکه است؛ روی دیگر سکه استخراج بیشتر زغال سنگ و دو برابر شدن صادرات آن به پاکستان است. طالبان همچنین در کنترل تجارت و حفظ درآمدها در این حوزه موفق بوده است؛ آنچنانکه درآمدهای گمرکی بهرغم کاهش تجارت به اندازه دولت اشرف غنیاحمدزی است. آمارها نشان میدهد میزان صادرات نیز از ۲/ ۱میلیارد دلار به رقم ۸/ ۱میلیارد دلار رسیده است. برای اولینبار در طول ۲۰سال گذشته سند بودجه ملی بدون کمک خارجی تنظیم شد.