اخبار
دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
رسانهها Archives - صفحه 76 از 174 - ایراس
پویایی مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب خلیج فارس در سایۀ جنگ علیه ایران
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
عدم مشروعیت و عدم شناسایی؛ دو بنبست اساسی فراروی حکومت طالبان
تاریخ افغانستان نشان میدهد که هیچ دولتی بدون حمایت کشورهای منطقه و فرا منطقه در افغانستان پایدار نمانده و هیچ گروه نظامی مخالف دولت کابل بدون حمایت کشورهای منطقه و فرا منطقه بر دولت مستقر در کابل پیروز نشده است. حمایت صریح و آشکار نظام بینالملل از حکومت فعلی افغانستان زمانی میسر میشود که دولت طالبان شناسایی بینالمللی را به دست آورد. اگر حکومت طالبان شناسایی را به دست آورد، آن گاه ادبیات دیپلماتیک و بنگاههای خبری کشورها، مخالفان حکومت طالبان را به عنوان گروههای شورشی یاد خواهند کرد و این تعابیر از جانب دولتهایی که طالبان را به رسمیت بشناسند، مبنای حقوقی پیدا میکند. در غیر این صورت، حتی اگر طالبان با تمام توان نظامی در قلمرو جغرافیایی افغانستان حاکمیت نظامی داشته باشد، مخالفان طالبان در صحنه بینالملل وجاهت سیاسی خود را تقویت خواهند کرد.
چین و ازبکستان: شکل گیری یک مشارکت در جهت توسعه
ازبکستان در حال تقویت مشارکت استراتژیک با چین است تا مشکلات لجستیکی و جغرافیایی خود را مرتفع نماید.
پیامدهای جنگ اوکراین بر همکاری منطقه ای در قفقاز جنوبی
پس از فروپاشی شوروی، منطقه قفقاز جنوبی در دست یابی به یک الگوی همکاری منطقه ای یا یک سازمان منطقه ای ناکام بوده است. «ابتکار قفقاز صلح خواه» (ادوارد شواردنادزه)، «پیمان ثبات برای قفقاز» (سلیمان دمیرل)، «سکوی ثبات و همکاری در قفقاز» (رجب طیب اردوغان) و «قفقاز یکپارچه» (میخائیل ساکاشویلی) از جمله طرح ها و ابتکار عمل های متعددی است که طی سه دهه اخیر مطرح شده است، اما به واسطه اختلافات کشورهای منطقه قفقاز به نتیجه عملی نرسیده است.
دومین جنگ سرد؟
تردیدی وجود ندارد که جنگ روسیه علیه اوکراین، اثرات پایداری بر ساختارهای سیاسی و اقتصادی جهان خواهد گذاشت و ابعاد این تاثیرات تنها با گذشت زمان مشخص خواهد شد. از پیش، به دلیل این جنگ، اختلالها در زنجیرههای تامین شدت پیدا کرده و بر فشارهای تورمی افزوده شده است. اما در ابعاد بزرگتر، به نظر میرسد جهان در آستانه «دومین جنگ سرد» قرار دارد: مشاهده میکنیم که بار دیگر، ایالاتمتحده در حال تلاش برای ایجاد ائتلافی از دموکراسیها برای مقابله با محور روسیه-چین است و بار دیگر، ریسک شروع جنگ هستهای در مرکز توجه سیاست بینالملل قرار گرفته است. همچنین بار دیگر، بلوک بزرگی از کشورهای غیرمتعهد که اکنون «جنوب جهانی» (Global South) نامیده میشوند، وجود دارد که هر دو طرف، یعنی آمریکا و همپیمانان آن از یکسو و چین و روسیه از سوی دیگر، تلاش میکنند آنها را به سوی خود جذب کنند.
داراییهای افغانستان کجاست؟
يك نهاد ناظر امريكايي با عنوان بازرس كل ويژه بازسازي افغانستان (SIGAR) در تازهترين گزارش خود در مورد داراييهاي مفقود شده افغانستان پس از سقوط كابل به دست طالبان، رييسجمهور پيشين افغانستان اشرف غني را از سرقت اين اموال مبري دانسته و ميگويد كه اشرف غني هنگام فرار از افغانستان كمتر از يك ميليون دلار پول از حساب دولتي افغانستان برداشت كرده است، در حالي كه رقم داراييهاي مفقود شده هنگام انتقال قدرت از دولت رسمي افغانستان به گروه شبه نظامي طالبان، دهها ميليون دلار است.
چه فرصتهایی برای بازیگران جدید در آسیای مرکزی وجود دارد؟
کشورهای آسیای مرکزی باید تصمیمات آگاهانه ای اتخاذ کنند تا از سرنوشت سریلانکا جلوگیری نموده و در عین حال از مثلثی که با چین و روسیه در آن قرار دارند خارج شوند. آنها باید ویژگیهای اصلی هر کشور کلیدی را در نظر بگیرند و تصمیمات آگاهانه ای اتخاذ کنند که منجر به تشدید تأثیر بحران روسیه-اوکراین در منطقه نشود و در عین حال تنوع اقتصاد آنها را تضمین کند.
سوآپ گازی ۲ برابر میشود
ایران و جمهوریآذربایجان در جریان سفر وزیر نفت به باکو، تفاهمنامهای امضا کردند که حجم سوآپ گازی ترکمنستان به جمهوریآذربایجان از طریق خاک ایران را تا ۲ برابر افزایش میدهد. این تفاهمنامه پس از مذاکرات اوجی با معاون نخستوزیر، وزیر انرژی و وزیر اقتصاد جمهوریآذربایجان به امضا رسید و میتواند حجم سوآپ گازی از طریق ایران را به ۴میلیارد مترمکعب برساند.
چرا ناآرامیها در بدخشان تاجیکستان بالا گرفته است؟
درگیری فعال بین ساکنان بدخشان کوهستانی و دوشنبه در سال 2012 که مقامهای مرکزی یک عملیات ویژه را در این ولسوالی ترتیب دادند و در نتیجه آن 23 غیرنظامی کشته شدند آغاز شد. شش سال بعد، به بهانه مبارزه با مافیای مواد مخدر، رهبران غیررسمی بدخشان کوهستانی نابود شدند. در سال 2020، یک عملیات ویژه دیگر با درگیری جدید با مردم محلی پایان یافت. با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند که این تنها یکی از دلایل برای اعتراضها است. علل واقعی درگیری در مشکلات اجتماعی-اقتصادی بویژه سطح بالای بیکاری و انتصاب مردم دوشنبه در پستهای کلیدی بدخشان کوهستانی نهفته شده است.
