دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
برخلاف «فعالان حقوق بشر» که تلاشهای آنها بارها با شکست مواجه شده است، فی الحال ملیگرایان قزاق میتوانند به خطرناکترین نیروی مخالف دولت تبدیل شوند. این جنبش اجتماعی میتواند در بین طبقه فقیر و متوسط و کم سواد و تحصیل کرده قزاقستان طرفدار داشته باشد که روسیه را سرچشمه همه مشکلات کشور خود می داند. اکنون، در پس زمینه سیاست تهاجمی روسیه، این ایده میتواند طرفداران بیشتری پیدا کند که مملو از آثار فاجعه بار خواهد بود که تنها یکی از آثار آن در کوتاه مدت تقویت شکاف قومی بین قزاق ها و روس تبارهای ساکن در قزاقستان باشد. این بدان معناست که توکایف اگر نمیخواهد در آینده شاهد تجربه گرجستان یا اوکراین در قزاقستان باشد نباید چشم خود را بر تلاشهای فزاینده برای بیاعتبار کردن دولت و برانگیختن نفرت علیه روسیه در قزاقستان ببندد.
تحلیلگر مسائل بین الملل گفت: روسیه به همراه آلمان، انگلیس، فرانسه و حتی چین در برجام نقش تعیین کننده ندارند و طرف اصلی برجام ایران و آمریکا هستند. اما روسیه میتواند نقش تسهیلگر داشته باشد.
بوريس جانسون نخستوزير بريتانيا و ينس استولتنبرگ دبيركل ناتو به متحدان غربي خود هشدار دادهاند كه براي طولاني شدن جنگ در اوكراين آماده باشند؛ هشداري كه از وجود دو دستگي در ميان غربيها خبر ميدهد و ثابت ميكند ميان كشورهايي كه عملا پيروزي روسيه در شرق اوكراين را پذيرفتهاند و براي كاهش تبعات جنگ خواهان مذاكرات سريع صلح هستند با كشورهايي كه تداوم حمايت نظامي از اوكراين و فرسايشي كردن جنگ براي آسيب زدن به روسيه را دنبال ميكنند، اختلافات قابل توجهي وجود دارد.
روابط ایران و ترکیه در سالهای اخیر فراز و فرود بسیاری بر خود دیده است؛ هر چند دو کشور همسایه تلاش دارند ظاهر امر را حفظ کنند اما در یکی دو سال گذشته حوزههای تنش بین آنها شدت بیشتری گرفته است. شاید مهمترین دلیل این امر به مطالبه این دو قدرت منطقهای برای هژمون شدن بازگردد؛همچنین دو کشور با هدف فزونی قدرتشاندرصدد افزایش نفوذ و نقشآفرینی در کشورهای دیگر برآمدهاند.
امنیت آبی شرق ایران در پیوند با رود هیرمند/هلمند است. این رود کارکرد بیهمتایی در کشاورزی، تأمین آب تالاب هامون و فراهمسازی آب آشامیدنی برای بخشی از جمعیت شرق ایران دارد. موقعیت بالادستی افغانستان در حوضه آبریز هلمند موقعیت هیدروهژمونیکی به آن بخشیده که کد ژئوپولیتیک سیاست خارجی افغانستان در پیوند با ایران است. از سوی دیگر موقعیت محصور در خشکی و وابستگی افغانستان به ایران از جمله حضور چند میلیون مهاجر، شبکه راه آهن هرات -خواف و بندر چابهار، افغانستان را در موقعیت پاییندستی ژئوپولیتیک قرار داده است که در آینده نیز این پایین دست بودن در حوزه ترانزیت تشدید خواهد شد . بر این اساس، ایران مکمل ژئوپولیتیک افغانستان و افغانستان مکمل هیدروپولیتیک ایران است و گریزی هم از این همتکمیلی نیست. منافع و امنیت دو کشور به شدت در همتنیده است.
بيش از سه دهه از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي و استقلال جمهوري ارمنستان ميگذرد و ايران و ارمنستان در آستانه سي سالگي برقراري روابط ديپلماتيك هستند. ارمنستان تنها همسايه مسيحي ايران محسوب ميشود كه پيوندهاي بسيار كهن تاريخي و فرهنگي با ايران و حضور هموطنان ارمني در داخل ايران ويژگي خاصي به آن بخشيده است.
«سفر خلوصی آکار»، وزیر دفاع ترکیه به امارات با این عنوان که بعد از 15سال یک مقام نظامی در سطح وزیر از ترکیه به ابوظبی سفر کرده است، باردیگر پرونده بهبود روابط طرفین را مورد توجه قرار داد.
قزاقستان خلأ اوکراین و روسیه در تامین غلات را پر میکند