حمله به پایگاه ابوالظهور؛ آزمون اراده ترکیه در شمال سوریه
همکاری راهبردی ایراس و انتشارات علمی و فرهنگی برای توسعه فعالیتهای پژوهشی و نشر
واکاوی توسعه صنعت انرژی روسیه تحت تحریمهای غرب
بازگشت شیخ حسینه و آزمون نظم سیاسی جدید بنگلادش
گزارش نشست سمپوزیوم بینالمللی “آموزههای ابنسینا در دنیای امروز”
گروه پژوهشی مسائل جهان
بدون شک، سال 2022 بهعنوان یکی از مهمترین سالهای توسعه روابط بینالملل در قرن بیست و یکم در تاریخ ثبت خواهد شد. درگیری کنونی بین روسیه و اوکراین، که روابط بین کشورها را تحت تاثیر خود قرار داده است، پویایی مثبت در توسعه روابط بین اسرائیل و ترکیه نشان از ادامه این روند است. بر همین اساس پس از گفتوگوهای متعدد، ترکیه و اسرائیل به این توافق دست یافتند که روابط دیپلماتیک خود را بهطور کامل بازگردانند و پس از بهبود تدریجی روابط، سفرای خود را به کشورهای یکدیگر بازگردانند. این توافق پس از گفتگوی یائیر لاپید، نخستوزیر اسرائیل و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه صورت گرفت. این مهم چهار سال پسازآن صورت میگیرد که دو دولت سفرای خود را به دلیل کشتار 60 فلسطینی توسط نیروهای اسرائیلی در جریان تظاهرات در مرز غزه علیه باز شدن سفارت ایالاتمتحده در بیتالمقدس، اخراج کردند.
در هر بحرانی همیشه یک نفر میبرد و حالا در مورد حمله روسیه به اوکراین, آن شخص نارندرا مودی نخست وزیر هند است. مودی با امتناع از محکوم کردن مسکو و نپیوستن به تحریم های غرب توانست چهره جهانی هند را برجسته کند. هر یک از قدرت های بزرگ مثل ایالات متحده، روسیه و چین به بخاطر منافع استراتژیک خود هند را مورد لطف زیاد قرار میدهند. مودی و دولت هندو-ناسیونالیستی آن قطعا از در کانون توجه بودن لذت میبرد و سعی دارد آن را حفظ کند و هدف محتملش این است که نقش ابرقدرتی مستقل را برای هند ایجاد و انتقال به یک نظام بینالمللی چندقطبی را تسریع کند و نهایتا جایگاه جدید خود را در شورای امنیت سازمان ملل متحد تقویت کند.
تلویزیون و شبکههای اجتماعی روس زبان هم این روزها مانند دیگر رسانههای بینالمللی به طور دائمی به موضوع درگذشت غمانگیز مهسا امینی پرداختهاند. دیدگاههای مختلفی در این باره در بین روسها وجود دارد و البته عمدتا به دلیل سیاق فرهنگی خودشان، نگاه مثبتی به بحث حجاب اجباری ندارند.
بازگشت مناطق پیرامونی منطقه قرهباغ کوهستانی یعنی فیضولی، جِبرائیل، زَنگیلان، قُبادلی، آقدام، لاچین و کَلبیجَر و نیز شهر استراتژیک شوشی (شوشا) به حاکمیت جمهوری آذربایجان در جریان جنگ 44 روزه قرهباغ (27 سپتامبر تا 10 نوامبر 2020 میلادی)، موجب شد بزرگترین ناکامی سیاسی و نظامی ارمنستان رقم بخورد و در نقطه مقابل، جمهوری آذربایجان به عنوان پیروز این جنگ از اعتماد به نفس قابل توجهی برخوردار شود. پیروزی سیاسی و نظامی جمهوری آذربایجان در جنگ دوم قرهباغ که با حمایت سیاسی، اطلاعاتی و نظامی ترکیه، پاکستان و رژیم اسرائیل و البته عدم حمایت موثر فدراسیون روسیه از متحد سنتی (ارمنستان) بدست آمد، آرایش سیاسی و موازنه قوا در منطقه قفقاز را پس از سه دهه به کلی تغییر داد و باعث محور جمهوری آذربایجان- ترکیه دست بالا را در سطح منطقه پیدا کند.
قرارداد آبی بین ایران و افغانستان در مورد هیرمند در سال 1351 تنها سند رسمی آبی در مورد رودخانههای مشترک ایران در مرزهای شرقی با همسایگان میباشد، اما متاسفانه بنا به علل مشهود و متعدد از سوی کشور افغانستان نادیده گرفته شده است و باعث بحرانهای انسانی و زیست محیطی عدیده ای در منطقه سیستان در سده اخیر پس از تشکیل کشور افغانستان شده است.
نوشتهی پیش رو به بررسی نتایج اقتصادی و سیاسی عضویت احتمالی ایران در گروه بریکس میپردازد. برای این هدف، ابتدا گروه بریکس، کارکردهای آن و امکان فراهم آمدن ساختاری برای دلارزدایی در گروه بریکس بررسی میشود. سپس پیامدهای عضویت ایران در گروه بریکس مورد بررسی قرار میگیرد.
با گذشت دو سال از فرجام متزلزل جنگ سال 2020 میلادی، میان جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان، کماکان از جانب بسیاری از متخصصان و پژوهشگران حوزهی قفقاز و آناتولی، بازتولیدی درگیری و جنگهای جدید میان این دو کشور قفقاز جنوبی، در مدتزمانی کوتاه به کرار اشاره میشد. اکنون با نگاهی ریشهای به تحولات اخیر و شرایط ناپایدار در قفقاز جنوبی و مسئله بازتولیدی آتش جنگ در روزهای گذشته در این منطقه قفقازی، ما میتوانیم پازلهای مشخصی را در ارائه بهتر تحلیلمان کنار یکدیگر قرار داده و با توجه به عوامل مهمی چون تغییر نظمهای بینالمللی و تغییر شکلگیری اقطاب جهانی؛ مسئله تقویت پارادایم شیفتِ هرج و مرج سازی الگوی نزاعهای خاورمیانهای به حوزهی قفقاز جنوبی و تقابل اتحادهای منطقهای و فرامنطقهای در این منطقه مهم استراتژیک را با نگاهی بر سیاستهای روسیه و ایران در مقابل این تحولات قفقازی، مورد مداقه قرار خواهیم داد.
رودخانه ارس، رودخانهای دائمی و فرامرزی است که بین 4 کشور ایران، ترکیه، جمهوری آذربایجان و ارمنستان در جریان است. به تبع فرامرزی بودن این رودخانه، حوضه آبریز ارس نیز بخشهایی از سرزمینهای 4 کشور یادشده را دربرمیگیرد. البته رودخانه ارس در گذشته عموماً به عنوان رودخانهای داخلی برای ایران محسوب میشده است. بعدها با تأسیس امپراتوری عثمانی، گسترش آن به سمت شرق و قراردادهای مرزی که با ایران از دوره صفویان به بعد به امضا رسانید، ارس تبدیل به رودخانهای مشترک بین ایران و عثمانی گردید. نکته مهم اینجاست که با امضای این توافقهای مرزی و اینکه ایران حدود حاکمیت عثمانیها را به رسمیت شناخت، عمده سرشاخهها و سرچشمههای ارس در خاک عثمانی قرار گرفتند و سرزمینهای ایرانی قفقاز و آذربایجان به عنوان مناطق پاییندستی این رودخانه فرامرزی تلقی شدند.