سیاست خارجی ارمنستان پس از ۳۵ سال استقلال؛ روسیه، غرب و جایگاه ایران در راهبرد جدید ایروان
“سپر آشیل“ و چشمانداز تنش زدایی در روابط ترکیه و یونان؛ تقویت بازدارندگی یا تعمیق شکاف؟
دلارزدایی در بریکس؛ گامهای کوچک برای تغییر یک نظم بزرگ
شخصیت؛ آثار و مبانی اندیشگی الکساندر دوگین: از متافیزیک سیاسی تا استراتژیهای نئواوراسیاگرا
بازآفرینی «کارتاز»: قمار هرمز و ظهور «مونتروی خلیج فارس»
بریکس ۲۰۲۶؛ ملاحظات چین و پیامدهای آن برای ایران
رهبران بیش از دوازده کشور آفریقایی هفته گذشته در اجلاس سران مشارکت ترکیه و آفریقا در استانبول شرکت کردند که نشان دهنده نفوذ رو به رشد آنکارا در این قاره است. در میان حاضران، مکی سال، رئیس جمهور سنگال که رئیس آینده اتحادیه آفریقا است حضور داشت. نانا آکوفو آدودو، رئیس جمهور غنا که در حال حاضر رئیس جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا است و امرسون منانگاگوا، رئیس جمهور زیمبابوه نیز در این نشست حضور داشتند.
پس از سالها سوء مدیریت یک رئیس جمهور مستبد، اقتصاد ترکیه در حال تلو تلو خوردن است. بدون رهبری جدید یا اصلاح مسیری که شامل یک سیاست پولی سختتر باشد، چشمانداز اقتصادی خانوارهای ترکیه همچنان تیرهتر خواهد شد و نادیده گرفتن تأثیر آن بر ثبات این کشور غیرممکن میشود.
پس از یک هفته بیسابقه برای پول ملی ترکیه که در آن لیر بیش از ۳۴ درصد از در مقابل دلار آمریکا تقویت شد، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه به مردم وعده داد که تا تابستان شاهد برقراری فضای متفاوتی خواهند داد بود؛ اظهارنظری که به گمانهزنیهای تازه در مورد گام بعدی او در عرصه سیاسی و اقتصادی ترکیه دامن زده است.
این مدل اکنون در روسیه جاری است ولی ماهیت تحزب و فعالیت های سیاسی ترکیه در معنای مورد نظر غربی ها دموکراتیک تر از روسیه است، از این رو دستاوردهای اقتدارگرایی که ولادیمیر پوتین به دنبال بحران های داخلی در فدراسیون روسیه به راحتی کسب کرد و سال هاست در سایه نتایج مثبت این اقتدارگرایی، شخصیت محبوب روس ها محسوب می شود، برای اردوغان به آسانی حاصل نمی شود و از این رو می توان گفت: سیاست ورزی در ترکیه امری به مراتب دشوارتر از روسیه و حتی ایران است.
سؤالی که اینجا مطرح میشود این است که چه کاری میتوان انجام داد تا همگرایی ترک جایگزین همگرایی اوراسیا نشود. باید برای متحدان و شرکا خطوط قرمز تعیین شود. مسکو هیچ مخالفتی با نزدیک شدن فرهنگی اقوام ترک ندارد. اما حوزههایی وجود دارند که نباید اجازه ورود بیگانگان را به آنها داد. آمریکاییها متحدان ناتو را از خرید تسلیحات از کشورهای دیگر منع میکنند. چرا قرقیزستان به خود اجازه خرید بیرقدارها را میدهد؟
توسعه حمل و نقل (گسترش حمل و نقل هوایی و جاده ای و همکاری در تقویت حمل و نقل دریایی از طریق خزر)، همکاری نزدیک تر در حوزه انرژی و انتقال آن به بازارهای بین المللی، همکاری در مسائل افغانستان، همکاری در بخش های اقتصادی و سرمایه گذاری، تسهیل تجارت دوجانبه، گسترش همکاری های فرهنگی و دانشگاهی و هماهنگی در موضوعات سیاسی بین المللی و منطقه ای، جهت ها و محورهای اصلی توسعه مناسبات ترکیه و ترکمنستان را تشکیل می دهد. با وجود این و علی رغم پیشران های فرهنگی، تاریخی، زبانی و نژادی همگرایی ترکی – ترکمنی (به ویژه در مناسبات چندجانبه)، به نظر میرسد نگاه عشق آباد نسبت به تنظیم دور جدید روابط خود با آنکارا، بیشتر کارکردی و فنی است، تا فرهنگی و سیاسی.
تلاش امارات و ترکیه برای عادی سازی روابط خود با یکدیگر پس از گذشت چند سال از تیرگی و سردی روابط سخت توجه ناظران و تحلیلگران امور منطقه را به خود مشغول کرده است.
سید قاسم ذاکری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بدون تردید هزینه های سنگینی که ترکیه مجبور به پرداختن آنها شده است ناشی از استقلال طلبی است. با وجود دلخوری های زیادی که در ایران بخاطر رفتارها و عملکردهای آقای اردوغان و حزب متبوع وی مخصوصا در سوریه بوجود آمده است ولی جمهوری اسلامی ایران در فتنه کودتای آمریکائی علیه دولت منتخب ترکیه در سال ۲۰۱۶ با قدرت در کنار ترکیه ایستاد. هر چند تجربه ثابت کرده که به هیچ وجه نمی توان اعتماد کاملی به جریان های اخوانی نظیر حزب عدالت و توسعه داشت ولی بنا به دلائل ذیل لازم است ایران در مناقشات آتی ترکیه با غرب، فارغ از اینکه چه کسانی بر ترکیه حکومت کنند حتما با قدرت و قوت در کنار ترکیه باقی بماند.