گزارش نشست
مروری بر مهمترین محورهای سخنرانی رئیس جمهور روسیه در اجلاس اقتصادی سنپترزبورگ (SPIEF 2026)
تنشهای سیاسی داخلی جدید در ترکیه
«مسیر ترامپ» در ارمنستان شکاف میان واشنگتن، تهران و مسکو را عمیقتر میکند
رقابت کمپینهای انتخاباتی در ارمنستان (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶)
تلاش ارمنستان برای پایان بخشیدن به انحصار روسیه بر زیرساختهای راه آهن
سخنرانی دکتر مهدی سنایی در مجمع اقتصادی بینالمللی سنپترزبورگنشست «۳+۳ مرتبط با قفقاز: چالشهای مشترک و مشارکت راهبردی» ـ ژوئن ۲۰۲۶
وجود اجماع بین روسیه و چین بر سر موضوع حضورشان در منطقه، باعث شده که برخی کارشناسان در مورد تشکیل محور "روسیه - چین - آسیای مرکزی" صحبت کنند. خواه این محور مشروع (قانونی) باشد یا نباشد، در هر صورت، کل مجموعه ارتباطات متقابل اخیر بین آسیای مرکزی، چین و روسیه روندی را شکل می دهد که در صورت توسعه آن، فرصتهای کمی برای استفاده سایر قدرتها از این منطقه علیه منافع چین و روسیه باقی خواهد ماند.
راست گفته اند بزرگان دوراندیش ما؛ اگر کنار هم بنشینیم و چای بنوشیم و گفتگو کنیم و برای حل مشکلات مان با همدیگر چاره جویی کنیم، جنگ نمی شود!
دریای خزر دارای خطوط ساحلی در پنج کشور آذربایجان، ایران، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان است. از میان این بخشها، بخش قزاقستان کم عمقترین بخش است، و این همان چیزی است که مقامات آنجا را بر آن داشته تا اول از همه زنگ خطر را به صدا درآورند.
رهبر کهنه کار ترکیه مسکو را به خوبی میشناسد و کرملین برنامه او را درک میکند. اما این بار چگونه بازی خواهد کرد؟
روابط تهران و تاشکند در طول سالهای اخیر روند رو به رشدی را تجربه کرده است. با این حال مبادلات تجاری کمتر از یک میلیارد دلار و فقدان وابستگیهای استراتژیک متقابل کماکان میتواند زمینههای ناپایداری در این روند را فراهم آورد. از این منظر زیرساختهای نرمافزاری همچون موافقتنامههای تجارت ترجیحی، توافقها در زمینه مبادله اطلاعات گمرکی، انتقال الکترونیکی دادههای تجاری و اقتصادی، انتقال پول، موافقتنامههای ترانزیتی و مواردی از این دست میتواند به ثبیت این روندها منجر شود. دولتها نیز با تمرکز بر پروژههای بزرگ و توسعه نظاممند تعاملات در برخی حوزههای خاص بهنحوی که نقشهای مکملِ غیرقابل جایگزین برای تهران و تاشکند تعریف شود، میتوانند این وابستگی متقابل ژئواکونومیکی را ایجاد کرده و زمینهساز تثبیت روندهای توسعهای در مبادلات اقتصادی و تجاری دوجانبه شوند.
ایران احتمالا به مقصد جدیدی برای جنگندههای روسی در محیط ژئوپلیتیک جدید ایجاد شده به علت جنگ اوکراین تبدیل میشود و این امر تاکیدی است بر روابط نظامی رو به رشد بین دو کشور.
نظریه سیستمی در مطالعات سیاسی، نهاد قدرت را به مثابه یک سیستم پویا و زنده تلقی میکند و بر این باور است که اگر نهاد قدرت، نتواند خود را با محیط پیرامون سازگار کند، بقا و دوام آن مورد تردید و تهدید جدی قرار خواهد گرفت. کشورهای منطقه در تلاش هستند به حکومت طالبان تفهیم کنند که حضور و مشارکت افغانستان در «نظم منطقهای»، «شبکه اقتصاد منطقهای» و «طرحهای کلان منطقهای» نیازمند آن است که این حکومت در بعد سیاسی از ماهیت یک گروه نظامی فاصله گیرد و به یک دولت با ماهیت مسئولیتپذیر تغییر نقش دهد. کشورهای منطقه از حکومت طالبان انتظار دارند در مسائل معمول رویکرد تخصصگرایانه در پیش گیرد تا همه امور تحتالشعاع رویکرد و بازتاب سیاسی قرار نگیرد. پیشنهاد ایران برای بررسی وضعیت حقابه رود هیرمند توسط یک تیم فنی مشترک تلاشی برای عدم وارد کردن این موضوع به فاز و تفسیر سیاسی است اما علیالظاهر حکومت طالبان همانند دولت سابق افغانستان، تحت تأثیر هیجانهای عمومی، این موضوع تخصصی و غیر سیاسی را بدون دلیل، حیثیتی و سیاسی میسازد.
چالشهای ژئوپلیتیکی فعلی در فضای اوراسیا به یکپارچگی سازمان پیمان امنیت جمعی آسیب می رسانند. در حال حاضر درگیری نظامی در اوکراین؛ درگیری نظامی بین ارمنستان و آذربایجان؛ درگیری مرزی بین تاجیکستان و قرقیزستان که اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی هستند، روحیات اعتراضی در قزاقستان و اختلاف منافع منطقهای در رابطه با افغانستان، جدیترین چالشهای اوراسیا هستند. این چالشها بذر تفرقه را در سازمان پیمان امنیت جمعی پاشیده و روابط درون سازمان را پیچیدهتر میکنند.