دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
روشن است که ترکها و صهیونیستها با موقعیتی که به دست آوردهاند و جای پایی که محکم کردهاند همراه با عطش آذریها، مجدانه به دنبال گسترش نفوذ خود بوده و قفقاز را به یک مزاحمت فعال دائمی و خطرناک ژئواستراتژیکی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل میکنند.
تا زمانی که روسیه و چین قدرت های سیاسی و اقتصادی مسلط منطقه باقی بمانند، آسیای مرکزی (هارتلند) هدف تهدید، تطمیع و انقلاب های رنگی آمریکا و اتحادیه اروپا خواهد بود.
تایج جنگ 24 ساعته برای جمهوری آذربایجان رضایت بخش بود؛ به طوری که متأثر از آن و اعلام آتش بس، رهبران قره باغ کوهستانی در شهر یولاخ پای میز مذاکره نشستند و تقریباً با تمامی درخواستها و پیشنهادات جمهوری آذربایجان موافقت کردند.
چالش اصلی ترکیه در عراق بیش از اقلیم کردستان با دولت مستقر در بغداد است. موضوع اول به مواجهه با پ.ک.ک برمیگرد. ترکیه این گروه را تهدیدی برای خود قلمداد و به عنوان یک گروه تروریستی شناسایی کرده و به طور پیوسته در حال نبرد با آن است.
تنشهای مرزی موضوع جدیدی در روابط تاجیکستان و قرقیزستان نیست و در عین حال در بسیاری از تنشهای مرزی و درگیریهای نظامی ارادههای سیاسی کلان وجود نداشته است. در اغلب این درگیریها، تنشهای میان ساکنان بومی یا اشتباهات فردی نیروهای مرزبانی، منجر به شعلهور شدن درگیریهای گستردهتری شده است. بااینحال با وجود حساسیتهای شدید دو کشور و برگزاری کمیسیونهای مشترک منظم و پرشمار، درگیریهای اخیر که پیش از مرزها از پایتختهای دو کشور آغاز شده، نگرانیهای زیادی را در خصوص محرکهها و سناریوهای محتمل به وجود آورده است.
با امضای توافق صلح بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان و پایبندی طرفین به آن، قدرتهای منطقه و فرامنطقه دلیلی برای حضور در قفقاز جنوبی و آتشافروزی در این منطقه در راستای بیشینهسازی منافع خود نخواهند داشت، تهران نیز خواهد توانست با توجه به امنیت حاکم شده بر منطقه، با هردو جمهوری قفقازی همسایه خود، روابط پایداری را برقرار سازد.
به نظر میرسد در چند سال اخیر هیمنه روسیه در قفقاز با چالش اساسی مواجه شده است.