فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
با توجه به تغییر معادلات بزرگ امنیتی، سیاسی و استراتژیک در سطح منطقه و جهان و نیاز مبرم ایالات متحده مبنی بر حضور در منطقه و هراس از تشکیل یک اژدهای ضد غربی- آمریکایی نیاز جدی به یک شریک استراتژیک در منطقه دارد؛ شریکی که در کنار کارآیی، ظرفیت مدیریت مسائل بزرگ را در منطقه داشته باشد. این شریک به جز پاکستان کشوری دیگری نمیتواند باشد.
جنگ اخیر میان نیروهای تاجیکستان و قرقیزستان در برخی مرزهای مشترک اگرچه کمتر از 24 ساعت به طول انجامید و دو کشور در فاصله کوتاهی به یک توافق آتش بس دست یافتند، اما مانع از نگرانی بازیگران مختلف منطقهای و فرامنطقهای در آسیای مرکزی نشد.
از حدود 2 سال گذشته و به ویژه پس از حواشی مربوط به دیدار امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان با سورانبای جینبیکاف، رئیسجمهور سابق قرقیزستان در منطقه آقسای در جولای 2019 که با درگیریهای ساکنین محلی پیرامون نصب پرچم دو کشور و بر جای گذاردن یک کشته و چند زخمی همراه شد، این شهر تاجیکِ محصور در جغرافیای قرقیزستان به عنوان نقطه کانونی بخشی از مناقشات مرزی مطرح شد.
تصمیم آمریکا به خروج از افغانستان تصمیمی سیاسی بود که به نظر میرسد لزوماً همنظری کامل بخشهای نظامی و امنیتی اداره آمریکا را به همراه نداشت، اما همانگونه که توافق دوحه بین آمریکا و طالبان از نظر هر دو قابل بازگشت نیست، بازگشت از این تصمیم نیز توسط آمریکا قابل تصور نمیباشد.
«یک روز موقعی که شاه عباس از ایوان خانه مشغول تماشای رودخانه بود اجازه داد سر بریده اسرا را پیش او آورند و سپس از همین ایوان، فرمان آزادی ازبک ها را صادر کرد ولی به آنها هنوز اجازه نداده است به موطن خود برگردند . شاه اظهار کرده بود اگر این عده را دستور […]
«هنگامیکه ولی محمدخان بر سریر سلطنت ماوراءالنهر و ترکستان جلوس کرد برادرزادههای خود امامقلی سلطان و ندر محمدخان فرزندان دینمحمدخان را به ترتیب به حکومت سمرقند و ولایات واقع در جنوب رودخانه جیحون منصوب نمود ولی مدتی نگذشت که آثار خلاف بین آنها ظاهر شده و پس از مدتی جنگ و کشمکش ولی محمدخان از […]
همزمان با قیام شاه اسماعیل صفوی در ایران، محمد شاهبخت خان شیبانی، معروف به شیبک خان که از نوادگان چنگیزخان و مردی بسیار بیرحم و جسور و متعصب بود در ترکستان علم استقلال برافراشت. شیبک خان توانست تا سال ۱۵۰۸م سرتاسر ترکستان و ماوراء النهر را با قسمت بزرگی از افغانستان و شمال خراسان و استرآباد متصرف شود و از غرب و جنوب با قلمرو سلطنت شاه اسماعیل همسایه گردد. شیبك خان در مذهب تسنن بسیار متعصب بود و پیروان مذهب شیعه را دشمن می دانست به همین سبب با شاه اسماعیل از در کینه توزی و دشمنی در آمد و در سال ۱۵۰۹ سپاه عظیمی از راه کویر به کرمان فرستاد و آن ایالت را غارت کرد و جمعی از مردم بی گناه را هلاك نمود.
خروج قریبالوقوع نیروهای امریکایی از افغانستان و همچنین احتمال قدرت گرفتن گروه طالبان، تمام کشورهای منطقه و فرامنطقه را به این امر واداشته است تا روابط خود را با گروه طالبان بیش از گذشته نزدیکتر سازند.