نشست آنکارا تجلی یک گذار بزرگ در نظم امنیتی جهانی است
تحولات سیاست خارجی ترکیه در هزاره جدید پرسشهای متنوعی را در رابطه با تبیین کم و کیف «تغییر محوری» و «چرخش ژئوپلیتیکی» در جهتگیریهای بینالمللی این قدرت نوظهور منطقهای پیشروی ما می گذارد و فهم ایدههای آلترناتیو ژئوپلیتیکی ترکیه را به نحوی پروبلماتیک جلوه می دهد.
الکساندر شرین معاون اول رئیس کمیته امور دفاعی دوما به گازیتا می گوید: «از لحظه ای که آذربایجان به همراه ارتش ترکیه علیه یک عضو سازمان پیمان امنیت جمعی جنگید، می توان باکو را به عنوان یک عضو ناتو در نظر گرفت. از نظر حقوقی، تنها مسئله زمان است که عضویت آذربایجان در ناتو را به طور رسمی تایید خواهد کرد.»
اردوغان در حالی در نشست خبری با علی اف در شهر شوشا، از راه اندازی پلتفرم ۶ جانبه ترانزیت منطقه قفقاز با حضور ایران سخن می گوید که به نظر می رسد ایران دست برتر را در این حوزه داشته باشد.
نظام سیاسی ترکیه که در سال 1950، از یک نظام سیاسی تک حزبی به یک نظام پارلمانی چند حزبی تغییر یافته بود و طبق قانون اساسی 1961، این نظم سیاسی به مکانیزمهای نظارت و کنترل مجهز شده بود؛ در سال 2017، با برگزاری رفراندم قانون اساسی از پارلمانی به ریاستی تغییر یافت و در تاریخ 24 ژوئن 2018 با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری رسمیت یافت. روندی که اساساً خوشایند رهبران احزاب سیاسی راستگرایی است که متکی به آراء بالای 60 درصدی جامعه محافظه کار و اسلامگرای ترکیه هستند. سلیمان دمیرل، تورگوت اوزال و رجب طیب اردوغان نمونه بارز این طیف از رهبران هستند.
ايران، تركيه و روسيه در حال شكلدادن مدل جديدي از روابط چندجانبه هستند. اين سه كشور كه درگير ائتلافهاي رسمي نيستند، سعي دارند ثابت كنند كه ميتوان نفوذ غرب را محدود كرد و در عين حال منافع يكديگر را نيز تهديد نكرد. اين تركيب منافع مرتبط و متناقض كه مدل اوراسيايي روابط چندجانبه را ميسازد، يكي از نتايج تغييرات نظم جهاني است.
«رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه ۲۵ خردادماه به دعوت «الهام علیاف» رئیس جمهور آذربایجان وارد باکو و از آنجا به همراه علیاف از شهر «شوشا» در منطقه قرهباغ کوهستانی که بعد از ۲۸ سال از اشغال جمهوری ارمنستان خارج شد، بازدید کرد. رؤسای جمهور دو کشور در این سفر بیانیهای مشترک را به امضا رساندند که به بیانیه شوشا معروف شده است. سفیر پیشین ایران در باکو، در تشریح بیانیه مشترک رؤسای جمهور ترکیه و آذربایجان در شهر شوشا گفت: باید مراقب تحرکات ترکیه و روسیه در شمال ارس باشیم و ابعاد دقیق امنیتی، سیاسی و اقتصادی این تحرکات را مورد توجه قرار دهیم.
دبیر انجمن صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی اظهار داشت: فشارهای سیاسی وارد میشود که پروژههای افغانستان به ایرانیها نرسد. این فشار هم از طریق صندوق و بانک توسعه اسلامی و هم از طریق دولتها وارد میشود. معتقد هستند که اگر منابع بانک توسعه اسلامی به بخشی اختصاص پیدا میکند، ایرانیها نباید در آن حضور داشته باشند. مشخصا این فشارها از طرف دولت عربستان است.
پنتاگون روز دوشنبه گفت ترکیه نقش اصلی را در تامین امنیت فرودگاه بینالمللی کابل پذیرفته است اما هنوز کارهای زیادی باقی مانده است.