گزارش نشست
مروری بر مهمترین محورهای سخنرانی رئیس جمهور روسیه در اجلاس اقتصادی سنپترزبورگ (SPIEF 2026)
تنشهای سیاسی داخلی جدید در ترکیه
«مسیر ترامپ» در ارمنستان شکاف میان واشنگتن، تهران و مسکو را عمیقتر میکند
رقابت کمپینهای انتخاباتی در ارمنستان (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶)
تلاش ارمنستان برای پایان بخشیدن به انحصار روسیه بر زیرساختهای راه آهن
از نگاه تهران، هر دو ابتکار اهدافی را دنبال میکنند که فراتر از ایجاد صرف یک مسیر حملونقل و ترانزیت میان سرزمین اصلی جمهوری آذربایجان و نخجوان از طریق خاک ارمنستان در مجاورت مرز ایران است.
در بحران اقتصادی سال 2008، چین به نوعی پیشنهاد دلارزدایی از اقتصاد را مطرح کرد که با واکنش سرد کشورها مواجه شد. اما اکنون و به ویژه پس از جنگ اوکراین و اعمال تحریمهای اقتصادی علیه مسکو، بیشتر کشورها متمایل به این رویکرد شدهاند، بطوریکه در ماههای اخیر شاهد انواع توافقنامههای دوجانبه و چندجانبه حتی از سوی متحدان واشنگتن مانند عربستان بودهایم. در واقع میتوان این توافقنامهها و حتی برخی اظهارات را به عنوان نشانههای نخستین در مسیر کاهش وزن دلار دانست.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس حقوق بین الملل بابیان اینکه باکو تلاش دارد از روسیه درتحولات قفقاز اعتبارزدایی کند، به مذاکرات ارمنستان و جمهوری آذربایجان در آمریکا اشاره کرد وگفت: واشنگتن برای جبران عقب افتادگی دیپلماتیک خود درجریان جنگ دوم قرهباغ، تلاش دارد مکانیسم جایگزینی به جای مکانیسم روسی ایجاد کند و تحولات را به سمتی سوق دهد که مغایر منافع ایران و روسیه باشد.
دلارزدایی تدریجی تجارت مدتهاست که در دستور کار اتحادیه اقتصادی اوراسیا به رهبری روسیه بوده است، که ارمنستان در سال 2013 به آن ملحق شد، اما تحریمها علیه مسکو به دلیل جنگ اوکراین به تغییر فوری کمک کرد.
رسانههای ایرانی اخیرا گمانهزنی کردهاند که تهران ممکن است در صورت وقوع جنگ دیگری در قرهباغ کوهستانی به ایروان کمک نظامی کند. مقامات ایرانی همچنین اعلام کردهاند که ارمنستان یکی از کشورهایی است که به خرید پهپادهای نظامی علاقه نشان داده است. به گفته ندیمی: «هرگونه کمک نظامی ایران به ارمنستان مشخصا ارسال پیامی روشن به آذربایجان و ترکیه خواهد بود. من فکر نمیکنم ایران مقدار قابلتوجهی تسلیحات را منتقل کند.» ندیمی پیشبینی میکند که هرگونه رویارویی نظامی آذربایجان و ایران محدود و به سرعت مهار شود. با این وجود، این به آن معنا نیست که «تلفات قابلتوجهی از هر دو طرف» وجود نخواهد داشت.
توجه به «ابهام ها و پیچیدگی های مواضع سیاسی» رهبران دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان است که بر اساس آن می خواهند به تدریج سیاست ها و اقدامات مرتبط با تغییر و تحولات ژئوپلیتکی و شاید هم درگیری و جنگ نظامی، لباس تحقق بپوشد. ما نباید از ساده سازی هایی که از مسئله اصلی فوق الذکر در منطقه قفقاز جنوبی و قره باغ صورت می گیرد، به راحتی عبور کنیم
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه اخیراً آب سردی را بر روی ایده ایست بازرسی آذربایجان ریخته بود. او در جریان دیدار اواخر فوریه از باکو گفت: «ایجاد نوعی ایست بازرسی در آنجا [در کریدور لاچین] در نظر گرفته نشده است.
آذربایجان برای افزایش سهم صادرات به اروپا همکاری بیشتری با آنکارا خواهد داشت و اخیراً توافقنامهای را برای افزایش عرضه گاز از آذربایجان به رومانی، در جنوب شرقی اروپا امضا کرده است. بر اساس این توافق، بخارست در سال جاری (۲۰۲۳) و سال آینده (۲۰۲۴) در چارچوب کاهش وابستگی به جریان روسیه، حدود یک میلیارد متر مکعب از آذربایجان دریافت خواهد کرد.
روابط تهران و باکو به طور مداوم چرخهای از «تشدید تنش» و «تنشزدایی» را تجربه کرده است. تکرار این چرخه پرسش مهمی را مطرح میکند: چه عواملی جمهوری آذربایجان و ایران را با وجود همه مشکلات جدی از وارد شدن به جنگ باز داشته است؟