فشار کنترلشده؛ راهبرد روسیه پس از انتخابات ارمنستان
در دل بحران فرصتی نهفته است
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
نگاهی به تفاهم نامه منطقه آزاد ارس با راهآهن ایران
فراتر از جنگ اوکراین: لاوروف و تصویر روسیه از یک رویارویی تاریخی با غرب
مسیر هند به سوی حاکمیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در حالی در تاریخ ۶ ژوئیه نخستین سفر خود به روسیه را پس از برگزاری انتخابات پارلمانی ۷ ژوئن این کشور انجام داد که تاکنون مقامهای ارشد روسیه، پیروزی حزب حاکم «قرارداد مدنی» به رهبری پاشینیان در انتخابات پارلمانی را تبریک نگفتهاند. نارضایتی روسیه بسیار فراتر از سکوت و خودداری آن از تبریک گفتن به پاشینیان است. در چنین شرایطی، روسیه به احتمال زیاد مجموعهای از اقدامات تنبیهی و فشارهای اقتصادی را علیه ارمنستان به کار خواهد گرفت. اما رویکرد روسیه، «فشار کنترلشده» خواهد بود و مسکو تمایلی ندارد که با اعمال فشار بیش از حد، ارمنستان را بهطور کامل به سوی غرب سوق دهد. اعمال تحریمهای اقتصادی فراگیر و رسمی علیه ارمنستان تنها در صورتی احتمال بیشتری پیدا خواهد کرد که ارمنستان بهطور رسمی از سازمان پیمان امنیت جمعی و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود.
با توافق اخیر بین الهام علی اف و نیکول پاشینیان در آمریکا، مسیر دسترسی جمهوری آذربایجان به نخجوان، به جای نام مورد نظر باکو یعنی «کریدور زنگزور» یا نام مورد نظر ایروان یعنی «چهارراه صلح»، نام و عنوان جدیدی به خود گرفت: «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بین المللی». هرچند ایران از توافق صلح بین آذربایجان و ارمنستان استقبال کرده و اعلام کرده است که صلح و ثبات در قفقاز به نفع همه کشورهای منطقه است، اما نمی خواهد با تهدید مرزهای مشترک، مسیر ترانزیتی و ارتباطی ایران با ارمنستان و همچنین تغییر موازانه ژئوپلیتیک در قفقاز جنوبی، تاوان صلح بین دو کشور همسایه را بدهد. با این وجود، بازگشت روسیه به سیاست سنتی موازنه در قفقاز جنوبی پس از پایان جنگ روسیه علیه اوکراین یا به قدرت رسیدن احزاب سیاسیِ مخالف در انتخابات پارلمانی ارمنستان در ژوئن 2026 می تواند روند تغییر پارادایم منطقه ای در قفقاز جنوبی را معکوس کند.
پیوند ایران و ارمنستان تاریخی و عاطفی است
محدودیتهای اداری و سیاسی برای صدور ویزا، کمبود بودجه برای پروژههای مشترک و رقابت قدرتهای دیگر همچون روسیه، ترکیه و کشورهای غربی در فضای علمی قفقاز موانعی جدی به شمار میروند.
از حدود سالهای ۲۰۱۴–۲۰۱۵، تمرکز رقابت ژئوپولیتیکی میان واشنگتن، متحدان اروپاییاش و روسیه از قفقاز به سمت اوکراین و خاورمیانه تغییر کرد. با این حال، در سالهای بعد، این منطقه یکی از پرتنشترین مناطق فضای پساشوروی باقی ماند.
اگرچه ترکیه و اسرائیل به دلیل تفاوتهای ایدئولوژیک تاکنون از ایجاد اتحاد مستقیم خودداری کردهاند، اما به صورت غیرمستقیم و از طریق جمهوری آذربایجان در حال همکاری برای تحقق اهداف مشترک خود در قفقاز هستند.
بر اساس اعلام رسمی، مسیر پیشنهادی تحت حاکمیت ارمنستان خواهد ماند، اما توسعه و بهرهبرداری از زیرساختها به کنسرسیومی به رهبری آمریکا سپرده میشود؛
چرا واشنگتن اکنون بهشدت بر تلاشهای صلحسازانهاش افزوده است؟
آنچه امروز شاهد آن هستیم، مرحله نهایی استراتژیای است که اسرائیل از سال ۱۳۹۵ برای شکستن محاصره جغرافیایی خود آغاز کرده است.