آسیای مرکزی Archives - صفحه 38 از 96 - ایراس
قرقیزستان و بازآرایی نوین امنیت منطقهای در آسیای مرکزی
آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
سیاست حذف همه در پاکستان
یکی از مشکلات بزرگی که ارتش پاکستان دارد این است که هیچ کس در حزب تحریک انصاف وجود ندارد که بتواند جایگزین عمران خان شود.
نگاهی به اولویتهای سیاست خارجی ترکمنستان
در سال اول ریاست جمهوری سردار بردیمحمداف، توجه روسیه، چین و ترکیه به ترکمنستان افزایش یافت. بنابراین، سیاست خارجی عشق آباد در این سه جهت فعال بوده است. اما انتظار میرود در آینده نیز فعالیتهای سیاست خارجی عشق آباد در حوزههایی که توسط قربانقلی بردیمحمداف مشخص شده و هنوز تحت کنترل وی هستند، افزایش یابد.
مطالبات آبی افغانستان و تأثیر آن بر آسیای مرکزی
«قوش تپه» کانالی به طول 285 کیلومتر که قرار است با انحراف 25 درصد از جریان آب «رودخانه آمودریا» به سمت افغانستان، 550 هزار هکتار زمین را آبیاری کند، به شدت ازبکستان و ترکمنستان را نگران ساخته است و از طرق مختلف نگرانی خود را به حکومت طالبان منتقل کردهاند. توافقنامه فعلی درباره تسهیم آب «آمو دریا»، «توافقنامه 1996 آلماتی» است که توسط کشورهای آسیای مرکزی به امضا رسید اما افغانستان جزو امضا کنندگان آن نبود. به نظر میرسد در مقطع فعلی کشورهای آسیای مرکزی نمیتوانند کار زیادی انجام دهند چون افغانستان در بالا دست مسیر آب است. با این حال، دعوت از کابل برای مشارکت رسمی در یک توافقنامه تقسیم آب، میتواند چیزی را برای طالبان به ارمغان آورد که این گروه مشتاقانه به دنبال آن است: مشروعیت.
بسترها و بروندادهای ارتقاء بازیگری چین در آسیای مرکزی
در نشست رهبران چین و آسیای مرکزی شاهد شکلگیری بسترهای سیاسی و حقوقی برای یک مشارکت راهبردی فراگیر بودیم. سران کشورهای منطقه و چین بوضوح شکلگیری یک مشارکت راهبردی در سطح منطقهای را فراتر از اسناد دوجانبه مشارکت راهبردی مد نظر قرار دادند. همچنین در این بیانیه به طور مشخص، حضور و مشارکت بیشتر چین برای گذار از بازیگری در حوزه ژئواکونومی به عرصه ژئوپلیتیک را شاهد هستیم. کشورهای این منطقه در سایه تنشهای روسیه و غرب احتمالاً با تسامح بیشتری به توسعه روابط با چین پاسخ خواهند داد و پکن نیز در چنین شرایطی امتیازهای بهتر و قابل توجهتری را ارائه خواهد داد.
علل گرایش جوانان آسیای مرکزی به گروه های افراطی و تروریستی
در حال حاضر با توجه به جنگ روسیه و اوکراین این نگرانی وجود دارد که حامیان غربی گروه داعش دوباره برای اعزام کارگران جوان مهاجر از کشورهای آسیای مرکزی به این درگیری ها نظیر آن چه که در سوریه و عراق اتفاق افتاد، اقدام کنند. زیرا اعلام تاسیس گردان "توران" با مشارکت اقوام ترک زبان آسیای مرکزی در اوکراین برای جنگ با ارتش روسیه به فرماندهی "الماس کودابیک اولو" تبعه قرقیزی اخراج شده از روسیه و همچنین حمایت تبلیغاتی گسترده رسانه ای "آیداس صادقاف" تبعه پیشین قزاقستان که علیه روسیه اعلام "جهاد" کرده است، زنگ خطر را به صدا در آورده است. بنابراین به نظر میرسد که برنامه های برخورد دولت های آسیای مرکزی با اسلام و مسلمانان باید ریشه ای و اساسی تغییر کند تا زمینه تبلیغ هر نوع افکار افراطی و تکفیری در میان نسل جوان این کشورها از بین برود.
زمینهها و بسترهای ارتقاء روابط ایران و قزاقستان به سطح مشارکت راهبردی
مشارکت راهبردی، سطحی ارتقاء یافته از مناسبات میان کشورها است که حائز برخی ویژگیهای راهبردی اما با سطح تعهدات پایینتر است. اقتصاد نقشی بسیار تعیین کننده در این مدل از روابط دارد که در ارتباط با روابط تهران و آستانه نیز حائز اهمیت است. روابط ایران و قزاقستان فراتر از صرف اقتصاد، میتواند حول وابستگی متقابل ژئواکونومیکی با محوریت انرژی و ترانزیت توسعه یابد.
خیز چین برای تقویت نقش آفرینی در ژئوپلیتیک آسیای مرکزی
در دیدار قاسم جومارت توکایف، رئیس جمهور قزاقستان – بزرگترین شریک تجاری چین در آسیای مرکزی طرفین برای ایجاد دوستی پایدار و اشتراک گذار سختی ها و ناملایمات توافق نمودند و توکایف اغلام داشت ما یک هدف مشترک برای تقویت روابط دوجانبه داشته و همچنین در مورد تقویت امنیت و همکاری منطقهای و بینالمللی نظرات یکسانی داریم.
