آسیای مرکزی در نظم نوین سالهای اخیر، از یک پیرامون ژئوپلیتیکی به میدان بههم پیوستهای از رقابت قدرتها، بازآرایی کریدورها، بحران آب/انرژی و تهدیدهای فرامرزی بدل شده است. در این میان، قرقیزستان با وجود محدودیتهای اقتصادی و نهادی، نقشی بیش از پیش یافته و به گرهگاهی امنیتی میان روسیه، چین، غرب و سازوکارهای منطقهای تبدیل شده است. این نوشتار برآن است که امنیت قرقیزستان باید در چارچوب دگرگونی ساختاری امنیت منطقهای و منطق وابستگی متقابل درک شود؛ جایی که آب، انرژی، ترانزیت و مسائل افغانستان بهصورت همزمان تأثیرگذار است. در این میان، قرقیزستان نه یک قدرت مسلط، بلکه بازیگری میانی است که میتواند با بیطرفی فعال، میانجیگری و تنظیم هوشمندانه وابستگیها، به ثبا ت منطقهای یاری رساند.
روابط هند و آسیای مرکزی متأثر از عوامل و مؤلفههای مختلفی است. این محرکهها از سوی آسیای مرکزی و نگاههای خاص این کشورها در سیاست خارجی بوده و در طرف مقابل نیز میتواند متأثر از رویکردهای سیاست خارجی و دکترین امنیتی هند باشد. نقطه اشتراک این دو رویکرد که حوزه منافع مشترک دو طرف است به عنوان کلیدیترین محرکههای توسعه مناسبات در حوزه امنیت و ژئوپلیتیک است.
قزاقستان و گازپروم نقشه راه همکاری در صنعت گاز را امضا کردند. آستانه، علاقه مند به نوسازی سیستم حمل و نقل گاز خود، گازی سازی مناطق شمالی و شرقی جمهوری، افزایش حجم حمل و نقل حامل های انرژی روسیه به کشورهای ثالث و همچنین فرآوری گاز قزاقستان در کارخانه فرآوری گاز اورنبورگ است. «اتحادیه گاز» فدراسیون روسیه، قزاقستان و ازبکستان در حال شکل گیری است. این امر به تاشکند بستگی دارد که مذاکرات با آن ادامه دارد.
سفر اخیر سردار بردیمحمداف به پکن، اولین سفر رسمی وی به چین (پس از به دست گرفتن قدرت به عنوان رئیس جمهور ترکمنستان) است. سردار، پیش از این و در قالب همراهی با هیاتهای دولتی ترکمنستان به چین سفر کرده و حتی در سپتامبر 2022 و در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در ازبکستان، با شی جین پینگ نیز دیدار و گفتگو کرده است. با وجود این، سفر دو روزه و گفتگوهای مستقل وی با مقامهای چینی، از آنجا که نخستین سفر رسمی رئیس جمهور ترکمنستان در سال 2023 به شمار رفته و در شرایط ویژهای از تحولات منطقهای روی میدهد، قابل تأمل است.
از نظر تاریخی، پادشاهان مستقلی در کوههای قفقاز وجود داشتهاند که بعدها با یکدیگر متحد شده و گرجستان را تشکیل دادهاند و همه آنها از رنگهای سفید و قرمز (و همچنین سیاه) به عنوان پرچم خود استفاده میکردند.
کریدور بین المللی شمال - جنوب در جمهوری اسلامی ایران امکان ترانزیت ریلی کالا از هند و کشورهای خلیج فارس به جمهوری آذربایجان، روسیه و شرق و شمال اروپا را فراهم می کند؛ لذا این کریدور از اهمیت راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران، منطقه و جهان برخوردار است و اساساً این کریدور، میتواند دیپلماسی سیاسی- اقتصادی ایران در قفقاز را از بن بست خارج نموده و نقشآفرین کند.
این اقدام در حالی صورت می گیرد که روابط ایروان و مسکو سیر نزولی به خود گرفته است.
ادبیات قرقیزستانی طی قرون متمادی توسعه و گسترش یافته است، اما به دلیل شیوه زندگی عشایری مردم قرقیز، غالبا شکل مکتوب به خود نمی گرفت. پیشترها، بیشتر مردم در این منطقه سواد نداشتند و شاعران _که به آنها آکین می گفتند_ از روستایی به روستای دیگر سفر میکردند و هنر خود را با مردم در میان میگذاشتند.
رئیسجمهور سابق ترکمنستان سال 2022 را در کانون توجهات به پایان رساند: شهر جدیدی به افتخار او به نامش شد، نوهاش در تلویزیون ملی بر روی شعر او موسیقی نواخت و از جانب روسیه از او تمجید شد.