دریای خزر پس از بحران ۲۰۲۶: سناریوی بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی و احیای «ترانسخزر»
ایران، روسیه و کریدور شمال-جنوب
چرا «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران» شکست خورد
زنان؛ زیرساخت انتقال میراث فرهنگی ناملموس در منطقه اکو
ژئوپلتیک سود؛ ترکیه، برنده بیرونی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران
ضرورت انتخاب رویکرد تحلیلی مناسب برای داوری دربارهٔ یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا
جنگ علیه ایران، مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب حاشیۀ خلیج فارس را وارد مرحلۀ نوینی کرده است که میبایست در سطحی فراتر از دیپلماسی دوجانبه فهمیده شود. این منطقه، اکنون با یک بازآرایی ژئواکونومیک روبهرو است. کشورهای عربی خلیج فارس در تلاش برای تقویت (و یا حفظ) نقش خود بهعنوان سرمایهگذار، هاب/قطب لجستیکی و «شریک ثبات» هستند (تحت شرایطی که امنیت این کشورها نیز به اندازۀ ایران شکننده شده است). کشورهای آسیای مرکزی نیز با تکیه بر راهبرد تنوعبخشی میکوشند از تلۀ نااطمینانی بگریزند؛ اما نه با حذف ایران (که نه محتمل و نه ممکن است)، بلکه با افزودن گزینههای مکمل به سبد ژئواکونومیک خود.
عضو هیئت مدیره اتاق مشترک بازرگانی ایران و روسیه اظهار داشت: استفاده از بانکهای محلی دو کشور شدنی است. همین الان هم ارتباط بانکی ما با روسیه جاری است، مسیرهای مختلفی وجود دارد که به علت تحریمها نمیتوان زیاد به آن پرداخت اما مبادلات پولی بین دو کشور درحال انجام است. ایده استفاده از بانکها هم مطالعه شده و به زودی با برجام یا بدون برجام به موفقیتهایی دست پیدا خواهیم کرد.
یک فعال گردشگری با اشاره به آنکه معرفی درستی از ایران در روسیه نشده، خاطرنشان کرد: گردشگران روس همچنان میپرسند که آیا ایران امن است؟
تقویت و توسعه مناسبات و همکاریهای دوجانبه با روسیه ظرفیت قابل توجهی را برای کشور در راستای تأمین منافع ملی و همچنین کاستن از شدت تحریمها و کارزار فشار حداکثری آمریکا فراهم میکند.
اگر از قرقيزستان به واسطه شبهدموكراسي موجود در اين كشور به عنوان «جزيره دموكراسي» در آسياي مركزي ياد ميشود، از قزاقستان به واسطه ثبات سياسي، اقتصادي و امنيتي همواره به عنوان «جزيره ثبات» در اين منطقه ياد شده است. لذا اعتراضات گسترده و خشونتباري كه از دوم ژانويه 2022 ميلادي (12 دي 1400) در شهرهاي مختلف قزاقستان از اعتراض به افزايش صددرصدي گاز مايع (الپيجي) به عنوان منبع سوخت بيش از يكسوم از خودروهاي اين كشور آغاز و با خشونت بسيار گسترده به سرعت به سمت مطالبات سياسي و سرنگوني دولت مستقر كشيده شد، توانست اين «جزيره ثبات» را براي نخستينبار پس از فروپاشي شوروي به صورت جدي و بنياديني به چالش بكشاند.
یک هفته از شورش در قزاقستان میگذرد و هر چه زمان بیشتر میگذرد، ابعاد بیشتری از این حادثه به دشت میآید. به گفته منابع رسمی قزاقستانی، بیش از شش هزار نفر در شورش مسلحانه و برنامهریزی شده این کشور دستگیر شده و صدها نفر هم کشته و زخمی شدهاند. آنچه در این کشور گذشت، هر چند بیسابقه بود، اما مانند یک طوفان زودگذر که ویرانی بسیاری دارد و تبعات بسیار، هنوز این کشور را درگیر خود کرده است. هزاران نفری که دستگیر شدهاند برای دولت مرکزی و سیستم امنیتی قزاقستان و روسیه ثابت کرده که این شورش مسلحانه نمیتواند بدون هدایت و پشتوانه خارجی باشد.
نقش اتحادیه اروپا در سیاست بینالمللی به عنوان یک هویت کلان سیاسی حائز اهمیت است. این اتحادیه از لحاظ سیاسی در بخش تعریف راهبرد و همچنین مشروعیت بخشی به تصمیمهای کلان سیاست بینالملل، یک منبع مهم و تأثیرگذار است. در پیشبینی نحوه تعامل کشورهای اروپایی با حکومت طالبان، میان هر یک از دول اروپایی و اتحادیه اروپا به عنوان یک کل، همخوانی وجود ندارد. به همین دلیل است که دولت فدرال آلمان، بریتانیا و فرانسه و دیگر دولتهای اروپایی هر یک سیاست و پالیسی منحصر به خود را در افغانستان دوره جمهوریت دنبال میکردند. اگر منحنی سیاست خارجی اتحادیه اروپا را از دوره ریاست جمهوری اشرف غنی و تصرف کابل توسط طالبان ترسیم کنیم نوعی انعطاف و تساهل واضح را میتوان مشاهده کرد که اگر این خط همین گونه ادامه یابد، دورنمای آن به نفع دولت طالبان منتهی میشود.
یک کارشناس مسائل افغانستان، با اشاره به خبر ملاقات مقامات طالبان با احمد مسعود و اسماعیل خان در ایران گفت: «حتی اگر توافقی هم در این ملاقات صورت نگرفته باشد، گام درستیست که بتوان راه حل سیاسی برای مشکلی که در افغانستان و خطر جنگ داخلی که وجود دارد را پیدا کرد.»
یک کارشناس حوزه اوراسیا در تحلیل حوادث اخیر قزاقستان گفت: آمریکا و برخی از متحدان آن از جمله ترکیه که هم اکنون نقش نیابتی را در قفقاز و آسیای مرکزی دارند، تغییر نظم سیاسی را در این منطقه دنبال می کنند. نظم سیاسی که فضایی از همکاری ها بین ایران، روسیه و چین را نشان می دهد که هدف از تغییر این فضا استفاده از پتانسیلی برای ایجاد کانون ناامنی در این حوزه است.